T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/758 Esas
KARAR NO: 2023/234
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yetkilisi...'ın şirketin tüm hisselerini Beyoğlu ...Noterliği'nin 23/03/2022 tarih ve ... sayı ile tasdikli 04/03/2022 tarihli 2022/01 Sayılı Genel Kurul Kararı ile eski sahibi ve eski yetkilisi olan ...'den devraldığını, ...Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığı'nın E-...-...[...]-... -... sayılı 17/11/2022 tarihli yazısı ile müvekkili şirketin 2020 ve 2021 yılı yasal defterler yevmiye defterleri ile birlikte istendiğini, istenen defterleri teslim etmek istediklerinde şirketin önceki sahibinin ve şirket devralınmadan önce şirketin defterlerini tutmakla görevlendirilmiş olan ...fterlerin müvekkiline tesliminin sağlanması için irtibata geçildiğini ancak 2021 yılı defterleri teslim edildiğini, 2020 yılı defterleri ... tarafından müvekkiline teslim edilmediğini, defterlerin kayıp olduğu 30/11/2022 tarihinde kesinleştiğini,müvekkili şirketin yeni yetkilis...'ın bu konuda herhangi bir kusuru bulunmadığını savunarak; müvekkili şirketin 2020 yılına ait yevmiye defteri, kebir defteri, envanter defterileri hakkında zayi balgesi kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davacı şirketin eski-yeni ortak ve yetkililerini gösterir ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili talep dilekçesinde; müvekkili şirket yetkilisi ...'ın şirket tüm hisselerini Beyoğlu ...Noterliğinin 23/03/2022 tarih... sayı ile tasdikli 04/03/2022 tarihli genel kurul kararı ile şirket eski sahibi ve yetkilisi ...'den devraldığını, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından şirketin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin istendiğini, şirket eski sahibi tarafından şirketi devralmadan önce şirketin defterlerini tutmakla yükümlü olan...ndan defterlerin tesliminin sağlanması için irtibata geçildiğini, 2021 yılı defterlerinin teslim edildiğini ancak 2020 yılı ticari defterlerinin teslim edilmediğini, defterlerin teslim edilemeyeceğinin müvekkili şirkete bildirildiğini bu nedenle müvekkili şirketin 2020 yılının yevmiye defter, kebir defteri ve envanter defteri hakkında zayi belgesi kararı verilmesini talep etmiştir.
TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Ancak somut olayda davacı şirket ; kendisinden önce şirket yetkilisinin anlaşmış olduğu mali müşavirin talebe konu 2020 yılı ticari defterlerini iade etmememesi nedeniyle defterlerin zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup davanın zayi belgesi istemine ilişkin olup çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğundan resen araştırma ilkesinin hakim olduğu bu nedenle Mahkememizce uyuşmazlığın aydınlatılması için davacı tarafça zayi kararı verilmesi istenen defterlerin bulunduğu iddia edildiği mali müşavir ...'nun dinlenilmesine karar verildiği, Mahkememizce çıkartılan tebligata ihzar müzekkerelerine rağmen tanığın Mahkememizde hazır edilemediği, davacı tarafın zayiye konu defterlerin mali müşavire teslim edildiğine ilişkin ispata yarar delil sunamadığı, dosya kapsamında defterlerin mali müşavirde bulunduğunun sabit olmadığı, ticari defterlerin kaybedildiğine dair bir ceza soruşturma dosyasının bulunmadığı, şirket defterlerinin önceki şirket yetkilisi tarafından teslim edilmiş olmasının şirket tüzel kişiliğinin bulunması nedeniyle esasa bir etkisinin bulunmadığı, davacı tarafça zayiye konu defterlerin korunmasında gerekli dikkat ve ihtimamın gösterilmediği, ayrıca davacı tarafça ileri sürülen bu hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden olmayıp (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2022/208 E. 2022/151 K. Sayılı ilamı) TTK 82/7 maddesi uyarınca davaya konu 2020 yılına ait yevmiye defteri, kebir defteri, envanter defterinin zayi belgesi verilmesini gerektirir şekilde zayii olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 179,90-TL harcın, peşin alınan 80,70-TL'den mahsubu ile eksik 99,20-TL harcın davacıdan alınarak ile hazineye gelir kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davacı tarafça yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/03/2023
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*