T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Davanın Kabulü"
ESAS NO: 2023/226 Esas
KARAR NO: 2024/160
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/04/2023
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu olan davacı şirketin keşideci olduğu ... keşide yer ve tarihli, ... seri numaralı 17.000,00 TL bedelli ...bank ... şubesi muhataplı çek, ... şirketi emrine yazılarak verildiğini, çekin bu şirket uhdesinde çalınması bu şirket tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosya ile iş bu çekin de aralarında bulunduğu toplam 19 çek hakkında çek iptal davası açıldığını ve çalınan çeklere ilişkin olarak ödemeden men yasağı kararı ve nihayetinde çek iptal kararı verildiğini, 3. Kişi firma olan ... çalıntı çekler hakkında ödemeden men kararı alınması üzerine durumu davacı şirkete bildirdiğini ve çek bedeli olan 17.000 TL bedelin talep edilmesi üzerine 28.02.2023 tarihinde davacı tarafından çek bedelinin tamamı ödemeden men kararı şerh verilerek banka yoluyla ödendiğini, çalıntı çeklerin bankalara ibraz edilip akabinde icra takiplerine konu edilmesinin fark edilmesi üzerine 3. Kişi ... tarafından 6 firma hakkında ... CBS ...numaralı, Kahramankazan CBS ..., ... numaralı ile suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin ciro silsilesindeki firmaların paravan şirketler olduğunu, davacının çek iptal davasında iptal kararı alan ... çek karşılığını ödediğinden kötü niyetli çalıntı eseri çeki elinde bulunduran takipteki alacaklı tarafından mükerrer ödeme ile karşı karşıya bırakıldığını iddia ederek; ... 37.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının dayanağı alacaktan borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, ilgili çek aralarında ticari ilişki bulunan üst ciranta tarafından müvekkili şirketten satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla ciro edildiğini, ödemeden men kararı iyi niyetli üçüncü kişi olan çekin meşru hamilinin kambiyo senetlerine özgü icra takibi yoluna başvurmasına engel olmadığını, davalı firmanın çeki ne suretle iktisap ettiğini ve çeki davalı firmaya ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve mal alım satımını gösterir fatura ve tahsilat makbuzu suretleri dosyaya sunulduğunu, dava konusu çeki iktisap ederken iyi niyetli üçüncü kişi konumundaki davalı şirketin iş bu çek üzerindeki imzaların gerçekliğiyle ilgili bir inceleme yapma imkanı bulunmadığı gibi böyle bir durumun davalıdan beklenemeyeceğini, davacı taraf dosyaya ispat ile yükümlü olduğu iş bu iddialarını kanıtlar nitelikte herhangi bir delil sunmadığını savunarak; davanın reddine, takip konusu alacağın %20 oranında tazminata ve %10'u oranında para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası, ... CBS'nin ... soruşturma ve ... soruşturma sayılı dosyaları, ... CBS'nin ...soruşturma ve ... soruşturma sayılı dosyaları, ... A.Ş'nin 14/04/2023 tarihli dava konusu çekin ibraz edilmediğine dair müzekkere cevabı, davacı tarafından...Tic A.Ş hesabına yapılan 28/02/2023 tarih ve 17.000-TL'lik ödeme dekontu, ... 41. İcra Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ...esas sayılı dosyası, davacı ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan dava konusu çeke dayalı başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; icra takibine ve davaya konu olan ve müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ...bank ... şubesine ait 28/02/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 17.000,00 TL bedelli çekin... A.Ş emrine düzenlenerek verildiğini, çekin çalınması üzerine çek iptal davası açıldığını, çek bedelinin 28/02/2023 tarihinde banka yoluyla ... A.Ş'ye ödendiğini, kargo aşamasında dava konusu çek de dahil olmak üzere 19 adet çekin çalındığını, dava konusu çekte lehtar imzasının sahte olduğunu, cirantaların paravan şirket oldukları, çalınan çeklerin tahsilinde aracı olarak kullanıldıklarını, öncelikle İİK 72/3 maddesi gereğince icra veznesine ödenen paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine dayanak alacaktan dolayı borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, ilgili çeki aralarında ticari ilişki bulunan üst ciranta tarafından satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla ciro edildiğini, ciro silsilesinin tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluştuğunu, davacının çekin çalındığını ve müvekkilinin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, bu nedenle davanın reddi ile kötüniyet tazminatına ve para cezasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu çekin incelemesinde; ...bank ... şubesine ait, keşide yeri ..., 28/02/2023 keşide tarihli, 17.000,00 TL bedelli,... seri numaralı, keşidecisi ... Ltd Şti, lehdarı ve 1. Cirantası, ... Tic A.Ş, 2. Cirantası ... Şti, 3. Cirantası ...Şti, 4. Cirantası ... Tic A.Ş, hamili ...Tic. A.Ş olduğu, çekin arka yüzünde ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadan iade edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 10/04/2023 tarihli ara kararı ile davacı taraf lehine %15 teminat ile İİK 72/3 maddesi gereğince icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın yatırıldığı ve ihtiyati tedbir kararının uygulanması için icra dosyasına müzekkere yazıldığı anlaşıldı.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının incelemesinde; dava dışı lehdar ...Tic. A.Ş tarafından dava konusu çek de dahil olmak üzere 19 adet çek yönünden çek iptali davası açıldığı, ödeme yasağı kararı verildiği, yargılama sonucunda dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının incelemesinde; çeklerin çalınması nedeniyle müşteki ... tarafından şikayetçi olunduğu, soruşturma dosyasının derdest olduğu anlaşılmıştır.
... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının incelemesinde; müşteki ...Tic A.Ş tarafından güveni kötüye kullanma suçundan şikayetçi olunduğu, ... K. Sayılı kararı ile hukuki ihtilaf olması nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşıldı.
... 41. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E....K. Sayılı dosyasının incelemesinde; dava konusu edilen çekin lehdarı dava dışı ... Tic A.Ş tarafından davalı...Tic. A.Ş aleyhine imzaya itiraz davasının açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın imzaya itirazı kabul etmesi nedeniyle dava dışı lehdarın imzaya itirazının kabulü ile ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibin davacı lehdar yönünden durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının...talimat sayılı dosyasında dava konusu çekin cirantalarından olan ... Ltd Şti'nin şirket kurucusu ve müdürü olan ...'ın kollukta alınan ifadesinde; kendi adına... Ltd Şti isimli şirketin kurulması için aylık 2000 TL karşılığında...'a noterden vekaletname verdiğini, 3 ay boyunca şirketten 2.000 TL aldığını ve daha sonra şirketi...'e devrettiğini, kimseden çek almadığını beyan etmiştir.
... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından .. Şti, .... Tic. Ltd Şti, ... Tic A.Ş, ... A.Ş ve ... Tic Ltd. Şti aleyhine 17.000,00 TL asıl alacak, 51,00 TL komisyon ve 1.700,00 TL karşılıksız çek tazminatı ve 30,04 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.781,04 TL borcun ödenmesi amacıyla 09/03/2023 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının uygulandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 15/09/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, dava dışı ... A.Ş. ile olan cari münasebetini 320.1210 Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı tarafından dava dışı şirkete verilen dava konusu olan ...bank ... şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ... seri numaralı 17.000,00 TL bedelli çekin davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davalının, dava dışı ... Tic. A.Ş. ile olan cari münasebetini 120.01.10 Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, dava konusu olan ...bank ... şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli 1700197 seri numaralı 17.000,00 TL bedelli çekin davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu çekin dava dışı şirket ile olan ticari ilişki gereği alındığı, neticeten; Dava konusu somut olayda uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından takibe konu edilen ...bank ... şubesine ait ...keşide tarihli ... seri numaralı 17.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı yanın borçlu olmadığının ve menfi tespit talebi noktası toplandığı, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde dava dışı çeki alan ... A.Ş. ile ticari ilişkisi mevcut olsa da dava konusu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, yine davacı tarafından sunulan ...bank 28.02.2023 tarihli dekontunda davacı tarafından dava dışı ... hesabına “... esas no dosyaya istinaden ... seri” açıklaması ile 17.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, iş bu ödemenin de davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı yanın ticari defterlerinde ise dava konusun çeki davalının ... Şirketi tarafından ticari ilişki gereği aldığı, buna ilişkin 04.01.2023 tarihli tahsilat makbuzunun düzenlendiği, davalı tarafından dava dışı ciro eden ...şirketi adına düzenlenen faturanın da davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ile dava dışı cirolayan arasındaki ticari ilişkinin sahte veya muvazaalı olduğuna dair bir bulguya rastlanmamış olup dava konu çekin davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gözetilerek mevcut durum itibariyle davacı yanın borçlu olup olmadığı ile ilgili son karar Nihai Takdirin Sayın Mahkemenize ait olacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Mahkememizce davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 20/11/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "Davacının incelenen ticari defterlerine göre; dava dışı ...A.Ş. ile olan cari münasebetini 320.1210 Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı tarafından dava dışı şirkete verilen dava konusu olan ...bank ... şubesine ait 28.02.2023 keşide tarihli ... seri numaralı 17.000,00 TL bedelli çekin davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olup, dava dışı şirkete ticari ilişki gereği cari hesap borcuna karşılık verildiği, davacı yanın ekstre bitim tarihi (05.01.2023) itibariyle dava dışı şirketten 241,63 TL cari hesap bakiye alacaklı durumda olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller itibariyle dosyanın tekamül etmiş olması, ceza soruşturma dosyasının beklenilmesinin yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği ve hedef sürede bitirilmesine engel olacağı ayrıca soruşturma sonucunda verilecek kararın esasa bir etkisi olmayacağından soruşturma dosyasının beklenilmesine yer olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava konusu çekin keşidecisi ... Ltd Şti tarafından aralarındaki ticari ilişki kapsamında ... Tic A.Ş lehine keşide edilen çekin kargo yoluyla gönderildiği sırada kaybolduğu hususunun sabit olduğu dava dışı lehtar şirket tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açıldığı, dava konusu çeke ilişkin olarak davalı... Tic A.Ş tarafından davamız konusu olan ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında icra takibinin başlatıldığı, dava dışı lehdar tarafından ... 41. İcra Hukuk Mahkemesine imzaya itiraz davası açıldığı ve yapılan yargılama sonucunda davalının imzaya itirazı kabul etmesi üzerine dava dışı lehdarın imzaya itirazının kabulüne karar verildiği, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonrası düzenlenen Mali Müşavir bilirkişi raporu ile davacı şirket ile dava dışı lehdar arasında dava konusu çeke dayalı mevcut bir ticari ilişkinin bulunduğunun tespit edildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... talimat sayılı dosyasında dava konusu çekin cirantalarından olan ... Ltd Şti'nin şirket kurucusu ve müdürü olan ...'ın kollukta alınan ifadesinde; kendi adına ...Şti isimli şirketin kurulması için aylık 2000 TL karşılığında davalı ...'nin yetkilisi olan ...'a noterden vekaletname verdiğini, 3 ay boyunca şirketten 2.000 TL aldığını ve daha sonra şirketi ...'e devrettiğini, kimseden çek almadığını ifade ettiği, ayrıca davalı ...'nin uyapta kayıtlı dosyalar raporuna göre çok sayıda resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık vb suçlardan ceza soruşturma ve dava dosyalarının bulunduğu, davalının keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu, dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında davalının eline geçmediği, kargoda çalınmak suretiyle ele geçirilen çekin davalı tarafından haksız şekilde iktisap edildiği, dava konu çek üzerinde dava dışı cirantaların gayri faal kağıt üzerinde kurulmuş paravan şirketler olduğu açık olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/11/2021 tarih 2017/19-2738 Esas, 2021/1513 Karar sayılı içtihadında da; lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğu kanıtlanamadığından ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmadığı belirtilmekle bu haliyle davalının dava konusu çeki sahte ciro sonrası ele geçirmelerinden dolayı davacı şirkete başvurma hakkı olmadığı açık olduğundan tüm bu nedenlerle davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın kabulü ile; davacı ... Tic Ltd Şti'nin ...bank ... şubesi, Keşidecisi ... Ltd Şti olan, ... Seri numaralı, keşide tarihi 28/02/2023 olan 17.000,00-TL miktarlı çeke dayalı başlatılan ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ...A.Ş'ye İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Davalının çeki haksız ve kötü niyetli şekilde iktisap ettiği anlaşıldığından asıl alacağın (17.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı taraf aleyhine açılan DAVANIN KABULÜ ile; Davacı... Tic Ltd Şti'nin ...bank ... şubesi, Keşidecisi ...Tic Ltd Şti olan, ... Seri numaralı, keşide tarihi 28/02/2023 olan 17.000,00-TL miktarlı çeke dayalı başlatılan ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ...A.Ş'ye İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Asıl alacağın (17.000-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde davacı tarafça yatırılan teminatın davacı tarafa iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.282,93-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 320,74-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 962,19-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL başvuru harcı ve 320,74-TL peşin olmak üzere toplam 500,64-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti ve 102,50-TL posta giderinden ibaret toplam 2.602,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
9-Mahkememiz kasasında bulunan çek aslının karar kesinleştiğinde icra müdürlüğüne iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2024
Katip
e-imzalı*
Hakim
e-imzalı*