T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/390 Esas
KARAR NO: 2024/137
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2023
KARAR TARİHİ: 14/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket yetkilisi ... tarafından, tedarikçisi olduğu .... Tic. A.Ş.'den (VN: ...) teslim alınan, 11.04.2023 keşide tarihli, ... çek nolu, lehtarı ...Tic. A.Ş. olan keşidecisi ...Tic. A.Ş. olan, ...bank ...Şubesi'nin ... nolu hesaba ait 40.000,00-TL bedelli çekin çalınmış ya da kaybedilmiş olduğunu, çeklerle ilgili emniyete ihbar ve şikayette bulunulduğunu, söz konusu çeklerin lehtarlarına ulaşmadan kaybedildiğini veya çalındığını, bu sebeple ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiğini ve mahkeme tarafından tedbir kararı verildiğini, bu çek ile birlikte zayi olan diğer 8 çek hakkında da ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını ve tedbir kararı verildiğini, ayrıca diğer 8 çek ile ilgili ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından menfi tespit istirdat davası açıldığını ve ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, söz konusu çeklerin tamamı; arka yüzündeki cirolardan anlaşıldığı kadarıyla ... Tic. A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ye verildiğini ve keşide tarihinde tahsil edilmek istenildiğini, söz konusu çeklerle ilgili olarak ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından çek zayi nedeniyle iptal davası ikame edildiğini ancak çekin ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından icra takibine konu yapıldığı öğrenildiğini, bu sebeple işbu menfi tespit/istirdat davası ikame edilmek zorunda kalındığını, davaya konu kayıp çek/lerin, müvekkili tarafından belirli lehdarlar adına keşide edildiğini, çekleri bulan veya çalanlar tarafından lehtarlarının cirosu olmadan veya sahte kaşe ve imza atılmak suretiyle kullanıldığından çeklerin ciro silsilelerinin kopuk olduğunu, bu sebeple davaya konu çeklerin keşidecisi tarafından da zayi olan 8 adet çek ile ilgili olarak ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasından, 11.04.2023 tarihli ... 40.000,00-TL çek hakkında ise ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından menfi tespit davası ikame edildiğini ve ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, davaya konu çekler, lehtarlarına ulaşmadan kaybedilmiş veya çalınmıştır. bu nedenle müvekkili şirket tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığının...Soruşturma nolu dosyasından suç duyurusunda bulunulduğunu, çekler ortaya çıktıktan sonra ise çekte cirosu bulunanlar hakkında şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma nolu dosyasından soruşturmanın da devam ettiğini, çeklerin keşidecisi olan müvekkilinin tedarikçisi olduğu ...Tic. A.Ş. tarafından da çekler hakkında, 8 adet çek ile ilgili olarak ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından, 11.04.2023 tarihli çek hakkında ise ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından birleştirme talepli menfi tespit davası ikame edildiğini ve birleştirildiğini, davaya konu çeklerin hiçbirinde lehdarlarının gerçek imzalarının bulunmadığını, davaya konu çeklerin icra takibine konu yapıldığını, çeklerde davacı müvekkilinin imzası bulunmadığından aleyhine herhangi bir icra takibi söz konusu olmadığını, dolayısıyla davacı müvekkilinin davalıya bu çeklerle ilgili herhangi bir borcunun bulunmadığının sabit olduğunu, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında bankadan gelen cevapta davaya konu ... nolu 40.000,00-TL'lik çekin ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu yapıldığını, söz konusu çeklerde davacı müvekkilinin imzası bulunmadığından aleyhine herhangi bir icra takibine girişilmediğini, dolayısıyla davacı müvekkilinin davaya konu çeklerle ilgili olarak davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalının, davaya konu çeklerin ciro silsilesi kopuk olması nedeniyle yetkili hamil olmadığını, müvekkili ile davalılar arasında hiçbir zaman hiçbir ticari ilişki bulunmadığını ve müvekkilinin davalılara herhangi bir borcu da bulunmadığını, dolayısıyla çeklerde lehdarın imzasının bulunmadığı da değerlendirildiğinde davalıların çekleri kayıp ve çalıntı olduğunu bilerek kabul ettiklerini ve kötü niyetli olarak tahsile koyduklarını, tüm bu sebeplerle; çek iptali davasının görüldüğü ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen ara karar ve kesin süre içinde huzurdaki menfi tespit/istirdat davasını açtıklarını, öncelikle davaya konu çeklerin davadan sonra devir ve cirosunun önlenmesi için çeklerin asıllarının mahkeme kasasına alınması için davalılara çeklerin iadesi hakkında müzekkere yazılmasına, yargılama sonununda verilecek kararın esastan etkilenmeleri nedeniyle çeklere sahte imzaları atılan lehdarlarına davanın ... Tic. A.Ş.'ye ihbarına, davanın kabulü ile davacı müvekkilinin davaya konu çeklerle ilgili olarak davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek bedelinin davalıya ödenmek durumunda kalınması halinde davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile dava dışı ...Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edildiğini ve kredilerin kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkili banka borçlusu şirket tarafından; keşidecisi dava dışı ... Şirketi olana ... T.A.Ş.'nin ... seri numaralı 40.000,00-TL tutarlı ve 11.04.2023 tarihli çekin müvekkili bankaya cirolandığını ve teslim edildiğini, müvekkili bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankasına 11.04.2023 tarihinde takas merkezi üzerinden ibraz edildiğini ancak çekin takas merkezine ibraz edilmesi ile birlikte ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından verilen karara uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bu suretle çek bedelinin müvekkili banka tarafından tahsil edilemediği gibi çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığını ve muhatap banka tarafından karşılanan bir çek yaprak bedeli de olmadığını, bu halde çek bedelinin tamamının karşılıksız kaldığını ve tahsil edilemediğini, bunun üzerine müvekkili banka tarafından ... Banka Alacakları İcra Müdürülüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından kambiyo takiplerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibi yoluna başvurularak bedeli tamamen karşılıksız kalan çekin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde her ne kadar ilgili çekin müvekkili şirket yetkilisi ... tarafından teslim alındığı yönünde iddiada bulunsa da, davacı tarafın ticaret sicil kayıtları incelendiğinde son ticaret sicil ilanının 18.04.2018 tarihinde gerçekleştirildiğini ve şirket yetkilisi olarak ... ismine yer verilmediğini, şirketin temsil ve ilzama yetkili ismin ....olduğunu ve bu hususta bir değişiklik yapılmadığının görüldüğünü, bu hususun dahi davacının iddia ve beyanlarının haksız, hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu gösterdiğini, davacı şirketin, dava konusu çekin lehdarı da olmadığından bu çekin davacı şirkete lehdar olarak teslim edilmiş olmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde çeki doğrudan keşideci şirket olan ... Şirketi'nden teslim alındığını beyan ettiğini, çek ise ... Şirketi tarafından dava dışı ... Tic. A.Ş. adına düzenlendiğini, bu durumda dava dışı ... Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş olan çekin bu davanın davacısı ...Şirketine teslim edilmesinin olağan akışa aykırı olduğunu ve ticari teamüle de aykırı olduğunu, dava konusu çekin gerçek lehdarı olan dava dışı ...Şirketi'nin, icra emrine itiraz davasında çekin kendileri tarafından teslim alındığını ancak şirket uhdesinde iken çalındığını beyan etiğini, davacının iddialarının da bu hususla çeliştiğini, davacının davaya konu etmiş olduğu çek ile ilgili olarak dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından, başlatılan icra takibine karşı ... 12. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas dosyası ile icra emrine itiraz davası ikame edildiğini, dava dışı...Tic. A.Ş. tarafından ikame edilen davada çeklerin kendi uhdelerinde bulunmakta iken çalındığı yönünde beyanda bulunulduğunu, huzurdaki davada davacı ...Şirtketi vekili tarafından şirket yetkilisi olmamasına rağmen şirket yetkilisi olarak belirtilen ... tarafından teslim alınan dava konusu çekin çalındığı belirtilse de, aynı zamanda dava dışı ... Tic. A.Ş. tarafından açılan bir başka davada da çekin dava dışı ...Tic. A.Ş. uhdesinde iken çalındığı beyan edildiğini, davacının beyanları ile dava dışı ... Tic. A.Ş.'nin beyanlarının çeliştiğinin görüldüğünü, bu davada davacının ileri sürmüş olduğu diğer beyanlar da dikkate alındığında çekin hiçbir zaman davacı ... Şirketi uhdesine geçmediğinin kabulü gerektiğinin aşikar olduğunu, davacı tarafın keşideci, lehtar ve ciranta olarak yer almadığı bir çek ile ilgili olarak, borçlu sıfatıyla yer almadığı bir icra takibini de sebep göstererek müvekkiline karşı menfi tespit/istirdat talepli huzurdaki davayı ikame ettiğini, davacının çekte herhangi bir sıfatla ödeme yükümlülüğünün bulunmaması, çek hakkında başlatılan takipte davacıya bir alacak talebi yöneltilmemiş olması nedeniyle huzurdaki davada davacının herhangi bir aktif husumet ehliyetinin bulunmadığının görüldüğünü, davaya konu edilen çek ve icra takibi dikkate alındığında aktif husumet ehliyeti bulunmayan davacının ikame etmiş olduğu huzurdaki davanın da aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesi ile belirttiği çek ve icra takibi kapsamında yöneltilen bir alacak talebi ve icra takibi de bulunmadığından davacının huzurdaki davayı ikame etmekte bir hukuki yararı da bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuk başvurusu gerçekleştirilmemiş olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının taraf olmadığı çek ve icra takibine ilişkin çekte yer alan sorumlulardan birisinin imzasının sahteliğini ileri sürme hakkı ve yetkisi bulunmadığını, müvekkili banka, müşterisi olan dava dışı ...Anonim Şirketi tarafından cirolanarak kendine teslim edilen çek hakkındaki bütün iddia ve davalardan ancak ve ancak çekin ödeme günü geldikten ve takas sistemine ibrazı gerçekleştikten sonra haberdar olduğunu, müvekkilinin yasal olarak çekin ödeme günü geldiğinde takas sistemine çeki ibraz ederek karşılığı olup olmadığını, varsa tahsilini sağlamaya yetkili olduğunu, ancak müvekkili bankanın, çekin ödeme günü gelmeden evvelki bir tarihte, bir önceki ciranta tarafından kendisine teslim edildiği esnada takas sistemine girerek çekin karşılığı olup olmadığını yahut çek ile ilgili tahsili engelleyecek başkaca bir sebep olup olmadığını sorgulama/kontrol etme gibi bir yetkisi olmadığı gibi böyle bir yükümlülüğü de bulunmadığını, davacının davanın lehdara ihbar edilmesi talebinde bulunduğunu, ancak davacının bu talebinin kabulünün mümkün olmadığını, aktif husumeti bulunmayan davacının ikame etmiş olduğu bu davada, davanın bir başka kişi/şirkete ihbar edilmesinin ise hukuken mümkün olmadığını, davacının iddialarının tamamıyla 3. kişiler arasındaki hukuki işlem ve ilişkiler hakkında olduğunu, kendi adına bir söylem, iddia ve beyanı da bulunmadığı sabit olduğunu, davacının bu şartlarla ikame etmiş olduğu davada nasıl bir hukuki yarar bulunmamakta ise, bu aşamada davanın dava dışı kimselere ihbar edilmesinde de hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle davanın dava dışı 3. kişilere ihbarı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile dava dışı lehtar ... Tic. A.Ş. tarafından ikame edilmiş olan menfi tespit davasında çekin asıl lehdarı olarak beyan ve iddialarını ileri sürdüğünü, yargılamanın devam ettiğini, dava dışı lehtarın ...Tic. A.Ş. tarafından ileri sürülen iddia ve beyanların kabulünün mümkün olmadığını, huzurdaki davanın dava dışı lehtar ... Tic. A.Ş.'ye ihbar edilmesine de muvafakatleri bulunmadığını ve davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle; davanın aktif husumet yokluğundan reddine, mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine, mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde davanın esastan reddine, haksız ve hukuka aykırı iddia ve talepler ile açılmış olan bu dava nedeniyle davacı taraf hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davanın TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının yetkili hamili, hak sahibi olduğu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürdüğü dava konusu çekin davalılardan istirdatından ibaret açılan İstirdat davasıdır.
Mahkememizin 14/02/2024 tarihli duruşmasında davacı vekilinin beyanında; dava konusu çeke ilişkin açılan menfi tespit davası ... 19. ATM ...Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği, dava konusu ve tarafları aynı olan bu davanın ... 19. ATM'nin ... Esas sayılı dosyalı ile birleştirilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celbedildiği, dosyanın incelenmesinde tarafların ve dava konusunun aynı olduğu anlaşılmıştır.
HMK 166/1 maddesindeki düzenleme ile; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar." denilmiştir. HMK 166/4 maddesine göre; "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Bu haliyle aynı olaydan kaynaklanan davaların taraflarının aynı olduğu, aynı nedene ve konuya dayalı olduğu, birbirine benzer sebepten doğduğu sabittir. Bu yüzden Mahkememizin işbu dava dosyası ile ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konularının ve nedenlerinin aynı olduğu, taraflarının aynı olduğu, davacı tarafın birleştirme talebinin bulunduğu ayrıca delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğu anlaşıldığından Mahkememiz dosyasının HMK 166/1 maddesi gereğince ilk açılan dava olan ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan DAVANIN bağlantılı olması nedeniyle HMK 166/1 maddesi gereğince daha önce açılan ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Birleştirme kararının HMK 166/3 maddesi gereğince derhal birleşen dosyanın mahkemesine bildirilmesine,
3-Yargılamaya birleştirilen dava dosyası üzerinden devam edilmek üzere dosyanın birleşen dosyaya gönderilerek esasın bu şekilde kapatılmasına,
4-Birleştirme kararının birleşen dosya üzerinden mahkemesince taraflara tebliğine,
5-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun birleştirilen dosyada verilecek esas hükümde değerlendirilerek karara bağlanmasına,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... 'ın yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, esas hüküm ile birlikte İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/02/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.