T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/783 Esas
KARAR NO: 2024/11
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı asilin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...dosyası ile aleyhine ilamsız örnek no: 10 ile icra takibi yapıldığını, icra takibine konu dosyada borçlu olmadığını, icra müdürlüğünün takibe esas senet, alacaklıya boş olarak verildiğini ve alacaklı tarafından rızası hilafına doldurulduğunu buna istinaden, ...CBS'nin... soruşturma sayılı dosyasıyla şikayette bulunduğunu, icra takibine dayanak senedin senedin zaman aşımına uğradığını beyan ederek; İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında aleyhine başlatılan icra takibinin durdurulması ile icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirketten araç kiraladığını ve kiraladığı aracı hasarlı olarak müvekkiline teslim ettiğini, ancak müvekkili nezdinde doğan zararı nakden tazmin etmediğini, müvekkili lehine bono düzenleyerek müvekkiline teslim ettiğini ancak vade tarihi itibariyle davacı tarafından düzenlenen bononun ödenmediğini, davacının takibe konu borcu inkar ettiğini, bononun boş olarak imzalandığını iddia ettiğini ancak bu durumun gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasındaki ihtilafın kaynağı araç kiralama sözleşmesi olduğu için bu ihtilafın çözümünde görevli mahkemeler HMK'nin ilgili maddeleri gereği Sulh HukuK Mahkemesi olduğunu beyan ederek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, dava davacı tarafından davalı aleyhine açılan araç kiralama sözleşmesinden kaynaklı olarak düzenlenen bonoya ilişkin olarak borçlu olmadığının tespiti istemini konu almaktadır.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 4. maddesinde ise Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;
" Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler '' şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Somut olayda; davacı taraf İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyasına konu senedin davalı tarafından 2017 yılında araç kiralaması sırasında teminat amacıyla boş olarak alındığını, davalı tarafın aracı kiralarken teminat amacıyla boş olarak aldığı senedi doldurarak icraya koyduğunu, aracı teslim etmesine rağmen senedin kendisine geri verilmediğini, 6 yıl sonra icra takibinin başlatıldığını, davalı taraf ise ihtilafın araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığını, davacı tarafın senet üzerindeki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar ettiğini, davacının kiraladığı aracı hasarlı bir şekilde teslim ettiğini, maddi zarar bedeli olarak senedi düzenleyip teslim ettiğini belirterek protokol örneğini dosyaya sunmuştur.
Bu durumda; uyuşmazlığın taraflar arasında yapılan araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı ihtilafsız olup uyuşmazlığın çözümünde araç kira sözleşmesi hükümlerinin uygulanacağı anlaşıldığından, HMK 4. madde gereğince kira ilişkisinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığa bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olup, bu özel düzenleme gereği davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2018/1563 E. 2018/1984 K. Sayılı ilamı
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3- 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, davacı asilin yokluğunda davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/01/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*