T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/39 Esas
KARAR NO: 2023/296
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 18/01/2023
KARAR TARİHİ: 12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. ile birleşerek ünvan değişikliği ile ... A.Ş. adı altında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile dava dışı sigortalı ... Gıda Dış Ticaret Anonim Şirketi arasında .../0 no’lu poliçe numarası ile ... no'lu konteynerlarda taşınan Washington Portakal cinsi emtiayı, Mersin Tarsus'tan Katar'a taşınması sırasında teminat altına alan Emtia Naklı (Direkt Kati) Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, sigortalı/satıcı ... Ticaret A.Ş. tarafından, ... adlı firmaya 42 Palet, 2.416 kutu, 41.096 Net Kg, 42.918 Brüt Kg Portakal/Orange (Washington) cinsi emtia satıldığını, konu emtia Sigortalı/Satıcının tedarikçisi ... Ltd. tarafından 23.12.2020 tarihinde Mersin’de firmanın kendi tesislerinde sigortalı çalışanları nezaretinde ...... no.lu konteynerlere yüklendiğini, konu konteynerler Türkiye, İskenderun Limanından ... ” gemisi ile Katar, ... Limanına sevk edildiğini, buradan da karayolu ile Doha, Katar’da bulunan alıcı firma tesislerine sevk edildiğini ve alıcı firmaya 20.01.2021 tarihinde teslim edildiğini, emtianın kısmen çürüdüğünün ve küflendiğinin tespit edildiğini, meydana gelen hasar neticesinde, müvekkili sigorta şirketince teminat altına alınan emtialarda meydana gelen hasarın tazmini amacıyla müvekkili şirkete başvuru yapıldığını, başvuru üzerine ... numaralı hasar dosyası açıldığını, dosya kapsamında alınan ekspertiz raporunda özetle; ... üzerine, emtianın +5,0C’de taşınacağı notu düşüldüğünü, nakliyeci firmaya sigortalı tarafından tam ve sağlam teslim edilen emtianın, taşıma esnasında taşıma sıcaklığı koşulu olan +5 derecenin sağlanamaması ve emtianın bir kısmının bu nedenle zayi olması sonucunda hasarlandığını, konteynerlerden birinden temin edilen casus cihazı kontrol ettiğinde istenilen sıcaklığın sağlanamadığını ve emtianın bir kısmının ısı kırılmasına ve ısınmaya bağlı olarak hasarlandığını, bozulduğunu ve küflendiğini, sigortalının konteyner için koyduğu ... no.lu casus cihazın dönümlerinde emtianın en düşük +5,6 0C’de taşındığı, 29.12.2020 ile 20.01.2021 tarihleri arasında, 22 gün boyunca sıcaklığın hiç +6 0C’nin altına düşmediği, emtiada 4.569,88 USD hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasar nedeniyle nakliyeci ... Anonim Şirketi'ne rücu imkanının bulunduğunun ifade edildiğini, meydana gelen hasar nedeniyle davalı taşıyan ... Anonim Şirketi'nin sorumlu olduğunun sabit olduğunu, ekspertiz incelemesi neticesinde, 4.569,88 USD tazminat miktarı hesaplandığını, ilgili tutarın sigortalısına 08/04/2021 tarihinde ödendiğini, ödemenin gerçekleşmesi akabinde, sigortalı ... Ticaret Anonim Şirketi tarafından ibraname/temlikname düzenlendiğini, davalının, meydana gelen hasar nedeniyle sorumlu olduğunu ve müvekkili sigorta şirketince yapılmış tazminat ödemesini ödemekle mükellef olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla, 4.569,88 USD'nin ödeme tarihindeki (08/04/2021) TL karşılığı olan 37.398,07 TL hasar bedeli üzerinden, davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyası üzerinden takip başlatıldığını, yetki itirazı akabinde, dosya ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esasına kaydedildiğini, karşı tarafça gönderilen ödeme emrine itiraz edildiğini ve itiraz neticesinde başlatılan icra takibinin durduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyası kapsamındaki alacakların ve ferilerinin tahsili için arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle, borçlunun ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takibine