T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/216 Esas
KARAR NO: 2023/498
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2023
KARAR TARİHİ: 22/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA TALEP : Davacı vekili tarafından sunulan 04/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ticaret Ltd. Şti. ile davalı ... ve Ticaret A.Ş. arasında mal alım satımı konusunda anlaşma sağlandığını, bu anlaşmaya istinaden davalı şirket ... ve Ticaret A.Ş lehine; Keşide yeri ... olan, 05.03.2023 keşide tarihli ...' a ait 00... 2.500.000,00 TL bedelli çek keşide edildiğini, ancak müvekkil ile davalı ... ve Ticaret A.Ş. arasında mal alımı olmadığını, bunun üzerine müvekkili şirket ise çekin iadesini talep ettiğini, davalı şirket ... ve Ticaret A.Ş tarafından, müvekkili şirkete çeki iade etmek suretiyle kargoya verildiği belirtildiğini, ... Şubesine ait kargo paketi, ... no ile 05.01.2023 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini ancak kargo paketi açıldığında içerisinde çekin olmadığı görüldüğünü, durum davalı ... ve Ticaret A.Ş yetkililerine bildirildiğini, şirket yetkilileri ise çekin kargoda kaybolduğunu belirterek çekin zayi olması sebebiyle 09.01.2023 tarihinde, zayi olan çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulması ve ödeme yasağının muhatap bankaya bildirilmesi ve çekin iptaline karar verilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne kayıtlı 2023/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiğini, bahsi geçen çekin, müvekkili ile davalı ... ve Ticaret A.Ş arasındaki çeke konu temel borç ilişkisinin sonlanması nedeniyle müvekkili şirkete kargo yolu ile iadesi esnasında kaybolduğunu, çalındığını, davalı ... ve Ticaret A.Ş nin müvekkili ile görüşmesinde, çekin iptali için açmış olduğu davasında ve savcılığa bulunmuş olduğu suç duyurusunda; taraflarından mahkemeye sunulan çekin suretinde, çekin arka yüzünde herhangi bir ciro da bulunmadığı ve çekin kaybolduktan sonra davalı ... ve Ticaret A.Ş nin kaşelerinin ve imzalarının sahte olarak atıldığını ve çekin bu suretle ciro yolu ile tedavüle çıkarıldığı ileri sürüldüğünü, ... ve Ticaret A.Ş tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... soruşturma numaralı dosyası ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, Müvekkili şirkete ait çekin kaybolmasının sonrasında çek, diğer davalılar arasında sırayla ciro edildiğini ve en son davalı ... Tic. A.Ş. tarafından çek bankaya ibraz edildiğini, mahkemece ödemeden men yasağı tedbir kararı bulunduğundan ibraz üzerine çeke herhangi bir işlem yapılmadığını, Akabinde ... Tic. A.Ş tarafından .... İcra Müdürlüğü' nün 2023/... E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, bu nedenlerden dolayı; dava konusu çek icra takibine konu edildiğinden takibin devamı halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağı açık olup % 15 teminat karşılığında icra takibin durdulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, takibin durdurulmasının mümkün olmaması halinde dosya borcunun tamamını yatırmaya hazır olmakla birlikte % 15 teminatla ya da mahkemece uygun görülecek teminatla icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyadi tedbir kararı verilmesine ve tedbiren takibin durdurulmasına, davanın kabulüne, Müvekkilinin, Keşide yeri ... olan, 05.03.2023 keşide tarihli ...' a ait 00... 2.500.000,00 TL bedelli çek bakımından borçlu olmadığının tespitine ve .... İcra Müdürlüğü' nün 2023/... E. Sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine , dava değerinin % 20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek kötü niyet tazminatının kötüniyetli davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıların üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP : Davacı vekili tarafından sunulan 05/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı ... ve Ticaret A.Ş. arasında mal alım satımı konusunda anlaşma sağlandığını, bu anlaşmaya istinaden davalı şirket ... ve Ticaret A.Ş lehine; keşide yeri ... olan, 05.04.2023 keşide tarihli ...' a ait ... 2.500.000,00 TL bedelli çek keşide edildiğini, müvekkili ile davalı ... ve Ticaret A.Ş. arasında mal alımı olmadığını , bunun üzerine müvekkili şirket ise çekin iadesini talep ettiğini, davalı şirket ... ve Ticaret A.Ş tarafından, müvekkili şirkete çeki iade etmek suretiyle kargoya verildiği belirtildiğini, ... Şubesine ait kargo paketi, ... no ile 05.01.2023 tarihinde müvekkili şirkete teslim edildiğini ancak kargo paketi açıldığında içerisinde çekin olmadığı görüldüğünü, durumun davalı ... ve Ticaret A.Ş yetkililerine bildirildiğini, şirket yetkilileri ise çekin kargoda kaybolduğunu belirterek çekin zayi olması sebebiyle 09.01.2023 tarihinde, zayi olan çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulması ve ödeme yasağının muhatap bankaya bildirilmesi ve çekin iptaline karar verilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne kayıtlı 2023/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiğini, dava konusu çek hakkında dava sonuçlanıncaya kadar ödemeden men kararı verildiğini, Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez ilan edildiğini, çek, müvekkili ile davalı ... ve Ticaret A.Ş arasındaki çeke konu temel borç ilişkisinin sonlanması nedeniyle müvekkili şirkete kargo yolu ile iadesi esnasında kaybolduğunu, çalındığını, müvekkili ile davalı şirketin bu çeke bağlı aralarında herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmadığını, bu sebeplerden dolayı; dava konusu çek henüz icra takibine konu edilmediğinden, takibin başlatılması ve devamı halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağından İK 72/2 maddesi doğrultusunda % 15 teminat karşılığında yargılama sonuna kadar icra takibin durdulmasına yönelik ihtiyadi tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin, Keşide yeri ... olan, 05.04.2023 keşide tarihli ...' a ait ... 2.500.000,00 TL bedelli çek bakımından borçlu olmadığının tespitine, dava değerinin % 20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek kötü niyet tazminatının kötüniyetli davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan 17/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının, dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, davacının iddiası, çekin lehtarıyla olan temel borç ilişkisinin ortadan kalktığını, bu nedenle de çekin bedelsiz kaldığı yönünde olduğunu, dava dilekçesinde, müvekkilinin bile bile davacının zararına hareket ettiğini ve kötüniyetli olduğuna dair somut hiçbir delil sunulmadığını, dava dilekçesinde, çekteki imzanın çekin lehtarı olan ... şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş ise de ; çekteki lehtar imzasının sahte olması TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davacının, çekte ödeme yasağı bulunduğunu belirtmiş ise de ; çekte ödeme yasağı bulunması davaya taraf olmayan müvekkilini bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermediğini, müvekkili, dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... şirketinden aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini ve bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşadığını, çeki kendisine veren ... şirketi ve yetkilisi hakkında suç duyurusunda dahi bulunduğunu, soruşturma ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... nolu dosyasıyla devam ettiğini, müvekkilinin çekin bedelsiz kalıp kalmadığı ve çekteki imzanın diğer davalı ... şirketi yetkilisine ait olup olmadığı yönünde hiçbir bilgisi bulunmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve Ticaret A.Ş.'ye çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı ... ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından sunulan 14/06/2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı ...San. Tic. Ltd. Şti. uzun yıllardan bu yana ticari ilişki bulunduğunu, bu davaya ve .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı takibe konu ... ... Sanayi Şubesine ait 2.500.000,00-TL bedelli 05.03.2023 tarihli ... seri nolu çek ve davaya konu diğer 2.500.000,00-TL bedelli 05.04.2023 tarihli ... seri nolu toplam iki adet çek ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilmek sureti ile ticari ilişki içerisinde teklif sunulan bir iş özelinde müvekkili Şirket namına düzenlenmek sureti ile müvekkili şirkete gönderildiğini, söz konusu çekler karşılığında alınacak ürünlerin teslim vadesinin belirlenmesi hususunda müvekkili Şirket ile ... arasında mutabakat sağlanamadığı için söz konusu çekler ... Şirketine müvekkili Şirket tarafından iade edilmek üzere ... Şubesi'ne ... No ile 05/01/2023 tarihinde teslim edildiğini, müvekkili Şirket çalışanı ... ile ... Şirketi çalışanı ... arasında geçen mail içeriğinde söz konusu çeklere ilişkin iş kapsamında anlaşma sağlanamadığı için çeklerin kargo yolu ile iade edileceği hususunda mutabık kalındığını, müvekkili şirket, davaya konu olan işbu çekleri ... Şubesi'ne ... No ile 05/01/2023 tarihinde teslim etmiş ise de davacı ... Nak. Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından gönderilen ilgili yazıda ''kargonun taraflarına ulaştığı ancak kargo paketinin içinden çeklerin çıkmadığı, kargonun kaybolduğu '' hususu Müvekkili Şirkete bildirildiğini, bu hususun Müvekkili Şirket tarafından öğrenilmesinin akabinde kaybolan çekin meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla Müvekkil Şirket açısından ileride daha büyük zararların doğmaması için derhal ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ... hakkında yapılan suç duyurusunun haricinde aynı zamanda kaybolan çekler hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Numaralı dosyası ile çek zayi ve iptali davası da açıldığını, bu esnada 06/03/2023 tarihinde, ... Şubesi Takas Biriminden ... yetkililerine 05.03.2023 tarihli işbu davaya ve .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı takibe konu edilen çekin takas birimine ibraz edildiğine dair bilgi verilmesi üzerine ... tarafından müvekkili Şirket yetkilileri aranılarak çeklerin bankaya ibraz edildiğine ilişkin bilgi verildiğini, ayrıca 3. kişiler tarafından bankaya ibraz edilen çeklerin görüntüleri banka yetkilileri tarafından müvekkili şirket ile paylaşıldığını, müvekkili şirket ... tarafından namına düzenlenen çeki ... Şirketine iade etmek üzere kargo şirketine teslim ettiğinde çekin arkasında herhangi bir ciro olmadığı halde banka yetkililerince kendilerine gönderilen çeklerin arkasında müvekkili şirket adına sahte kaşe ve imza kullanılmak sureti ile davalı ... Ltd. Şti. Şirketine cirolandığını, ... Ltd. Şti. şirketi tarafından diğer davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. şirketine cirolandığı daha sonra da ... ve Ticaret Anonim Şirketi'ne cirolandığı ve son olarak da ... A.