T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/188 Esas
KARAR NO:2024/153
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİH:24/03/2023
KARAR TARİHİ:16/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 24/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket araç kiralama şirketi olup ... plakalı 2021 ... marka ve model aracın sahibi olduğunu, 05.10.2022 tarihinde, 2 numaralı davalıya ait ve 1 numaralı davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın karıştığı çift taraflı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğini, kaza tutanağı ile sabit olduğu üzere davalı sürücü; gereken tedbirleri almaksızın ve kontrolsüzce seyir halinde iken davacı aracı ile arasındaki takip mesafesini koruyamamış ve kırmızı ışıklarda duran davacıya ait ... plakalı araca arkadan çarparak kazaya sebebiyet verdiğini ve davalının bu kazadan sorumlu bulunduğunu, yaşanan trafik kazası sonucunda hasara uğrayan ticari araçların onarımı tamamlanıncaya kadar yani onarım süresi boyunca kullanılamaması, işletilememesi nedeniyle ortaya çıkaran zararlar kazanç kaybı zararını oluştuğunu, gerçek zarar ilkesi uyarınca Mahkememizin tayin edeceği bilirkişiler aracılığıyla davacının aracının bu kaza nedeniyle serviste bekleme süresinin ve emsal günlük kiralama bedellerinin objektif ve makul ölçütlerle tespit edilerek, davalılardan tazmin edilmesi gerektiğinin, dava konusu kaza sonucunda davacı şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle araç bir süre onarımda kaldığını, davacı şirket araç kiralama şirketi olmakla, dava konusu araç onarımda kaldığı süre boyunca kiralanamamış ve bu sebeple davacı şirket kazançtan mahrum kaldığını, iş durması kazanç kaybı süresi hesaplanırken ekspertiz raporunda yazılı olan parçaların değişim veya onarım işlemlerinin süresi, parça bekleme süreleri, sigortadan dosya açılması ve eksper onay sürelerinin toplamı üzerinden belirleme yapılmasının gerektiğinin, fiili onarım süresi belirlendikten sonra kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam kazanç kaybı miktarının bilirkişi marifeti ile belirlenmesini talep ettiklerini, izah edilmeye çalışıldığı üzere davalının %100 kusurlu şekilde sebebiyet verdiği trafik kazası neticesinde davacı şirkete ait araç maddi hasara uğramış, onarımda kaldığı süre boyunca kiralananamış ve işletilememiş olmakla kazançlardan mahrum kalındığını, dolayısıyla davacının bu kaza nedeniyle uğradığı iş durması-kazanç kaybı süresinin ve bedelinin tespit edilerek, davalıdan tazmin edilmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle 05.10.2022 tarihli kaza sebebiyle davacının ... plakalı araçta meydana gelen iş durması kazanç kaybı süresinin ve bedelinin tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik100,00 TL iş durması kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir,
CEVAP : Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan 19/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın kiralandığına ilişkin dosyada hiçbir belge bulunmadığını, ... plakalı aracın ne kadar süre tamirde kaldığına ilişkin dosyada hiçbir belge bulunmadığını, ... plakalı aracın tamir masraflarına ilişkin dosyada hiçbir belge bulunmadığını, söz konusu eksikliklerin HMK 119/2 gereğince 1 haftalık süre içinde tamamlanması, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davalı dava konusu kazaya ilişkin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davalı tarafından ... plakalı araç, sürücünün çalışmış olduğu ...'ya uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, bu itibarla davanın ...'ya ihbarını talep ettiğini, davalı şirketin, 2918 Sayılı KTK md. 3 İşleten Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olduğunu, ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır işleten sıfatı bulunmadığını, işleten sıfatı, kiracıya ait olduğunu, sözleşme ve teslim tutanağı, iş su dilekçe ekinde sunduğunu, bu kapsamda davanın ...'ya ihbarını talep ettiğini, davalı şirketin işleten sıfatı bulunmadığından TTK 85 bağlamında ortaya çıkan zarardan sorumluluğunun bulunmadığının açık olduğunu, dolayısıyla huzurdaki davada davalı Şirketin taraf sıfatı bulunmadığını, huzurdaki davanın davalı şirket yönünden husumet yokluğu sebebiyle usulden reddini talep ettiğini, davacı, dava konusu kazanın meydana gelmesinde diğer davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu iddia ettiğini, ancak davacının kusur oranına ilişkin bu iddiaları gerçeğe uygun olmadığını ve bu durumu kabul etmediklerini trafik kazalarında kusur değerlendirmesi için görevlendirilen teknik bilirkişiler, hukuk bilgileri olmadığı için, yalnızca trafik kurallarına uyulup uyulmadığı yönünden değerlendirme yapmakta, eylem ile zararlı sonuç arasındaki nedensellik bağını, zararın hangi eylem ve davranıştan doğduğunu dikkate almadığını, öncelikle kusur değerlendirilmesi için görevlendirilecek bilirkişi veya bilirkişilerin belirtmeye çalıştığını çerçevede somut olayı değerlendirmeleri gerektiğini, trafik kazalarında kusur temel öge olduğunu tazminat hesapları genellikle kusur oranları üzerinden hesaplandığını, kusursuz sorumluluklarda dahi, bazı ayrık durumlar dışında, bir kusur ölçüsü belirlenmesinin gerektiğini, kişilerin sosyal ve kültürel düzeyleri, olayın ağırlığı, kusur ve sorumluluk dereceleri gibi unsurlar özenle değerlendirilerek uygun bir tazminat miktarının belirlenmesinin gerektiğini, kusur incelemesi yapılırken, eylemin yasa, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen kurallara aykırılığını saptamak yeterli olmayıp, ayrıca hangi eylem ve davranışın zararı doğurduğu üzerinde durulmasının gerektiğini, bir eylem ve davranış, kurallara aykırı olmakla birlikte, zarar bu eylemin sonucu değilse, kurallara aykırı davranan