T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/762 Esas
KARAR NO: 2023/507
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/12/2022
KARAR TARİHİ: 04/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, online olarak mesafeli satış sözleşmesi ile 25.05.2021 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'nden KDV dahil 2.528,16 TL'ye ...stok kodlu... çamaşır makinesi satın aldığını, söz konusu makinenin arızalanması üzerine müvekkili şirket, sorunun giderilmesi için defalarca yetkili servise başvurulduğunu ancak ayıbın giderilemediğini, müvekkili şirketin, ...'in telefonundan çözüm merkeziyle iletişime geçmesi üzerine, aldığı cevapta ... nolu servis kaydının mevcut olduğunu, önceki ekibin malın onarımının yapılabileceği yönünde not alındığını bildirdiklerini, onarımın yapılabileceği söylenilmesine rağmen ürünün ayıbı giderilmediği gibi ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi taleplerinin karşılıksız kaldığını, makinenin alındığı ilk günden beri beklediği faydayı göremediği gibi sürekli problemleriyle uğraşmak zorunda kaldığını, bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:Davalı ... Tic AŞ vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin, daima tüketici memnuniyetine önem verdiğini ve gerek mülga 4077 ve gerek 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ve ilgili Yönetmelikler ile Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu başta olmak üzere ilgili bilcümle mevzuat hükümlerine uygun hareket ettiğini, davacı şirketin satın almış olduğu ... marka ...model çamaşır makinası ile ilgili gerekli incemeler yapıldığını, davacı yanın başvurusuna istinaden ...Yetkili Servisi tarafından cihazın montaj/kurulum ve tanıtımı yapılarak cihaz hasarsız ve çalışır bir şekilde davacı yana teslim edildiğini, 03.06.2021 tarihinde yasal garanti süresi başlatıldığını, garantinin 26.06.2024 tarihine kadar devam ettiğini, davacı yanın 06.07.2022 tarihli ‘‘Sigorta attırıyor’’ şikâyetine istinaden ... Yetkili Servisi tarafından cihazın incelendiğini, yapılan kontrollerde üründe motorda kısa devre nedeni ile ... kart ve elektronik kartın yanık olduğu görüldüğünden ilgili parçanın değişmesi gerektiği bildirildiğini ancak davacı yan onarımı kabul etmediğinden işlem iptal edildiğini, davacı yan tarafımızdan en son 06.07.2022 tarihinde servis hizmeti aldığını ve onarıma izin vermediğinden cihaz hasarsız şekilde teslim edildiğini, cihazın hem garanti süresi içinde parça değişimi gerektiren ilk arızası olup hem de parça değişimi ile sorunun çözüleceği net olarak görülen bu durumun için onarım yönünde işlem sağlanması gerektiğini, müşteri memnuniyeti önceliğinde hizmet sağlayan müvekkili şirket uhdesinde tüketicilerinin iletmiş olduğu her türlü talepler için değerlendirme sağlandığını fakat güncel durumda yedek parça değişimi yapılarak arıza giderilebilecek durumda olduğunu, bu nedenlerden dolayı; davacı yanın açtığı davanın reddine, yargılama ve vekâlet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... Ltd Şti' ye usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.
DELİLLER: ... nolu fatura, ... Çözüm Merkezine ait ... nolu telefonla yapılan ... nolu servis kayıtlarına ilişkin görüşme ve whatsapp yazışma kayıtları, ... nolu servis kayıtları, davalıların kayıtları, 29/11/2022 tarihli arabuluculuk tutanağı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davacı tarafça satın alınan çamaşır makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıp varsa üretimden kaynaklı olup olmadığı, onarım imkanının bulunup bulunmadığı, ayıpsız misli ile değişim koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret alacak davasıdır.
Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 25/05/2021 tarihinde davalı ... Tic Ltd Şti'den ... stok kodlu... marka KDV dahil 2.528,16 TL'ye çamaşır makinası satın aldığını, çamaşır makinasının arızalanması üzerine ... yetkili servise başvurduğunu, servis kaydının mevcut olduğunu ancak çamaşır makinasındaki ayıbın giderilmediğini ve ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi taleplerinin karşılıksız kaldığını belirterek davanın kabulü ile ayıplı malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tic AŞ cevap dilekçesinde özetle; davacının başvurusuna istinaden ... yetkili servisi tarafından cihazın montaj/kurulum ve tanıtımının yapıldığını, hasarsız ve çalışır bir şekilde davacı tarafa 03/06/2021 tarihinde teslim edildiğini, garanti süresinin 26/06/2024 tarihine kadar devam ettiğini, davacının 06/07/2022 tarihinde servis hizmeti aldığını, onarıma izin vermediğinden cihazın teslim edildiğini, yedek parça değişimi ile arızanın giderilebilir durumda olmadığını, davacının taleplerinin koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd Şti' ye usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 29/11/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce ayıplı olduğu iddia edilen çamaşır makinası üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi için çamaşır makinasının bulunduğu yere talimat yazılmasına karar verilmiş, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile alınan Makina Mühendisi Bilirkişi ...tarafından sunulan 05/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyasına konu Çamaşır Makinesinin 3 yıl içerisinde 3 kez arıza vermesi Çamaşır Makinesinden beklenen verimin alınamadığını, imalattan kaynaklı hatalı üretim olabileceğinin, Çamaşır Makinesi 3.(üçüncü) arızadan sonra onarılmış ve çalışır vaziyette olduğunun, davalı tarafın 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun 'nun Madde 56, paragraf "(3) Tüketici bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen seçimlik haklarından onarım hakkını kullanmışsa, malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hâllerinde 11 inci maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir." anlaşılacağı üzere malın garanti süresi içerisinde tekrar arızlanması tüketicinin diğer seçimlilik haklarını(misli ile değişim v.b.) kullanmasını mümkün kıldığının, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar tacir olup, uyuşmazlığın ise ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya 6098 sayılı Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun satım sözleşmesine dair hükümlerinin (TBK m. 207 vd) esasen tacirler arasında yapılan satım sözleşmelerine de uygulanması benimsenmiştir. Bununla birlikte satım sözleşmesinde malın ayıplı olması halinde özel hükümler öngörülmüştür (TTK m. 23/1, 4). Dolayısıyla tacirler arası satım sözleşmelerine Borçlar Kanunu hükümleri ile birlikte TTK m. 23/I hükmü de uygulanacaktır.
Satım sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 207. maddesinde “satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Satım sözleşmesi synallagmatik, başka deyişle tam iki tarafa karşılıklı borçlar yükleyen bir sözleşmedir. Tam iki yanlı sözleşmelerde, her iki yan birbirine karşı birer asli edim ile çeşitli yan ve tali edimler yüklenirler. Eş deyişle bu sözleşmeler nitelikleri gereği yanlardan her birini zorunlu olarak alacaklı ve borçlu kılar. Yanlardan her biri karşı edimi elde etmek için borç altına girer. Satıcının malın teslimi ve mülkiyetinin alıcıya geçirilmesi yükümlülüğü yanında satılanın ayıplardan ari olmasını sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Bilindiği üzere Türk Ticaret Kanunu 23’üncü maddesinde; “Ticari satış ve mal değişimi” düzenlenmiş, tacirler arasında yapılan ticari satışlarda esas itibariyle Türk Borçlar Kanunun ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtildikten sonra bu tür satışlar hakkında özel bazı hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümlerin uygulanabilmesi için somut olayda ticari satışın mevcut olması gerekir. Ticari satış, sözleşmenin her iki tarafının da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan satıştır. Tacirler arası ticari satımlarda satıcının ayıplı ifadan sorumluluğu esas itibariyle Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı madde hükümlerine tâbidir ancak tacirler arasındaki ticari satımlardan kaynaklanan ayıplı ifa hallerinde alıcının muayene ve ihbar külfetlerinin süresi hakkında Türk Ticaret Kanunu 23/1-c madde hükmünde düzenlenmiş olan özel hüküm uygulanacaktır. Satıcının ayıplı ifasına ilişkin diğer konularda ise Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı hükümlerinde düzenlenen genel hükümler uygulama alanı bulacaktır. (Prof. Dr. Ömer Adil ATASOY, Av. Hanife ÖZDİL Hukuk Fakültesi Dergisi Yıl 3 Sayı 1 - Haziran 2017 (1-19) 3)
6098 sayılı TBK’nun ayıba karşı tekeffül hukuki kurumunu düzenleyen 219 ve devamı maddelerine bakmak gerekir. Buna göre “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.
6098 sayılı TBK 222. Maddesinde; Satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayacağı, satıcının, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Ticari satış ve mal değişimi başlıklı 6102 sayılı TTK 23/1 maddesinde; Maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı buna göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, Açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK 223/2 madde hükmü incelendiğinde; Alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
Ayıp durumunda alıcının seçimlik haklarını düzenleyen 227. Maddesi incelendiğinde;
Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. "düzenlemesi mevcuttur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından 25/05/2021 tarihinde davalı ... Ltd Şti'den ... stok kodlu ... marka KDV dahil 2.528,16 TL'ye çamaşır makinası satın aldığını, davalı ... AŞ yetkili servisi tarafından çamaşır makinasının davacı tarafa teslim edildiği, çamaşır makinasının garanti süresi içerisinde arızaların meydana geldiği, dava konusu çamaşır makinasının 3 kez arızalandığının servis hizmet fişlerinden anlaşıldığı, anakartta meydana gelen arızanın onarım suretiyle giderildiği ancak onarıldıktan sonra da arızanın devam ettiği, somut olayda, çamaşır makinasının teslim alınmasından sonra, garanti süresi içerisinde meydana gelen arızadan kaynaklı olarak ayıbın ortaya çıkmasından sonra derhal ayıbın servise bildirilmesi nedeniyle davacı tarafça ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, Mahkememizce dava konusu çamaşır makinası üzerinde yapılan inceleme sonucu makina mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre; davaya konu çamaşır makinasının 3 yıl içerisinde 3 kez arıza vermesi nedeniyle çamaşır makinasından beklenen verimin alınamadığı ve imalattan kaynaklı olarak hatalı üretim olabileceği, malın garanti süresi içerisinde arızalanmasının davacının diğer seçimlik haklarını kullanmasını mümkün kıldığının tespit edildiği, çamaşır makinası üzerinde yetkili servis tarafından yapılan onarımlar ve parça takma işlemleri sonucunda da çamaşır makinasındaki sıkıntısının giderilemediği anlaşılmakla onarımının mümkün olmadığı Mahkememizce kabul edilmiş olup; davanın kabulü ile; davaya konu 25/05/2021 tarih ve ... nolu fatura ile davalı ... Ltd Şti'nden satın alınan "... stok kodlu ..." marka ve model çamaşır makinasının davalılar tarafından davacıya verilmek suretiyle aynı özelliklere sahip ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine, ayıplı çamaşır makinası ile ayıpsız misli çamaşır makinası değişiminin, birlikte ifa kuralı gereğince aynı anda yapılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-Davaya konu 25/05/2021 tarih ve ... nolu fatura ile davalı ... Ltd Şti'nden satın alınan "... stok kodlu ..." marka ve model çamaşır makinasının davalılar tarafından davacıya verilmek suretiyle aynı özelliklere sahip ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine
2-Ayıplı çamaşır makinası ile ayıpsız misli çamaşır makinası değişiminin, birlikte ifa kuralı gereğince aynı anda yapılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 179,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 99,20-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.528,16-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.200,00-TL Bilirkişi ücreti, 340,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.701,40-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2023
Katip
e-imza*
Hakim
e-imza*