T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/154 Esas
KARAR NO :2025/340
DAVA:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ:10/03/2023
KARAR TARİHİ:03/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan 10/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin avalı firmanın ... Sözleşme Hesap Numaralı Doğalgaz tüketicisi konumundaki üşterisi olduğunu, davalı tarafça müvekkili firmaya 01/03/2023 tarihli ... numaralı faturada Şubat ayı doğal gaz tüketimi bedeli olarak 557,034,59.-TL, Ocak-Aralık 2022 dönemi doğal gaz birim fiyat fark adı altında 2.556.434,59.-TL’lik fatura tanzim edilerek bu bedelin ödenmesini talep edildiğini, müvekkili şirketin yıllık tüketimi ekli bir yıllık 12 adet fatura ve exel tablosunda 293.031 metreküp olduğunu, müvekkili şirketin yıllık tüketimi 300.001 altında olmasına rağmen sanki, yıllık tüketimi 300.001 metreküpün üstü imiş gibi bir üst tarifeden ve %100 zamlı olarak müvekkili şirkete bir yıllık fark faturası kesildiğini, taraflarına ...'ın kendi kurumsal İnternet sitesinde "https://.../serbest-tuketici-satis/" yayınlanan ve ekte de sunulan tarifeye göre 100.001-300.001 metreküp arası tüketimler için uygulanması gereken (TL/KWH 0,85166874) üzerinden bir hesaplama yapılıp bir yıl boyunca faturalamaya ek olarak bu defa davalı kurum müvekkili şirkete yıllık tüketimi 300.001 metreküpün üzerinde kabul ederek faturalandırma yaptığını, geçmiş döneme ilişkin de fark faurası kestiğini, faturada ... doğalgaz faturalarını, yüksek tutarları nedeni ile tüketimlerine ticari birim değerlerinden de yüksek birim değerlerin uygulandığını, yine bu yüksek birim değer gösterilerek neyin karşılığı olduğu anlaşılmayan tutarların“diğer giderler ” başlığı ile faturalarına eklendiğini tespit ettiklerini, gerek botaş, gerekse ... tarifelerinde ekim 2022 ayından itibaren geçerli olmak üzere önceki tarifelerde yeralmayan; konaklama -(TL/Sm3) Yıllık (metreküp) 0-100.000 100.000-300.000 Tarifesinin eklendiğini, bu tarifenin konut-ticari abone gruplarının 1. Kademesine göre yüksek birim fiyatlı olduğu görüldüğünü, bu nedenlerden dolayı; ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile ile fatura bedelinin ödemsinin durdurulması ile doğalgazlarının kesilmesinin tedbiren durdurulmasına, davanın kabulüyle; Müvekkilinin 2.556.434,59.-TL tutarında fatura borcunun olmadığının tespitine yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 20/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın dava dilekçesinde 12 aylık faturalarında görünen kwh bazındaki tüketim miktarlarını m3 birimine dönüştürerek bir yıllık tüketim miktarlarının 293.031 metreküp olduğunu bu nedenle kendilerine 100.001-300.001 metreküp arası tüketim yapan tüketiciler (1. Kademe) için uygulanan birim fiyat üzerinden faturalama yapılması gerekirken yıllık tüketim 300.001 metreküpü geçen tüketicilere (2. Kademe) uygulanması gereken birim fiyat (1.63684832) üzerinden hesaplama yapıldığını iddia ettiğini, faturalarda uygulanan Ağırlıklı Ortalama Perakende Satış Fiyatı; Tedarikçi Firma Doğal Gaz Alım Fiyatı, EPDK Tarafından belirlenen Dağıtım Şirketi Sistem Kullanım Bedeli ve ÖTV‐KDV vergilerinden oluştuğunu, tedarikçi firmanın gaz alım fiyatının; Kademe 1 (0‐300.000 Sm³ Tüketim Aralığı) ve Kademe 2 (300.000 Sm³ Tüketim üzeri) olmak üzere belirlendiğini, kademe 1 ve Kademe 2 tüketim aralıkları kwh veya m3 üzerinden değil Sm3 birimi üzerinden belirlenmiştir ve m3 ile Sm3 birbirinden farklı birimler olduğunu, davacı yanın m3/Sm3 dönüştürme işlemini yapmaksızın tüketim miktarlarını toplayarak 300'ün altında kaldığını iddia ettiğini, oysa mevzuat doğrultusunda dönüştürme işlemi yapıldığında ise 300 Sm3'ü geçtiği görüldüğünü, bu nedenlerden dolayı; haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER : Abonelik Sözleşmesi, Dava konusu Fatura, Geçmiş 12 aylık fatura suretleri, ... kayıtları, ... Turizm ayrıntılı tüketim verilerini içerir excel tablosu, diğer ... kurum kayıtları, Bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve
usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların
düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil
vasfına haiz olduğu, Davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve
usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların
düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil
vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirkette 3.016.593,00 TL
tutarında borçlu olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davacı şirketten 3.016.592,82 TL tutarında alacaklı olduğu, Taraflar arasında cari hesap uyuşmazlığı olmadığı yuvarlamadan kaynaklı 0,18 krş. fark mevcut olduğu
tespit edildiğini, taraflar arasındaki ihtilafın sağlıklı bir şekilde incelenebilmesi için raporumuzun 9. Sayfasında “teknik inceleme “kısmında belirtilen eksik bilgi ve belgelerin davalı ... Tarafından mahkeme
dosyasına sunulduktan sonra teknik değerlendirme yapılabileceğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 11/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Taraflar arasındaki ihtilafın yıllık 300.000 SM³ (standart metreküp) değeriyle sınırlandırılmış doğalgaz tüketim miktarının faturalandırılmasından kaynaklandığı davacı taraf sayaç üzerinden ölçülen 293.031M³ tüketim değerine ulaşmış olmakla birlikte SM³ ve M³ birimlerinin farklı
birimler olduğu ,tarifelere esas olan SM³ birimi üzerinden hesaplandığında tüketimin 300.525 SM³
değerini aştığının sabit olduğu, Bu bağlamda davacı ...’ın tarifelere göre yıllık 300.000 SM³ değeri aşılmış olduğundan tüketim miktarını2.Kademe fiyatları üzerinden fiyatlandırarak aradaki farkı davacıya
faturalandırmasının EPDK tarafından yayınlanan tarife ve yönetmeliklere uygun olduğu ... nolu 1-3-2023 tarihli faturanın “diğer bedeller” başlıklı ihtilaf konusu kısmı tüketime esas verilerin hangi kriterlere göre ve nereden alındığı hususunda davalı ... tarafından denetime açık bilgi ve belge dosyaya sunulmadığından mevcut bilgi ve belgelerle fark
faturası miktarının yönetmelik ve tarifelere uygun olup olmadığının denetlenemeyeceği, davalı ... tarafından 2. Kademe fark faturası tahakkuk ettirilmesi yönetmeliklere uygun olmakla
birlikte sayın mahkemenin davaya esas ihtilaflı fark faturasının tutarının kontrol edilmesini talep
etmesi halinde fark fatura tutarının uygunluğunun denetlenebilmesi için 2022 yılına ait “Botaştan
doğal gaz satın alan dağıtım şirketleri için doğalgaz toptan satış fiyatları tarifesi ”başta olmak
üzere raporumuzun 8. Maddesinde belirtilen belgelerin talepteki kriterleri ihtiva edecek şekilde dosyaya sunulmasının gerektiği, davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında
ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu,
kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi
lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında
ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu,
kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi
lehine delil vasfına haiz olduğu,
Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirkette
3.016.593,00 TL tutarında borçlu olduğu, davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davacı şirketten
3.016.592,82 TL tutarında alacaklı olduğu,
dava dosyasına sunulan KDV dahil 3.016.592,82 TL lik fark faturası ve gerekse ön
rapordaki talepleri üzerine dosyaya sunulan excel tablosunda birim fiyatların nerden
alındığı fark faturasının hangi kriterlere göre nasıl hesaplandığına dair denetime açık yeterli bilgi
ve belge mevcut olmadığından fark faturasının yönetmelik ve tarifelere uygun şekilde hesaplanıp
hesaplanmadığı denetlenemediğini, faturanın denetlenebilmesi için
Kademe fark faturası hesaplamasında kullanılan yöntem ve referans alınan tarifeler,ve birim fiyatlar, kademe tüketim bedelinin hesaplanmasında kullanılan tabloların excel formatında hücrelerdeki
formülleri de ihitiva edecek şekilde dosyaya celbi, Kademe fark faturası hesaplamasında botaş birim fiyatlarının baz alınması halinde 2022 yılına ait
“Botaştan doğal gaz satın alan dağıtım şirketleri için doğalgaz toptan satış fiyatları tarifesi” 2022 nin
her bir ayı için bu tarifelerin ayrı ayrı dosyaya sunulması gerektiğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 0704/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Taraflar arasındaki ihtilafın yıllık 300.000 SM³ (standart metreküp) değeriyle sınırlandırılmış doğalgaz tüketim miktarının faturalandırılmasından kaynaklandığı davacı taraf sayaç üzerinden ölçülen 293.031M³ tüketim değerine ulaşmış olmakla birlikte SM³(standartM3) ve M³ birimleri nin
farklı birimler olduğu ,tarifelere esas olan SM³ birimi üzerinden hesaplandığında tüketimin
300.525 SM³ değerini aştığının sabit olduğu bu bağlamda tarifelere göre yıllık 300.000 SM³ değeri aşılmış olduğundan davacı ...’ın aradaki
farkı ... ödemek zorunda olduğu bu bağlamda ...’ın tüketim miktarını 2.Kademe fiyatları
üzerinden fiyatlandırarak aradaki farkı davacıya faturalandırmasının EPDK tarafından
yayınlanan tarife ve yönetmeliklere uygun olduğu, ... nolu 1-3-2023 tarihli faturanın“diğer bedeller” başlıklı ihtilaf konusu olan
2.556.434,59 TL + 460.158,22 ( %18 KDV) = 3.016.592,82 TL olan kısmının fazla hesaplandığı,bu
bedelin 2.431.587,94 +%18 KDV = 2.869.273,65 TL olarak talep edilebileceği,
davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında
ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu,
kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi
lehine delil vasfına haiz olduğu , Davalı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında
ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu,
kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi
lehine delil vasfına haiz olduğu,
davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirkette 3.016.593,00
TL tutarında borçlu olduğu,
davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davacı şirketten
3.016.592,82 TL tutarında alacaklı olduğu,
taraflar arasındaki ticari defterlerde borç/ alacak yönünden mutabık olunmasına karşılık teknik
değerlendirmeler sonucunda Davalı şirketin Davacı şirketten 2.869.273,65 TL alacak talebinde
bulunabileceği sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava abonelik sözleşmesinden kaynaklanan davalı tarafça düzenlenen fatura alacağı yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Dava konusu ihtilaf taraflar arasındaki doğalgaz abonelik sözleşmesinden kaynaklı davalı tarafından yapılan faturalandırma işleminin mevzuata uygun olup olmadığı, faturalandırma da hata olup olmadığı, davacının faturadan dolayı davalıya borçlu bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Her ne kadar davacı tarafından davalı aleyhine dava konusu 2.556.434,59.-TL tutarında fatura yönünden borçlu olmadığının tespitine, doğalgazlarının kesilmesinin tedbiren durdurulmasına ilişkin talepleri doğrultusunda eldeki menfi tespit davası açılmış ise de; davacı vekili tarafından sunulan 02/06/2025 tarihli dilekçe ile; davadan feragat ettiklerini beyan ettiği, davacının dosyada mevcut vekaletnamesinin incelenmesinde davacı vekilinin feragata ilişkin yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından, feragat beyanı kesin hükmün sonuçlarını doğuran irade beyanı olduğundan ve davalı vekili tarafından 03/06/2025 tarihli beyan dilekçesi ile; vekalet ücreti talebi olmadığına ilişkin beyanda bulunduğu anlaşıldığından; davaya konu hakkın özüne ilişkin vaki feragat nedeniyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2- Mahkememizin 13/03/2023 tarihli davacının doğalgaz enerjisinin kesilmemesine yönelik tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta davalı ...'a müzekkere yazılmasına,
3- Davacı tarafça ihtiyati tedbire ilişkin sunulan teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi veya tedbirin kalktığı tarihten itibaren 1 ay içinde davalı tarafça tazminat davası açılmaması yada teminatın iadesine muvafakat edilmesi halinde davacı tarafa iadesine,
4- Davacı tarafça yatırılan peşin harçtan Harçlar Kanunu 22. madde gereğince talep eden tarafın ilk celseden sonra davadan feragat ettiği anlaşıldığından maktu karar harcının 2/3'ü olan 410,27-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 43.247,25-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde talep eden tarafa iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı tarafça talep edilmediğinden davalı lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının, karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra davacı tarafa resen iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/06/2025
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*