zarardan sorumlu tutulamayacağını, her ne kadar sürücünün Karayolları Trafik Kanunu’ndan doğan yükümlülüklerin ihlali nedeniyle tam kusuru bulunduğu iddia edilmiş olsa da davacının bu iddiası yalnızca olay yerine düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağına dayandığını, kaza tespit tutanağı ise, mahkeme tarafından karar verilmesi için yeterli delil niteliğini arz etmediğini, zira Kaza Tespit Tutanağının geçerliliği, aksi ispat oluncaya kadar söz konusu olup; Mahkememizce aldırılacak bilirkişi raporu tespitleri ile sona ereceğini, bu nedenle davacı tarafından kaza tespit tutanağına dayanarak sürücüye kusur izafe edilmesinin ve bu kusur oranları doğrultusunda talep edilen kazanç kaybı iddasının kabulünün mümkün olmadığını, davacının dayandığı kaza tespit tutanağının kusur oranlarına ilişkin tespitleri açısından da irdelenmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağında ve diğer belgelerde sürücüye atfedilen kusur oranı davalı tarafça kabul edilmediğini, davacının davasının reddine, davacı aleyhine İKK 67/2 gereğince haksız talep edilen meblağın %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesi ve yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; olaya ilişkin mahkemenizce kusur raporu aldırılmasını talep ettiğini, davacı taraf huzurdaki dava ile maliki olduğu aracın onarım süreci boyunca kiralanamamış olması sebebi ile bu sürenin tespiti ve süre boyunca aynı marka ve model aracın kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenmesini ve tazminini talep ettiğini, kazaya karışan aracın fiilen araç kiralama işinde kullanıldığının davacı tarafça ispatlanmasının gerektiğini, kazanç kaybı söz konusu ise bunun tespiti için şirketin mali verilerinin ve vergi kayıtlarının incelenmesi gerekmekte olduğunu, yine yapılacak hesaplamada davacının iddia ettiği gibi bir günlük kira bedeli esas alınamayacağını, bu bedelden tüm giderlerin düşümü sonrasında net kazancın hesaplanmasının gerektiğini davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabulculuk son tutanağı, Ticari defter kayıtları, Hasar dosyası, Kira sözleşmesi, Kaza tespit tutanağı, Hasara ilişkin fotoğraflar, İto kaydı, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Makine mühendisi bilirkişi ... ve borçlar mevzuatı alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; ... plakalı araç sürücüsü, 05.10.2022 tarihinde sebep olduğu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasında %100 (yüzdeyüz) kusurlu olduğu, ... plakalı araç, hasarının 5 (beş) iş günü sürecek onarımı süresince toplam kazanç kaybının 2.000-TL olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 09/08/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 2.000,00 TL'ye arttırdığı, tamamlama harcını yatırdığı anlaşılmıştır.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE
Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı şirkete ait ve diğer davalının kullandığı ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar sebebi ile tamir süresince kullanılamadığından meydana gelen kazanç kaybı talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz görevli ve yetkilidir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ve diğer davalının kullandığı ... plakalı aracın 05/10/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek tamirde geçen sürede kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile ödenmesini talep etmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Karayolları Trafik Kanun'un 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Davalı ... Pazarlama uzun süreli kiralama sözleşmesi ile aracın ... Bankasına kiralandığını işleten sıfatının bulunmadığını savunmuş ise de; dosya kapsamında sunulan kirala sözleşmesinin 7.2.4 maddesi gereğince dava dışı bankanın kaza halinde meydana gelen zarardan sorumlu olmayacağı düzenlendiği görülmekle davalının sözleşme kapsamına göre araç üzerindeki hakimiyeti devam ettiğinde işleten sıfatının davalıya ait olduğu kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 05/10/2022 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araca, davalıların sorumluluğunda bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın ... plakalı araca ışıkta durduğu sırada arkadan çarptığı, Karayolları Trafik Kanunu gereği arkadan çarpma sebebi ile ... plakalı aracın % 100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış ve yine alınan bilirkişi raporu ile aracın tamir ve onarımı için 5 iş günü yeterli olduğu, 2021 model fiat/ egea marka aracın günlük kiralama bedelinin 400,00TL olduğu ve buna bağlı olarak 2.000,00TL gerçek zararın bulunduğu davalı tarafların %100 oranında kazaya etkisinden dolayı, zararın tamamından kaza tarihi itibarıyla sorumlu olduğu, trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında sorumluluk Borçlar Hukuku yönünden haksız fiil sorumluluğu olup zarar ve dolayısıyla da tazminat alacağı olay anında ortaya çıktığı için haksız fillerde temerrüt olay tarihinde gerçekleşmekte olup bu kapsamda trafik kazası nedeniyle hüküm altına alınması gereken tazminata trafik kazasının gerçekleştiği tarihten itibaren avans faiz yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ; 2.000,00TL kazanç kaybının 05.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan136,62-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 179,90TL harcın mahsubu ile artan 43,28-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 5.387,58-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 2.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerlerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, MİKTAR yönünde KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/02/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır