T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/375 Esas
KARAR NO:2024/200
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/06/2023
KARAR TARİHİ:05/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, ilişki gereği davalıya davacı tarafından satışı yapılan kumaş ürünlerinin karşılığı olarak davalı tarafından davacıya 31.04.2022 tarihli 30.000,00 USD bedelli ... seri numaralı çeki verildiğini, davalının borcuna karşılık davacıya vermiş olduğu çek karşılıksız çıktığını, bunun üzerine davalı ile irtibata geçildiğini, davalının ödeme taahhüdüne güvenerek davacı çeki yazdırmadığını, davalı tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu iddia ederek; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması nedeni ile davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı taraf ile ticari ilişki içerisindeyken maddi anlamda zor günler geçirdiğini ve ödeme yapmakta güçlük çektiğini, davaya konu çek ile alakalı olarak müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı taraf davalının çeklerinde kendince düzenleme ve paraf atmak suretiyle çekte oynama yaparak çekleri takibe koyduğunu savunarak; davanın reddine karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
TANIK BEYANLARI
Mahkememizin 16/01/2024 tarihli duruşmasında davacı tanığı ... beyanında; "Davacı ... benim patronum olur, kendisinin yanında pazarlama bölümünde yaklaşık 4 yıldır çalışıyorum, tarihini hatırlamadığım bir zamanda patronum ..., ...'a kumaş satımı yapmıştır, toplam meblağı şu an hatırlamıyorum, kumaş satımı sonucunda karşı taraf ... ödemelerini sıralı çekler ile yapacaktı, satışı ben yaptım, miktarı ve vadeleri belirledik, ... çekleri düzenledikten sonra bizi iş yerine çağırdı çekleri bizzat kendim aldım, iş yerine gittiğimde imza kısmına ve patronun ...nun isminin yazılı olup olmadığına baktım çekler yanlış hatırlamıyorsam ... Bankasına aitti ve Dolar cinsinden düzenlenmişti, yaklaşık borç miktarı 265.000 USD idi, dava konusu ötelenen çek miktarının 30.000-35.000 USD olduğunu biliyorum, diğer sıralı çeklerde ödenmemiştir, ... çekin vadesi gelmeden önce çekin bankaya ibraz edilmemesini bizzat ödeyeceğini söyledi bu nedenle çek bankaya ibraz edilmemiştir, ... ve ... arasında kumaş alım satımı dışında başka borç ilişkisi bulunmamaktadır, çeklerde kumaş alım satımı sonucunda düzenlenmiştir çek bedeli de ödenmemiştir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 16/01/2024 tarihli duruşmasında davacı tanığı ... beyanında; "Ben davacı ... ... yanında yaklaşık 5 yıldır ön muhasebeci olarak çalışıyorum, davacı ile davalı ... arasındaki ticari ilişki 2020 yılında başlamıştır, ... ...a yaklaşık 240.000 USD değerinde kumaş satımı gerçekleştirmiştir, karşılığında da ... ödemelerini 4 adet çekle yapacaktı çeklerin değeri 30.000, 70.000 ve 80.000 USD olarak değişmektedir, çek düzenlenirken ben davalının yanında değildim, ilk çekin vadesi gelmeden önce davalı taraf ödeme durumunun güç olduğunu belirterek çekin ibraz edilmemesini istedi, bu nedenle çek ibraz edilmemiştir, diğer çeklerin ibraz edildiğini biliyorum, söz konusu çeklerin ticari defterlere nasıl kaydedildiği benim uzmanlık alanım değildir, mali müşavir bu konu ile ilgilenmektedir, çeklerin ödenmediğini biliyorum bildiklerim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, davacı tarafın 2022 yılına ait ticari defter ve kayıtları, ... Bankasının 20/10/2023 tarihli 31.04.2022 keşide tarihli 30.000,00 USD
tutarlı, ... numaralı çekin ibraz edilmediğine dair müzekkere cevabı, e-fatura, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine çekten kaynaklanan alacak nedeniyle İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili tarafından davalıya satışı yapılan kumaş ürünlerinin karşılığı olarak 31/04/2022 tarihli ... seri numaralı 30.000,00 USD bedelli çekin verildiğini, verilen çekin karşılıksız çıktığını, ancak davalının ödeme yapacağına güvenilerek çekin arkasının yazdırılmadığını, ancak çek bedelinin davalı tarafça ödenmediğini, bu nedenle başlattığı icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çekle ilgili olarak herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 03/08/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen çek örneğinin incelenmesinde; ... Bankası ... Sanayi Sitesi şubesine ait, ... seri numaralı, İstanbul keşide yerli, 31/04/2022 keşide tarihli 30.000,00 USD bedelli, keşidecisinin ..., lehdarının ... olduğu anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 31/04/2022 tarihli 30.000,00 USD bedelli ... seri numaralı çeke dayalı olarak 520.428,00 TL borcun ödenmesi amacıyla 17/06/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 23/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 25/06/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafa ticari defter ve kayıtlarını Mahkememizce belirlenen inceleme gününde sunması için ihtaratlı tebligat yapıldığı ancak davalının ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 30/11/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacının incelenen ticari defterlerine göre; davalı ile olan cari münasebetini 340. Alınan Sipariş Avansları hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, takibe konu 31.04.2022 tarihli ... numaralı 30.000,00 USD bedelli çekin ticari ilişki gereği