T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/339 Esas
KARAR NO :2025/585
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/06/2023
KARAR TARİHİ:08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... Avusturya menşeli ve uluslararası ithalat alanında faaliyet göstermekte olan bir şirket olduğunu, faaliyetleri kapsamında merkezi İstanbul'da olan davalı borçlu ... Reklam Anonim Şirketi'nden birden fazla parti halinde teslim edilecek çok sayıda metal ekran siparişi verdiğini, sipariş verildiğinde davacı borçlu şirketin davacıya üretim ve ulaşım maliyetleri dahil metal ekran birim fiyatı olarak 26,75 Euro teklif ettiğini, ilgili teklifin davacı şirket tarafından kabul edildiğini ve davacı şirket tarafından davacıya teslim edilmesi hususunda anlaşılan tüm ürünlerinde bedeli olarak toplam 56.335,50 Euro ödeme yapıldığını, 7 Haziran 2022 tarihinde davalı şirket yetkilisi tarafından davacı şirket yetkilisine iletilen mailde hesaplama hatası sebebiyle 26,75 Euro olarak belirlenen birim fiyatın aslında 96 Euro olması gerektiği, üretilen ilk 500 parçalık ürün için parça başına 69,25 Euro zarar edildiği, üretimin ilk kısmı davacıya teslim edilmesine rağmen kalan siparişler bakımından üretimin imkansız olduğu ifade edildiğini, taraflarca üzerinde anlaşılan ve sözleşme bedeli olarak kararlaştırılan tutarın 3 katı yükseğindeki bir tutarında sözleşme kurulduktan sonra davacı şirkete dayatılmaya çalışılması ve sözleşme bedelinin, sözleşmenin kurulmasından sonra tek taraflı olarak değiştirilmesinin mümkün olmaması nedeniyle, davacı şirket yetkilisi tarafından 7 Haziran 2022 tarihinde davalı şirket yetkilisine gönderilen maille söz konusu birim bedelin kabul edilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, teslim alınan birinci parti malların bedeli olan 11.128,00 Euro'nun düşülmesinden sonra kalan 40.392,50 Euro bedelin iade edilmesi talep edildiğini, davacı tarafından, davalı şirkete, ön ödeme olarak 45.207,50 ve ilk parti ürün teslimat bedeli olarak 11.128 Euro olmak üzere toplamda 56.335,50 Euro ödeme yapmasına rağmen davacı şirketin yalnızca 15.943 Euro (birim fiyat 26,75 Euro üzerinden 596 adet) değerinde mal teslimi yapıldığını, üzerinde anlaşılan geri kalan malların davacı şirkete teslim edilmediğini, bunun üzerine davacı şirketin, davalı şirketin malların birim fiyatlarını tek taraflı olarak artırması ve sözleşmeye aykırı olarak fahiş birim fiyatı talep etmesi ve kalan malların teslim etmemesi üzerine ödemesini yaptığı ancak teslim alamadığı ürün bedeli olan 40.392,50 Euro ödemenin iadesini talep ettiğini, davacı şirketin alacağına kavuşamaması üzerine dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu ve borçlu ile anlaşmaya varılamadığını, davacının, davalının borçlarını ödememek için mallarını kaçırdığı duyumunu aldığını, bu nedenle, davalının menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine harca esas değer üzerinden takdiren teminatsız olarak İİK m. 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz konulması yönünde kararı verilmesini, davanın kabulü ile 40.392,50 Euro tutarındaki alacağın TBK m. 99 uyarınca fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve yeni dava tarihinden itibaren devlet bankalarının euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın Türkiye'de yerleşik olmayan Türkiye'de şubesi bulunmayan bir şirket olduğunu, dava ehliyeti bulunmadığını, yabancıların Türkiye'de dava açarken göstermesi zorunlu teminatı göstermediğini, davalı davacının yaptığı ödemeden fazla maliyetle zarara girerek gerekli üretimi yaptığını ve ürünleri davacıya anlaşıldığı şekilde teslim ettiğini, davalı şirketle davacı üretim ve karşılığında ödenecek bedel hususunda görüşme halindeyken davalı şirketin maliyet hesabında esaslı hata meydana geldiğini ve rakamların yanlış yazıldığını, sonucunda da üretilmesi hususunda anlaşılan metal panoların diğer tüm giderler hariç birim maliyeti 96 Euro iken, sehven ve hataen birim fiyatı 26,75 Euro olarak belirlendiğini, söz konusu hata taraflar arasındaki anlaşma uyarınca davalının ilk 500 panoyu üretmesiyle ortaya çıkmış diğer tüm maliyetler hariç olmak üzere pano birim fiyatı 96 Euro maliyetle üretildiğini, diğer maliyetlerinde eklenmesiyle birlikte panonun her şey dahil birim maliyeti 115 Euro olduğunu, sonuçta davalı şirket üretim sürecinin sonunda davacıdan toplam 56.335,50 Euro ödeme almasına rağmen yaklaşık 57.500,00 Euro maliyeti oluştuğunu ve zarar ettiğini, davacı davalı