Ş.'ne cirolandığını, söz konusu çekte müvekkili şirket kaşe ve imzasının taklit edilmek sureti ile çekin sahte olarak cirolanmasının anlaşılması üzerine derhal cumhuriyet başsavcılığına taraflarınca şikayette bulunulduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı Dosya İle: ... ... Şubesine ait, 2.500.000,00-TL bedelli 05.03.2023 tarihli ... seri nolu çek 2.500.000,00-TL bedelli 05.04.2023 tarihli ... seri nolu toplam iki adet çek Hakkında takibe konu edilmeden önce menfi tespit davası açıldığını, bu nedenlerden dolayı; Mahkememizin işbu dosyasının konu birliği bulunması ve delillerin ve taleplerin birlikte incelenmesinde hukuki yarar bulunması sebebiyle 23/03/2023 tarihinde taraflarınca ikame edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı Dosyası ile birleştirilmesine, borçlu olmadıklarının tespiti ile işbu davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER: .... İcra Dairesi'nin 2023/..., 2023/... Esas sayılı icra dosyaları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... Sayılı soruşturma dosyası, Davaya konu çek suretleri, faturalar, Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının uyap kayıtlarının incelenmesinde; alacaklı davalı ... Ticaret A.Ş. tarafından borçlu davacı ... Tic. Ltd. Şti., ile diğer borçlular aleyhine 05/03/2023 keşide tarihli ... seri numaralı 2.500.000,00-TL bedelli çeke dayalı toplam 2.775.171,23-TL alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatılmıştır.
.... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının uyap kayıtlarının incelenmesinde; alacaklı davalı ... A.Ş. tarafından borçlu davacı ... Tic. Ltd. Şti., ile diğer borçlular aleyhine 05/04/2023 keşide tarihli ... seri numaralı 2.500.000,00-TL bedelli çeke dayalı toplam 2.774.434,93-TL alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından asıl ve birleşen davamıza konu çeklere ilişkin açılmış hasımsız çek iptali davası olduğu ve duruşmanın 25/05/2023 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... sayılı soruşturma dosyasının incelenmesinde; müşteki ...Ticaret A.Ş. tarafından ... şubesi hakkında yapılan hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı şirket tarafından davalılar aleyhine açılan dava konusu çeklere ilişkin icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı ... şirketi tarafından sunulan beyan dilekçesinde; dosyalarda konu birliği bulunması ve delillerin ve taleplerin birlikte incelenmesinde hukuki yarar bulunması sebebiyle 23/03/2023 tarihinde taraflarınca ikame edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı Dosyası ile birleştirilmesine dair talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ... Ticaret A.Ş. tarafından davalı ... ve Ticaret A.Ş. Ve diğer ciranta şirketler aleyhine davamız konusu olan ... Bankasına ait ... seri numaralı 2.500.000,00 TL bedelli 05.04.2023 ileri tarihli ve yine ... Bankasına ait ... seri numaralı 2.500.000,00 TL bedelli 05.03.2023 ileri tarihli çeklerin iptaline istemine konu davanın 23/03/2023 tarihinde açıldığı ve duruşmasının 07/12/2023 günü saat 14:00'a bırakıldığı anlaşılmıştır.
HMK 166/1 maddesindeki düzenleme ile; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." denilmiştir. HMK 166/4 maddesine göre; "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkin açılan eldeki davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas sayılı dosyası ile görülen menfi tespit istemine yönelik dava ile aynı nedene ve konuya dayalı olduğu, her iki davada da dava konusu çeklerin aynı çekler olduğu, davaların tarafları aynı olup bu haliyle davaların biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu sabit olduğundan; Mahkememizin işbu dava dosyası ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konusunun ve sebebinin aynı olduğu, davaların biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından ayrıca delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğundan Mahkememiz dosyasının HMK 166/1 maddesi gereğince ilk açılan dava olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı dava dosyasında birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı vekili tarafından açılan DAVANIN bağlantılı olması nedeniyle HMK 166/1 maddesi gereğince daha önce açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas Sayılı dosyasında BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2- Birleştirme kararının HMK 166/3 maddesi gereğince derhal birleşen dosyanın mahkemesine bildirilmesine,
3- Yargılamaya birleştirilen dava dosyası üzerinden devam edilmek üzere dosyanın birleştirilen dosyaya gönderilerek esasın bu şekilde kapatılmasına,
4- Birleştirme kararının birleşen dosya üzerinden mahkemesince taraflara tebliğine,
5- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun birleştirilen dosyada değerlendirilerek karara bağlanmasına,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde esas hüküm ile birlikte istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 22/06/2023
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.