alındığı ve davacı yanın ticari defterlerinde ... yevmiye numarası ile kayıtlı olduğu, takibe konu çekin alacak kaydı girilerek davalının borcu düşürüldüğü görülmekle devam eden süreçte çekin karşılıksız kaydı girilmediği, halihazırda çekin tahsilat kaydı olarak cari hesapta yer aldığı görüldüğü, davacı yanın takip tarihi (20.06.2022) itibariyle cari hesap olarak ise davalı yandan 134.199,67 TL bakiye alacaklı olduğu, davalı yanın tarafımıza gönderdiği 27.11.2023 tarihli cevabi mail yazısında, müvekkilinin evrakları kaybettiğini, evrak sunamadıklarını ifade ettiğinden davalı yanın ticari defter ve belgeleri üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, davacı ... tarafından davalı adına tanzim edilen ticari ilişkiye konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, söz konusu faturaların taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında verilen ürün bedeli muhteviyatında düzenlendiği, faturaların üzerlerinde “E-Arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletilmiştir.” ibaresinin yer aldığı ve faturaların davalı yana e-arşiv portal üzerinden teslim edildiğine dair ekran görüntüsü sunulduğu, davalı tarafından faturaların ret edilmediği ve takipten önce de faturalar karşı somut bir itirazı görülmediği, davalı tarafından düzenlenen herhangi bir iade faturası da görülmediği, bu bağlamda cari hesaba konu düzenlenen tüm faturaların davalı yanın bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu, neticeten; davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalar nezdinde oluşan ticari ilişkide davalı yan tarafından davacı yana 31.04.2022 keşide tarihli 30.000,00 USD tutarlı, ... numaralı çek verildiği, iş bu çekin davacı yanın ticari defterlerinde ... yevmiye numarası ile kayıtlı olduğu, takibe konu çek nezdinde davacı tarafça herhangi bir karşılıksız kaydı girilmediği, yine ... tarafından gönderilen cevabi yazıda çekin ibraz edilmediği bilgisi verildiği, bu minvalde takibe konu çekin karşılıksız çıktığına dair dosyada somut bir veri mevcut olmadığından bu hususta bir inceleme yapılamamış olup Mahkemece takibe konu çekin karşılık olduğu kabul edilmesi halinde/olasılığında davacı yanın takip tarihi itibariyle (17.06.2022) 1 USD = 17,3476 TL olup 30.000,00 USD çek karşılığı 520.428,00 TL alacaklı olabileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edilmemesi halinde hamil, ciranta ve keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kaybeder. Bu durumda çeke dayalı müracaat hakkını kaybeden hamil alacağına kavuşabilmesi için iki yola başvurabilir. Hamil aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki devraldığı ciranta veya lehtara başvurarak ve süresinde ibraz edilmeyen çeki yazılı delil başlangıcı olarak göstermek suretiyle, alacağını diğer her türlü delille ispat edebilir, ya da TTK'nın 732. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak ve sadece keşideciden alacağını talep edebilir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı taraf aleyhine ... Bankasına ait 31/04/2022 tarihli ... seri numaralı 30.000,00 USD bedelli çeke dayalı olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle davacının davalı keşideciye karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkını kaybettiği, dava dilekçesi ile davacı taraf davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu iddia ettiği, bu nedenle temel ilişkiye dayalı olarak davalıdan alacak isteminde bulunduğu, davalı tarafça çekteki imzaya yönelik bir itirazda bulunmadığı, süresinde ibraz edilmeyen çekin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu ve davacının alacağını her türlü delille ispat edebileceği, Mahkememizce dinlenen davacı tanıkları taraflar arasında kumaş satımına dayalı olarak davalı tarafından çekin davacıya verildiğini beyan etmişlerse de mali müşavir bilirkişi tarafından incelenen davacı ticari defter ve kayıtlarına göre dava ve takibe konu 31.04.2022 tarihli ... numaralı 30.000,00 USD bedelli çekin ticari ilişki gereği alındığı ve davacı yanın ticari defterlerinde ... yevmiye numarası ile kayıtlı olduğu, takibe konu çekin alacak kaydı girilerek davalının borcu düşürüldüğü ve devam eden süreçte çekin karşılıksız kaydı girilmediği, halihazırda çekin tahsilat kaydı olarak cari hesapta yer aldığı böylece dava konusu çekin davacı ticari defter ve kayıtlarına göre ödendiği, karşılıksız kaydının bulunmadığı ve tahsilat kaydı olarak yer aldığı davacının ticari defter ve kayıtlarına göre çeke dayalı olarak davalıdan alacağının bulunmadığı, ticari defterlerin kesin delil niteliğinde olduğu, aksinin senet veya kesin delillerle ispatlanması gerektiği, aksi durumun davacı tarafça senet veya kesin delillerle ispat edilemediği anlaşılmakla; davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kötüniyet tazminat talebi yönünden; Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davalı, davacının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.Bu nedenle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 6.285,47-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 5.857,87-TL'nin davacıya iadesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 78.859,92-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye kısmının davacıya iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*