T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/410 Esas
KARAR NO: 2024/166
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2023
KARAR TARİHİ: 21/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 22.02.2022 tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirketin davalıya faaliyetleri kolaylaştırmak, ürün satış ve dağıtım ağını genişletmek ve her türlü olanak sağladığını, ancak davalı tarafından münhasıran bayi sıfatıyla bir arpa boyu yol alınamadığını, davalının bayi olmasına rağmen davacı şirket ürünlerinin satış ve pazarlaması için hiçbir çaba sarfetmediğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi davalı tarafından sipariş edilen ve teslim alınan bir kısım ürünlerin davacı tarafından davalıya teslim edildikleri tarihinden aylar sonra son kullanma tarihlerinin sona ermesine 10-15 gün gibi kısa bir süre kalmışken ve ortada hiçbir gerekçe yokken iade edilmek istendiğini, davacı bayilik ilişkisinin devamı için bedeli yeni ürün siparişinden mahsup edilmek üzere hiçbir zorunluluğu olmaksızın ürün iadesini kabul ettiğini, buna rağmen davalı aradan aylar geçmesine rağmen yeni ürün siparişinde bulunmadığı gibi bir de iade ürün bedellerinin tahsili için davacı şirkete karşı .... 14. icra Müdürlüğü ’nün ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı şirketin araçlarına banka hesaplarına haciz koyulduğunu, davacı şirket bir de nakliye, hamaliye, yediemin ücreti gibi ek masrafları ödemek zorunda kaldığını, davacının haksız icra takibi sebebiyle ihtirazı kayıtlı olarak yaptığı ödemelerin toplamı 87.591,47TL’si icra dosya borcu ödemesi, 27.773,11TL’si ise yediemin ücreti, araç ücreti, avukatlık ücreti gibi masraflar olmak üzere toplam 115.364,58TL olduğunu, davalının sözleşmeye kanuna ve ticari örf adete aykırı eylemleri sebebiyle ... 18. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme davacı tarafından haklı sebeple feshedildiğini, şimdilik 115.364,58TL davacı tarafça ihtirazı kayıtla yapılan ödemelerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;Davalı tarafından ürünlerin satışı, pazarlaması ve sair hususlarda elinden gelen tüm gayret gösterildiğini, satışların artması için yoğun bir çaba her daim gösterildiğini, ayrıca yine davalı tarafından davacı yana SKT’si yaklaşan ürünlerin bir kısmının iade edilmek istendiği belirtildiğini, davacı tarafça aralarındaki anlaşma uyarınca ürünler geri alındığını, ancak ürünlerin ücretleri davalıya ödenmediğini, davacı tarafından böyle bir taahhütte bulunulmuş olmasına rağmen davalı tarafça çok sınırlı sayıda destek talep edildiğini, bunun dışında ise ürünlerin imhası yoluna gidildiğini, ancak buna rağmen davacı tarafça gerçekleştirilen ürün iadesinin ücreti dahi ödenmediğini, ürünlerin iade edildiği Temmuz 2022 tarihinden Kasım 2022 tarihine kadar iade hakkında destek alabilmek için defalarca kez girişimde bulunulduğunu, davacı şirket davalı oyalandığını, 27.12.2022 tarihli ihtarname ile süre verildiğini, davacı tarafça bir ödeme yapılmadığını, davalının mağduriyeti giderilmediğini, davacı tarafın tüm iddia ve beyanlarının mesnetsiz ve gerçek dışı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :... 10.İcra Müdürlüğü'nün... TLMT sayılı dosyası UYAP kayıtları, ... 11.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası UYAP kayıtları, ... 8.Noterliği'nin ... tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarname ve şerhli tebligat parçası ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve buna ilişkin şerhli tebligat parçası, 22.06.2023 düzenleme tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu, taraflar arasındaki Münhasır Bayilik Sözleşmesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, taraflar arasında imzalanmış olan 22/02/2022 tarihli Münhasır Bayilik Sözleşmesi kapsamında davalı yan tarafından davacı tarafa yönelik başlatılan icra takibi nedeniyle davacı tarafından ödenen toplam bedelin davalıdan talep edilip edilemeyeceğinden ibaret Alacak davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan Münhasır Bayilik Sözleşmesi gereği davalıya müvekkil şirket ürünlerinin satışı, pazarlaması ve dağıtım ağını geliştirmesi için 3. Kişilere al bayilik verme hak ve yetkisi verildiğini ancak davalı yanın üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı tarafından sipariş edilen ürünlerin bir süre sonra son kullanma tarihlerine çok az bir süre kala tekrar iade edildiğini, daha sonra yeni herhangi bir ürün siparişi olmadığı gibi iade edilen ürünlerin bedeline ilişkin davalı tarafından icra takibi başlatıldığını, gelen hacizler sebebiyle icra dosyasına müvekkilinin toplamda 115.364,58-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, oysaki davalı yanca iade edilen ürünlerin karşılığı bedel üzerinden yeniden sipariş verileceğinin beyan edildiği ancak yeniden sipariş verilmediğini, davalı tarafından kötü niyetle davranıldığını, tüm bu sebeplerle uğranılan zararın davalıdan alınarak müvekkile verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkil arasında imzalanan sözleşmede tahkim şartının bulunduğunu, bu sebeple mahkemenin görevli olmadığını, sözleşmenin tüm yükümlülüklerinin yerine getirildiğini, iade edilen ürünlerin davacı yan tarafından kabul edildiğini, bu hususun belli bir şarta bağlanmadığını, iade edilen ürünlerin bedellerinin ödenmemesi üzerine davalı yana ihtar çekildiğini, verilen süre içinde de ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından beyan edilen zararın gerçek olmadığını tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra dosyasının uyap üzerinden dosyamız arasına alındığı anlaşıldı.
... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı ve buna istinaden talimat icra dairesince yapılan takibe ilişkin icra dosyasının incelemesinde; cari hesap alacağı olmak üzere 56.202,41-TL asıl alacak ve 4. 845,72-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 61.048,13-TL borcun ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından toplam 115.364,58-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 22/06/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı tarafın sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, mahkememizce davaya konu icra takip dosyası celp edilerek incelenmiş ve taraflara ait ticari defter ve kayıtları, faturalar üzerinde mahkemece mali müşavir tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı ve davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi için mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ve Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplama Uzmanı tarafından 14/01/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; " Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen Münhasır Bayilik Sözleşmesi kapsamındaki ticari ilişki sebebiyle davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin haksız olduğu iddiası ile icra takibi gereği davacı tarafça ihtirazı kayıtla ödenen bedellerin iadesi talebinden ibaret olduğu, Davacının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfının mahkemeye bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebetini 120. Alıcılar ve 320. Satıcılar olmak üzere 2 ayrı hesap kodunda takip ettiği, davacı yan 320. Satıcılar hesabında olan 94.566,14 TL tutarlı cari hesap borcunu 20.07.2022 tarihinde 120. Alıcılar hesabına virmanladığı, davacı yanın takip tarihi (21.02.2023) itibariyle 120. Alıcılar hesabında davalı yana 56.200,13 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, Davalının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfının mahkemeye bırakıldığı, Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı ile olan cari münasebetini 320. Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, düzenlenen faturalardan kaynaklı davalı yanın takip tarihi (21.02.2023) itibariyle davacı yandan 56.202,41 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, bu alacağını 128. Kodlu Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktardığı, Bu durumda tarafların incelenen 2022, 2023 yılları ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, Neticeten; Mali yönden yapılan incelemeler doğrultusunda, tarafların ticari defterleri birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmakla davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibinde takip tarihi (21.02.2023) itibariyle davalı yanın davacı yandan 56.202,41 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu görülmekle davacı yanın ihtirazı kayıtla ödediğini iddia ettiği (87.591,47 TL icra dosya borcu ödemesi, 27.773,11 TL yediemin ücreti, araç ücreti, avukatlık ücreti vb.) 115.364,58 TL'ye ilişkin dosyada herhangi bir ödeme belgesi görülmemekle taraflar arasında ticari defter yönünden çekişmenin bulunmadığı,Taraflar arasında 22.02.2022 tarihinde adi yazılı şekilde “Münhasır Bayilik Sözleşmesi"nin kurulduğu; irade beyanlarına göre davacının bayilik veren, davalının ise bayi sıfatını haiz olduğu, Davalı tarafından davacı aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı ve 56.202,41TL. (20.07.2022 tarihli cari hesap ekstresine istinaden alacak) ile 4.845,2TL. (faiz) olarak toplamda 61.048,13TL.nin ödenmesinin talep edildiği; “borcun sebebi”nin ise “20.07.2022 tarihli cari hesap ekstresine istinaden alacağımız 56.202,41TL.” olarak gösterildiği, Davalı tarafından ... 8. Noterliği'nden...tarihinde davacıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle verilen ürün ve hizmetlere karşılık 2022 yılına ait 56.202,41TL. tutarlı cari hesap ekstresinin tebliğden itibaren 30 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, Davacı tarafından ... 18. Noterliği'nden... tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle davalı tarafından son kullanma tarihinin bitmesine 10-15 gün kalan ürünlerin gerekçe sunulmaksızın iade edilmek istendiğini, davacının zorunlu olmamasına rağmen bu ürünleri iade aldığını, davalının gereği gibi davranmadığını, sözleşmeyi ihlal ettiğini, dolayısıyla davacının sözleşmenin 5.2 maddesi gereğince sözleşmeyi sonlandırdığını beyan ettiği, Davalı tarafından ... 