yaptığı haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkartazminatına hükmedilmesine, davalının adına menkul ve gayrimenkul malların araştırılarak alacağa yeter miktar üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki uyuşmazlığın rücuen tazminat davası niteliğinde olduğunu, sigortalılık davanın ana uyuşmazlığını oluşturmadığını ve deniz taşımacılığı sırasında meydana gelen zarara ilişkin hususlar çerçevesinde davaya konu uyuşmazlık çözüleceğinden, ilgili uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemeleri olduğunu, davacının rücu istemine ilişkin hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, taleplerinin hak düşürücü sürenin geçtikten sonra ileri sürüldüğünü ve davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, uyuşmazlığa konu taşıma faaliyetinin “CIF” teslim şekliyle gerçekleştiğini, buna göre yük, gemi küpeştisini geçtiği andan itibaren, hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya geçtiğini, bu sebeple, dava dışı (satıc/gönderici) sigortalının katlanması gereken bir zararın mevcut olmadığını, davacının da halef olabileceği bir hakkın bulunmadığını, dava dışı sigortalının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davacı şirketinin de dava açma hakkına halef olamayacağını ve aktif husumet ehliyetinin de bulunmadığını, müvekkili şirketin, davaya konu taşımada taraf sıfatını haiz olmadığını, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiğini, müvekkili şirketin, davacı tarafından sunulan ... numaralı konşimentonun düzenleyicisi olarak yer almadığını, ... tarafından düzenlenen konişmentoda müvekkili şirketin ... olarak yer aldığını, bu kapsamda ...'un da taşıyan sıfatını haiz olduğunun açık olduğunu, müvekkili şirketin Türk Ticaret Kanunu'nda "Taşıma İşleri Komisyonculuğu" olarak düzenlenen 917 ve devamı hükümleri kapsamında Taşıma İşleri Komisyoncusu/Freight Forwarder olduğunu, müvekkili şirketin taşıma ilişkisinde sadece “aracıdan” ibaret olduğunu, yükün ne göndericisi ne alıcısı ne de taşıyanı olmadığından konşimentodan doğan yükümlülüklerin de tarafı olmadığını, somut olayda da müvekkili şirketin taşıma işinde bu taşımanın organizasyonu için hizmet verdiğini, hasara uğradığı iddia edilen emtianın fiilen taşınmasını müvekkili şirketin gerçekleştirmediğini, söz konusu emtia hiçbir zaman müvekkili şirketin fiili hakimiyeti altında da bulunmadığını, müvekkili şirketin bu kapsamda Freight Forwarder olarak görevi taşıyan ile yükün taşınmasını talep eden gönderici arasında aracılık yaptığını, taşıma işinin organizasyonunu sağladığını, müvekkili şirketin bu kapsamda konşimentonun düzenlenmesi ile taşıma işleri komisyoncusu olarak eşyanın taşıtılması taahhüt borcunu gereği gibi ifa ettiğini, söz konusu ilişkide taşıyan sıfatını haiz olan ve taşıma gerçekleştiren ise ... olduğunu, müvekkili şirketin, basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve özeni fazlası ile gösterdiğini, taşımayı gerçekleştirmek üzere dünyadaki konteyner taşıma sektörünün en önemli aktörlerinden Hapag-Lloyd ile anlaştığını, müvekkili şirketin özen yükümlülüğünü gereğince yerine getirebilmek adına gereken adımları attığını, bu sebeple, iddia konusu hasarın sebebi ile her türlü yasal ve sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, iddia konusunu hasarın taşıma sırasında oluşmuş olduğunun kabul edilmediğini, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, yükün alıcısı tarafından ihtirazı kayıtsız ve hasarsız olarak teslim alındığını, davacı tarafından zayi olduğu iddia edilen ürünlerin 20/01/2021 tarihinde alıcıya teslim edildiğini, teslim edilirken konişmentoya bu yönde bir ihtirazi kayıt düşülmediğini, teslim tarihinde teslim alınan malın ayıplı olduğuna ilişkin herhangi bir bildirimin de ne fiili taşıyana ne de davalı müvekkili şirkete ulaşmadığını, müvekkili şirkete ilk bildirimin dava dışı sigortalı tarafından 01/02/2021 tarihinde gönderilen e-posta ile olduğunu, bu e-postada da hasarın bildirilmediğini, yalnızca konteynerın ısı dökümlerinin istendiğini, müvekkili şirketin özellikle bir sorun olup olmadığını sorması neticesinde 23/01/2021 tarihinde bir hasarın meydana gelmiş olabileceği iddiasının e-posta yolu ile iletildiğini, bu e-postaya kadar müvekkili şirkete söz konusu taşımadaki hasarın iddiası ile ilgili olarak hiçbir bildirimde bulunulmadığını, dava dışı sigortalı ile müvekkili şirket arasında gerçekleşen e-posta yazışmalarında konteyner ısı dökümleri istenmekle birlikte, 22/02/2021 tarihinde dava dışı sigortalı şirket yetkilisi tarafından müvekkil şirkete gönderilen: “Sizden kaynaklanan bir sorun yok, yardımlarınızı rica ediyorum.” şeklindeki mailler ile müvekkili şirketten kaynaklanan bir sorun olmadığının açıkça ifade edildiğini, dava dışı ...'dan dava dışı sigortalının talebi doğrultusunda ısı/sıcaklık kayıtlarının istenmiş ise de ... yetkilileri tarafından 23/02/2021 tarihinde elektronik posta yoluyla şu şekilde dönüş sağlandığını; “Isı/sıcaklık kayıtları dahili evraklarımız olduğu için sizinle paylaşamıyoruz. ” ısı/sıcaklık dökümleri iletilmemişken bu haliyle tanzim edilen ekspertiz raporunun da kabulünün de mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın görev, husumet, hak düşürücü süre yönünden itirazlar doğrultusunda usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, davanın “... , Hamburg”a izafeten ve asaleten “... A.Ş.”nin “... Cad. ... Mah. No: ... Kat: ... /İzmir” adresine ihbarına, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davacı sigorta şirketinin rücuen tazminat iddiasıyla başlatmış olduğu ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafın yapmış olduğu itiraz üzerine davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Dava; davacı şirket ile dava dışı sigortalı ... Ticaret Anonim Şirketi arasında ... no’lu poliçe numarası ile ... no'lu konteynerlarda taşınan Washington Portakal cinsi emtiayı, Mersin Tarsus'tan Katar'a taşınması sırasında teminat altına alan Emtia Naklı (Direkt Kati) Sigorta Poliçesi'nden kaynaklanan taşıma sırasında meydana gelen hasarın tahsili amacıyla davacı tarafça başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafın iddiası, davalıların savunması ve taraflarca dosyaya sunulan deliller kapsamında taraflar arasındaki temel ilişkinin deniz yolu taşımacılığından kaynaklı olduğu, davalı tarafça dosyaya sunulan sigorta poliçesi, taşıma sözleşmesi ve ekspertiz raporu ile de taraflar arasındaki ticari ilişkinin deniz yolu taşımacılığından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
TTK 5/2 maddesi gereğince eldeki davaya bakma görevi Deniz Ticareti uyuşmazlıkları ile yetkilendirilen ... Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesinde bulunduğu anlaşılmakla; Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmıştır.
Bu haliyle dosya Mahkememize tevzi edilmiş ise de, davacı vekili tarafından açılan dava taraflar arasındaki deniz yolu taşımacılığından kaynaklı olduğundan bu davaya ilişkin yargılama yapma görev ve yetkisinin Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olması nedeniyle dosyanın bu davalara bakmakla görevlendirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi gerektiğinden; Mahkememizin görevsizliğine ve dosyanın görevli ... Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, TTK 5/2 ve HMK 114/1-c maddeleri gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... ASLİYE TİCARET (DENİZCİLİK İHTİSAS) MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır