T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/303 Esas
KARAR NO: 2023/653
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 16/05/2023
KARAR TARİHİ: 04/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Keşidecisi ... ... olan, 15/03/2022 düzenleme, 01/02/2023 vade tarihli 5.300,00 TL bedelli bono, Keşidecisi ... ... olan, 15/03/2022 düzenleme, 01/03/2023 vade tarihli 6.000,00 TL bedelli bononun yetkili hamili olduğunu, bono bedellerinin tahsil edilememesi nedeniyle de bononun keşidecisi ... ... hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, daha sonrasında ise; davalı ... tarafından söz konusu bonoların iptali talebiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/422 E sayılı dosyasıyla kıymetli evrak iptal davası açıldığı ve bu dosyadan bonoların iptaline karar verildiği öğrenildiğini, iptaline karar verilen bonoların vade tarihi 01/02/2023 ve 01/03/2023 tarihi olmasına rağmen, iptal kararı 29/03/2023 tarihinde yani ibraz süresinden önce verilmiş ve kesinleştiğini, Mahkemenin, bonoların ibraz süresini bekleyip davacıya istirdat davası açmak için süre vermek ve bunun sonucuna göre hüküm kurmak yerine bonoların iptaline karar vermesi yerinde olmadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/... E, 2023/... K sayılı dosyasından verilen iptal kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikli olarak davacı tarafından açılan davanın kanuni bir dayanağı bulunmadığını, ülkemizde bulunan tüm kanunlarda böyle bir dava türü bulunmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, Ayrıca sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise de ortada bahse konu senetlere ilişkin olarak açılan kıymet evrak iptali davası ( ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen bir karar ) ve kesinleşme şerhi mevcut olduğunu, mahkemece dava süreci kanuna ve hukuka uygun bir şekilde gerekli ilanlar yapılarak kıymetli evrakların iptaline dair karar verildiğini, bu sebeple de davanın zaten usulden reddi gerektiğini, tüm bunlar mahkemece araştırıldıktan sonra eğer ki haksız dava bu sebeplerden biriyle reddedilmeyecekse, yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkil banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkil bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senet, ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, işbu davaya konu senetlere ilişkin bilgilerin; senet borçlusu ... ... tarafından ... Ltd.Şti lehine düzenlenen; 01/02/2023 vade, 15/03/2022 tanzim tarihli 5.300,00 TL (Beşbin Üçyüz ) meblağlı senet ve 01.03.2023 vade ,15.03.2022 tanzim tarihli 6.000,00 TL ( Altıbin ) meblağlı senet, 19/10/2022 tarihinde ... Tarafından müvekkil kuruma tahsil amacı ile gönderilen senetler kaybolmuş olup bütün aramalara rağmen bulunamadığını, bu hususta ... T.A.Ş. ... Şubesi yetkilileri tarafından 28/10/2022 tarihli tutanaklar tutulduğunu, dava konusu senetlerin üçüncü kişilerin eline geçmemesi ve kötü niyetle kullanılmaması için senet iptali davası açma zarureti hasıl olduğunu, senet iptali amacıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesi ( Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla ) 2022 /... Esas sayılı dosyası nezdinde senet iptal davası açıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesince 06.04.2023 tarihinde 2022/... Esas ve 2023/... Karar sayılı ilamı ile bonoların zayi nedeniyle iptaline dair haklı ve hukuka uygun karar verildiğini, mezkur senetlerin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış oldukları suç duyurusu sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/... Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığını, Davacı ... , bonoların yetkili hamili olmayıp; aşağıdaki açıklamalarımızla tevsik olunacağı üzere bonoları çalmak suretiyle ele geçirdiği değerlendirilmektedir. Müvekkil Bankanın uhdesindeyken ve ... kargo firması tarafından kaybedilen bonoların iyiniyetli olmayan kişilerlerce ele geçirildiği ve ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğinin aşikar olduğunu, arz edilen nedenlerle ve yapılacak yargılama neticesinde oluşacak kanaat çerçevesinde ve resen araştırılacak hususlarla, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı dosyası UYAP kayıtları, ... /Çanakkale İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası UYAP kayıtları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyasında, keşidecisi ... ... olan 15/03/2022 düzenleme tarihli, 01/02/2023 vade tarihli bono ile keşidecisi ... ... olan 15/03/2022 düzenleme tarihli, 01/03/2023 vade tarihli ve iki bononun da lehdarları ... San. Tic. Ltd. Şti olan bonoların iptaline ilişkin ilamın ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.
Davacı, yetkili meşru hamili olduğu bonoların davalı tarafça zayi nedeniyle bono iptali davasına konu edildiğini, bononun vade tarihinde iptaline karar verildiğini, 3 aylık sürenin beklenmediğini ve bononun yetkili ve meşru hamili olduğunu, söz konusu bonoların tahsil edilmesi için bonolar hakkında verilmiş iptal kararının kaldırılması gerektiğini talep etmiş, davalı ise, davanın reddini savunmuştur.
Davalı vekilinin yetki itirazının; mevcut düzenleme kapsamında kesin yetki ve ilk itiraz olan yetki itirazının bulunduğu haller kapsamında yer almadığı anlaşıldığından HMK madde 6 gereği genel yetkili mahkemede dava açıldığından reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde 2023/... K. Sayılı ve 29/03/2023 tarihli ilamı ile dava konusu bononun iptaline karar verildiği ve kararın 02/05/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... (Çanakkale) İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından borçlu ... ... aleyhine 11.300,00 TL asıl alacak, 76,99 TL işlemiş faiz ve 33,90 TL komisyon olmak üzere toplam 11.410,89 TL borcun ödenmesi amacıyla 13/03/2023 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, 2023/... E. Sayılı dosyasından icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25.06.1997 tarihli ilamına,Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir. Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir. Dolayısıyla çekin ziya ve iptali kararları iyiniyetli 3.kişinin alacaklılık sıfatına halel getirmediğinden çekin gerçek hamili olan zilyedi senedin iptali kararının iptalini her zaman talep edilebilir.
TTK 763 maddesine göre elden çıkan bono mahkemeye sunulur ise mahkeme iade davası açması için talep sahibine süre verir.
Somut olayda davalı davaya konu bonoların zayi olduğundan bahisle iptali için dava açmış olup, mahkemece yapılan ilanlar sonucunda bono ibraz edilmediğinden iptaline karar verilmiştir. Ancak TTK 761/1 maddesi gereğince bonoyu getirme süresi 3 ay olup söz konusu 3 aylık süre vadesi gelmeyen bonolar hakkında vadenin gelmesinden itibaren 3 aydır. 3 aylık süre beklemeden dava konusu bonoların vade tarihlerinin üzerinden 3 ay olan ilan süresi beklenmeden 29/03/2023 tarihinde bonoların iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. İptal kararı verilen bononun ... (... ) İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası ile bonoların getirme süresi içerisinde 13/03/2023 tarihinde takibe konulduğu, dava dosyasına sunulan bononun incelemesinde son hamilin davacı taraf olduğu, bonoların icra takibine konulduğundan kaybolmadığının anlaşıldığı ve davalı tarafın iddialarının açılacak istirdat davasında incelenerek karar verilmesi gerekeceğinden zayi olmadığı ortaya çıkan bonolar ile ilgili verilen iptal kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; ... Asliye Hukuk( Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin 29/03/2023 tarih 2022/422 E., 2023/77 K.sayılı kararı ile iptaline karar verilen dava konusu keşidecisi ... ... olan 15/03/2022 düzenleme tarihli, 01/02/2023 vade tarihli bono ile keşidecisi ... ... olan 15/03/2022 düzenleme tarihli, 01/03/2023 vade tarihli ve iki bononun da lehdarları ... San. Tic. Ltd. Şti olan bonoların iptaline ilişkin bölümün hükümden kaldırılmasına,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 771,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 192,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 578,92-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 11.300,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 192,98-TL Peşin/nisbi Harcı, 69,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 441,88TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 04/10/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.