8. Noterliği'nden ... tarihinde davacıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle verilen ürün ve hizmetlere karşılık 2022 yılına ait 56.202,41TL. tutarlı cari hesap ekstresinin tebliğden itibaren 30 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, davacı tarafından gönderilen ihtarnameye cevap verildiği, Sözleşmede davalı bayi tarafından son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerin davacıya iade edilmesine yönelik olarak TBK m. | hükmünce “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile” kararlaştırılmış bir hükmün bulunmadığı; ancak davacı tarafından ... 18. Noterliği'nden ... tarihinde davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede açık bir şekilde davalı tarafından son kullanma tarihinin bitmesine 10-15 gün kalan ürünlerin gerekçe sunulmaksızın iade edilmek istendiğini, davacının zorunlu olmamasına rağmen bu ürünleri iade aldığını beyan ettiği görülmekle her ne kadar sözleşmede son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerin davacıya iade edilmesine yönelik bir hüküm bulunmasa bile davacının açık beyanından da anlaşıldığı üzere davacının, davalının anılan ürünleri davacıya iade talebi karşısında, artık taraflar arasında iadeye ilişkin TBK m. | hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile” anlaşmaya varıldığı; sözleşme serbestisi gereğince davacının, sözleşmeyi sonlandırmasından önce sözleşmenin ayakta olduğu dönemde, davalının anılan ürünleri davacıya iade etmesine yönelik “icaba” karşılık “kabul” beyanında bulunduğu; dolayısıyla iade edilen ürünlere ilişkin olarak davalı tarafça ödenen bedelleri TBK m. 77/son hükmünce sebepsiz zenginleşme kapsamında iade borcu altında olduğu; eğer icra takibine konu edilen tutarın iade edilen ürünlere ilişkin olduğu ve davacı tarafından kabul edilir ise bu halde davacının geçerli borç ödemesi yapmış sayılacağı kanaatine varıldığı; takdirin mahkemeye ait olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller, davacı ve davalı beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ve davalı şirketin incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı ve davalı yanın 2022, 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin davacı ve davalı tarafın lehine delil olarak kullanılabileceği, dosya arasına alınan ihtarnamelerden ... 18. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin incelenmesinde davalı yanın sözleşme gereği siparişle aldığı ürünlerin iadesine ilişkin talebinin davacı tarafından olumlu karşılandığı ve ürün iadelerinin davacı yan tarafından kabul edildiği, sipariş verilen ürünlerin iadesine ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşmede herhangi bir düzenleme yer almadığı, bu haliyle iade edilen ürünlerle ilgili taraflar arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, iade edilen ürünlerin karşılığında davalı tarafından yeniden ürün siparişi verilmesi gerektiğine dair taraflar arasında kabul edilmiş bir hususun da yine bulunmadığı, bu haliyle taraflar arasında düzenlenen ihtarnameler gereğince iade edilen ürünlerin bedelinin davacı yan tarafından ödenmesi gerektiğinin anlaşıldığı dosya kapsamına uygun, denetime elverişli, hüküm kurmaya uygun bilirkişi raporunda mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan tespitlere göre davacı ve davalı tarafın incelenen ticari defterlerine göre davalı ile ticari ilişkilerinin bulunduğu , davacı yanın takip tarihi (21.02.2023) itibariyle davalı yana 56.200,13 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre düzenlenen faturalardan kaynaklı davalı yanın takip tarihi (21.02.2023) itibariyle davacı yandan 56.202,41 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, bu durumda tarafların incelenen 2022, 2023 yılları ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davacı yanın ihtirazı kayıtla ödediğini iddia ettiği (87.591,47 TL icra dosya borcu ödemesi, 27.773,11 TL yediemin ücreti, araç ücreti, avukatlık ücreti vb.) 115.364,58 TL'ye ilişkin dosyada herhangi bir ödeme belgesi görülmemekle taraflar arasında ticari defter yönünden çekişmenin bulunmadığı belirtilmiş olup taraflar arasında iade edilen ürünler konusunda anlaşıldığı ancak davacı tarafın iddia ettiği gibi iade edilen ürünlerin karşılığında yeni ürünlerin sipariş edileceğine dair dosya kapsamında davacı tarafından herhangi bir delil sunulmadığı anlaşılmakla davacının davalıya cari hesap ilişkisi kapsamında ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya üzerinden yaptığı ödemenin haklı bir ödeme olduğu sabit olduğundan davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 1.542,54-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 18.458,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran davacı tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okundu, anlatıldı. 21/02/2024
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.