şirketin sehven ve hataen yaptığı rakam hatasından yararlanarak kazanç elde etmek istediğini, ifanın artık imkansız hale geldiğini, davalı şirketin davacıya bir borcu bulunmadığını, bu sebeplerle; davanın reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı şirkete ait 2020-2021-2022-2023 yıllarına ilişkin BA/BS formları, davalı şirkete ait İTO kayıtları, ödeme dekontları, fiyat teklifi, ürün çizimleri, bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı yandan 26,75 EURO birim fiyatı üzerinden alınması planlanan ürünlerin karşılığında ödenen 56.335,50-Euro karşılığı olan ürün miktarının gönderilmemesinden bahisle fazla ödenen bedelin istenmesi talebinden ibaret Alacak davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 26,75 EURO birim fiyatı üzerinden metal pano alımı konusunda anlaşma sağlandığını, teslim edilecek ürün sayısı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davalı tarafa toplam 56.335,50 EURO bedelin gönderildiğini, davalı tarafından ilk 500 parçalık ürünün teslimatı gerçekleştirildikten sonra maliyet hesaplamasında esaslı hata yapıldığını ve asıl maliyetin 69,25 EURO olduğunun beyan edildiği ve bu bedel üzerinden kalan ürünlerin gönderilebileceği beyan edilerek kararlaştırılmayan bedel üzerinden ürünü satmaya çalıştığını, bu sebeple gönderilen ürünlerin karşılığı anlaşılan bedel üzerinden düşüldükten sonra kalan bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan anlaşma sonrasında verilen ürün siparişinin maliyetinin yanlış hesaplandığının üretim sırasında anlaşıldığını, maliyet hesaplamasında esaslı hataya düşüldüğünü, davacı tarafın bu esaslı hatadan yararlanarak haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, söz konusu yanılmada herhangi bir kusurlarının olmadığını, yapılan mail yazışmalarından da anlaşılacağı üzere yapılan yanlıştan tarafla anlaşarak dönmeye çalışıldığını ancak davacı tarafın bu durumu kabul etmediğini, TBK madde 28'de düzenlenen aşırı yararlanma kuralının uygulanması gerektiğini, haksız açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 20/03/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Endüstri Mühendisi Bilirkişi ... tarafından 17/07/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davalı tarafın yüklenmiş olduğu edimlerini yerine getirmediği iddiası ile davacı tarafından davalı hesabına ödenen toplam 56.335,50 Euro tutarın teslimi yapılan ürün bedelinin mahsubu neticesinde kalan 40.392,50 Euro bakiye ödemenin davalı yandan tahsili amacıyla ibaret olduğu, Mahkememizin 17.01.2024 tarihli Duruşma Tutanağında; Davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi veirldiği, iş bu yetkiye istinaden tarafımdan davalı yana 20.03.2024 tarihinde mail atılarak atılarak davalı şirkete ait ticari defter, belgelerin hazırlanması gerektiği yönden bilgi verilmesi akabinde davalı taraf whatsapp üzerinden verdiği cevabında “Üstadım selamlar bu aşamada temin edemediğini söyledi Müvekkil, sizi beklettik kusura bakmayın” şeklinde cevap vermiş ve rapor tarihine kadar davalı yan vekili tarafından ticari defter ve belgeleri hazırlandığına dair bilgi verilmediğinden ve talep edilen verilerin tarafıma gönderilmediğinden davalı şirkete ait ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı tarafın incelenen 2020-2021-2022-2023 yılları BA-BS formlarında davacı ile ilgili herhangi bir fatura bildiriminin yapılmadığı, Neticeten; Mali yönden yapılan incelemeler doğrultusunda, rapor içeriğinde açıklanan sebeplerle davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, dosyada mübrez banka dekontlarının incelenmesinde davacı tarafından davalı şirket hesabına ön ödeme olarak toplamda 56.335,50 Euro ödeme yapıldığı, yine dosyada mübrez 07.06.2022 tarihli mail yazısında 596 adet ürünün 26,75 Euro birim fiyatı üzerinden toplam 15.943,00 Euro bedel ile davacı şirkete teslim edildiği anlaşıldığı ve bu hususta ihtilafın bulunmadığı, bu bağlamda davacı tarafından yapılan ön ödeme tutarından davalı tarafça teslim edilen ürün bedeli düşüldüğünde davacı yana (56.335,50 Euro - 15.943,00 Euro-) 40.392,50 Euro tutarındaki ödemenin iadesinin gerekebileceği, birim maliyetin yanlış hesaplanması hususunun, işin doğasına uygun bir işletme yönetim usulü olmamasından dolayı, yapılan hesaplarda, sözleşmede, kısmen tamamlanan siparişin süreçlerinde, karşı taraftan yapılan ödemelerde, en başta kabul edilen ve üzerinde anlaşılan birim fiyat olan “26,75 Euro”nun, takdir yüce mahkemeye ait olmak üzere, yapılan ve yapılacak olan hesaplarda, sabit birim fiyat olarak kabulünün uygun olacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Endüstri Mühendisi Bilirkişi ... tarafından 11/01/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet ek raporuna göre; "Davaya konu olan kaldırım panosu/menü tabelası birim fiyatları; yapılan internet e-ticaret araştırmaları ve sektördeki bazı özel işletmelerden alınan fiyat teklifleri sonucunda; Güncel Toptan ortalama: 75 EURO + KDV, Güncel Perakende ortalama: 142 EURO + KDV" şeklinde düzenlenmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Endüstri Mühendisi Bilirkişi ... tarafından 28/08/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet ek raporuna göre; "Toplam ortalama birim fiyatta; yasal faiz ile bulunan 2022 yılı Haziran ayı fiyatları 2097 TL + KDV ve %20 gümrük ve nakliye eklenilen hali 2517 TL + KDV ve perakende ortalama birim fiyatta 3971 TL + KDV ve 4765 TL + KDV şeklinde tespit edildiği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte düşünüldüğünde; Davacı ile davalı arasında davalı yanın üretip davacıya satacağı metal pano satışı konusunda anlaşma sağlandığı, ilk başta kararlaştırılan bedel olan 26,75 EURO üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacı tarafından toplam 56.335,50 EURO bedelin gönderildiği, ilk 500 adet parti malın davacıya gönderildiği, ancak geri kalan malların gönderilmediği ve satış bedeli olarak esaslı hata yapıldığı ileri sürülerek 96 EURO birim fiyatı üzerinden malların gönderileceğinin teklif edildiği, bu hususların her iki tarafın kabulünde olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda yapılan tespitlere göre davacı yan tarafından sunulan dekontların incelenmesinde davalı yana toplamda 6.335,50 EURO ödeme yapıldığı, davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, dosyada mübrez 07.06.2022 tarihli mail yazısında 596 adet ürünün 26,75 Euro birim fiyatı üzerinden toplam 15.943,00 Euro bedel ile davacı şirkete teslim edildiği anlaşıldığı ve bu hususta ihtilafın bulunmadığı, bu bağlamda davacı tarafından yapılan ön ödeme tutarından davalı tarafça teslim edilen ürün bedeli düşüldüğünde davacı yana (56.335,50 Euro-15.943,00 Euro) 40.392,50 Euro tutarındaki ödemenin iadesinin gerekebileceği anlaşılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen bu hususların tarafların kabulünde olduğu bu hususlarda herhangi bir ihtilafın da bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte düşünüldüğünde her ne kadar davalı tarafından maliyet hesaplamasında esaslı hata yapıldığı, üretim aşamasında bu durumun anlaşıldığı iddia edilse de davalı tarafın tacir olduğu, ticari işlerinde basiretli tacir gibi davranması gerektiği, yapılan sözleşmenin konusunu tüm yönleriyle araştırıp, gerekirse örnek üretim yapıp maliyet hesabı yapıp sonrasında belirlenecek birim fiyatı üzerinden davacı tarafla anlaşması gerektiği, birim fiyatı üzerinden anlaşma sağlandıktan sonra ürün maliyetinde esaslı hata yapılmasından bahisle birim fiyatının değiştirilmesinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı, önceden belirlenen fiyatın değişmesi halinde davacı alıcının teslim edilmeyen mallar yönünden yeniden belirlenen bedel üzerinden ürün alımı yapmak zorunda bırakılamayacağı da gözetilerek ilk birim fiyati üzerinden teslim edilen ürün miktarına göre hesaplanan bedelin düşülmesinden sonra fazla ödenen bedelin iadesi sözleşme özgürlüğü kapsamında her zaman mümkün olacağından, bilirkişi tarafından yapılan ticari kayıt incelemesinde davacı tarafın davalıdan 40.392,50-EURO bedel kadar alacaklı olduğunun tespit edilmiş olduğu da dikkate alınarak davacı tarafın alacaklı olduğu ispatlandığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı tarafça davalı aleyhine açılan alacak davasının KABULÜ ile; Davacının 40.392,50-EURO alacağının davalıdan dava tarihi 01/06/2023 itibariyle işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro için bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 58.966,99-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 14.741,75-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 44.225,24-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 132.852,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 14.741,75-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 140,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 22.061,65-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.08/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır