T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Kısmen Kabul - Kısmen Red"
ESAS NO:2023/412 Esas
KARAR NO :2025/113
DAVA:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:11/07/2023
KARAR TARİHİ:25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında ticari alım-satım ilişkisinin mevcut olduğu, davalının siparişi 25.11.2021 tarihinde sevk edildiğini, ancak sevk edilen siparişlerin içerisinde sehven davalının siparişi olmayan 660 kg ürün fazladan yüklenerek davalıya sevk olduğunu, işbu durumun davacı tarafından fark edilir edilmez davalıya ivedilikle bilgi verildiğini, davalı ise ürünlerin gelmesini kendilerinin kullanmaya çalışacaklarını bildirerek ürünleri iade etmediğini, davalı tarafından ödemelerin zamanında yapılmaması üzerine davalı ile iletişime geçildiğini, davalı kendisine sehven gönderilen ancak kendisi tarafından kabul edilen ve iade edilmeyen ürünleri gerekçe göstererek ödemeleri geciktirdiğini, bunun üzerine 17.06.2022 tarihinde davalıya gönderilen e-mail ile ortalama 10.000 USD cari bakiyelerinin olduğunu ve acil ödeme yapmaları gerektiğini, işbu hususta davalı yetkilisi ile whatsapp yazışması da gerçekleştirilmiş olup davalı ortalama 10.000 USD olarak bildirilen borcu ödeme hazırlayıp göndereceğini, son olarak davalıya ... fatura numaralı 3.062,70 USD tutarında vade farkı faturası kesildiğini, davalı tarafından ... 10. Noterliğinin 16.08.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, davacıdan böyle bir mal alınmadığı ve davalının davacıya bir borcunun bulunmadığını, davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı hususundaki ihtarnamesi üzerine, ... Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile cari hesap bakiyesi 13.290,05 USD ve 18.57 USD takip öncesi işlemiş faiz talebinde bulunulmuşsa da, davalı tarafından işbu icra takibine itiraz edildiğinden takibin durduğunu, taraflar arasındaki cari hesap devresinin kapatılacağı tarih açıkça kararlaştırılmadığını, işbu hususta TTK’nın 94. maddesi uyarınca yıl sonu 31.12.2022 hesap devresi sonu olarak kabul edileceğini, bu tarih itibariyle davalının davacı şirkete ana para borcu hesap cetveline göre 13.290,05 USD olduğunu beyan ederek; davacı şirketin cari hesap sözleşmesinden kaynaklanan 13.290,05 USD alacağına her bir alacak kaleminin cari hesap cetveline işlendiği tarihten ve toplam cari hesap alacağımıza hesap devresi sonundan 13.12.2022 işleyecek yıllık en yüksek mevduat faiziyle davalıdan tahsilini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket 2015 yılından bu yana elyaf ve tekstil ürünleri üretimi üzerine aktif olarak faaliyet gösterdiğini, davalı şirket 2020 yılından itibaren ara ara davacı şirketten ürün tedarik ettiğini, davalı şirket bu zaman değin vermiş olduğu ürün siparişlerinin bedelini davacı şirketle mutabakata vardıktan sonra nakit ya da çek olarak gecikmeye mahal vermeksizin davacı şirkete gönderildiğini, davacı şirket tarafından gönderilen 03.08.2022 tarihli günlük cari ekstresi başlıklı mailde davalı şirketin 21.786,35 TL borcunun olduğunu ve davalı şirkete bildirdiğini, davalı şirket davacı şirket tarafından çıkarılan 21.786,35 TL tutarındaki bakiyesini ifa edeceği sıralarda davacı şirket 15.08.2023 tarihli, ... ... numaralı 3.062,70 USD bedelli fatura keserek faturayı davalı şirkete gönderdiğini, davacı şirket davalı şirkete gönderdiği caride davalı şirketin 21.786,35 TL borcunun olduğunu bildirdiğini, taraflar anılan bu rakam üzerinde mutabakata vardığını, ancak sonrasında davacı şirket davalı şirket ile mutabakata varılmayan 3.062,70 USD, 13.290,05 USD ve işlemiş faizler adı altında davalı şirket aleyhine bir takım hukuki dayanaktan yoksun iş ve işlemler başlattığını, davalı şirket yetkilerince yapılan görüşmelerde davacı şirket iddia edilen borcun kaynağını yasal delilleri ile izah etmemiş ve göndermiş oldukları maildeki cari ekstresini dahi inkar ettiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... 10. Noterliğinin 16.08.2022 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliği’nin 16.05.2023 gün ve 16639 yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliğinin 24.05.2023 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davacı ve davalı şirketlerin ticari defter ve kayıtları, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; tarafların cari hesap sözleşmesinden kaynaklı olarak davacının davalıdan 13.290,05 USD alacağın işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsili talebine yönelik alacak davasından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında ticari alım-satım ilişkisinin bulunduğunu, davalıya ürünlerin sevk edildiğini ancak davalı tarafından zamanında ödeme yapılmadığını, davalıya 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının kesildiğini ve gönderildiğini, gönderilen ihtarnamelere rağmen borcun ödenmediğini, bu nedenle davacı şirketin cari hesap sözleşmesinden kaynaklanan 13.290,05 USD alacağına, her bir alacak kaleminin cari hesap cetveline işlendiği tarihten ve toplam cari hesap alacağımıza hesap devresi sonundan (31.12.2022) itibaren işleyecek yıllık en yüksek mevduat faiziyle, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasında ürün tedarikine yönelik ticari ilişki bulunduğunu, davacı şirket tarafından gönderilen mailde davalının 21.786,35 TL borcunun bulunduğunu bildirdiğini, davalının borcunu ifa edeceği sırada davacının 3.062,70 USD bedelli faturayı gönderdiğini, faturaya itiraz edildiğini, tarafların 21.786,35 TL borç miktarı yönünden mutabakata vardıklarını, davacı şirketin basiretli tacir gibi davranmadığını, davacı şirketin dava konusu edilen miktar yönünden alacaklı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 08/11/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin arabuluculuk dava şartına yönelik itirazlarının; arabuluculuk aşamasında dava konusu uyuşmazlık üzerinde müzakere edildiği, davacının itirazının iptali davası yerine alacak davası açmasının uyuşmazlık konusunu değiştirmeyeceği anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin Mahkemenin yetkisine ilişkin itirazın düzenlenen sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkisi kararlaştırıldığından HMK 17/1 maddesi gereğince reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat Sayılı dosyasından davalı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için alınan mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/01/2024 tarihli raporunda özetle; "Davalının 2021-2022 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğu, davalının 2021-2022 ticari defterlerinde davacının takip edildiği hesabın, takip tarihi 16.09.2022 itibari ile 21.786,35-TL alacaklı olduğu, davalı kayıtlarında yer alan Türk Lirası tutarları kayıtlı tarihler itibari ile Amerikan Doları na çevrimi yapıldığında davacının takip edildiği hesabın, takip tarihi 16.09.2022 itibari ile 9.481,03-USD alacaklı olduğu, bununla birlikte dosya kapsamında yer alan ve davacı tarafından sunulan hesap dökümüne göre davacının takip tarihi itibari ile 13.290,05-USD alacaklı göründüğü" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve davalı ticari defter ve kayıtları ile karşılaştırmalı rapor hazırlanması için Mahkememizce alınan mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 02/04/2024 tarihli raporunda özetle; "Davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edildiği, avacının incelenen ticari defterlerine göre; davalı ile olan cari münasebetini 120. Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen cari hesaba konu faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (19.09.2022) itibariyle davalı yandan 240.910,57 TL karşılığı 13.290,05 USD cari hesap bakiye alacaklı olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen aşağıda detaylarına yer verilen 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının davalının kayıtlarında yer almadığından, davalı kayıtlarında görülen 10.10.2022 tarihli 1.173,95 USD tutarlı ödeme kaydının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından ve kur farkından kaynaklandığı, vade farkı faturanın kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili son karar Nihai Takdir Mahkemenize ait olacağı, davalının talimat ile incelenen kayıtları ile davacının kayıtları karşılaştırıldığında, davalı kayıtlarında görülen 10.10.2022 tarihli 1.173,95 USD tutarlı ödeme kaydının davacının ticari defterlerinde yer almadığı ve dosyaya iş bu ödeme kaydına ilişkin herhangi bir yazılı belge ibraz edilmediğinden bu ödeme kaydı hesaplamalarımızda dikkate alınmadığı, yine cari hesap farklılığına konu olan davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının Mahkemece kabul edilmesi halinde/olasılığında, davacı yanın takip tarihi (19.09.2022) itibariyle davalı yandan 13.290,05 USD cari hesap bakiye alacaklı olabileceği, ilgili faturanın kabul edilmemesi halinde ise davacı yanın (13.290,05 USD - 3.062,70 USD =) 10.227,35 USD alacaklı olacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarının ayrıntılı olarak irdelenip değerlendirilmesi ve sözleşme hükümleri dikkate alınmak suretiyle davacı tarafça düzenlenen vade farkı faturasının sözleşme hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, tebliğ edilip edilmediği ve davalı tarafça süresi içerisinde itiraz edilip edilmediği bakımından ek rapor tanziminin istenilmesine karar verildiği, mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacı ... ... ... Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesap farklılığına konu faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, söz konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, fatura vade farkı adı altında düzenlendiği görülmekle davacı tarafından daha önce düzenlenen bir vade farkı faturasının görülmediği, bu noktada bir teamül oluşmadığı, yine fatura içeriğinde hangi faturaya istinaden vade farkı yansıtıldığı gibi somut bilgilerin yer almadığı, fatura içeriği hesaplama detayına ilişkin de bir belgenin tarafımıza ibraz edilmediği, taraflar arasında akdedilen protokolde vade farkına ilişkin açıklayıcı bir hükmün yer almadığı, söz konusu fatura davalı yana e-fatura portalından gönderildiği ve davalı yanın da söz konusu faturaya karşı takip öncesi 8 günlük yasal süre içerisinde itirazın olmadığı veya iade faturası da düzenlemediği, gelinen noktada söz konusu faturanın kabul edilip edilmeyeceği ile ilgili son kararın Mahkemeye ait olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Düzenlenen bilirkişi ek raporu ile taraf itirazlarının karşılanmadığı, ara karara uygun olarak düzenlenmediği ve talimat raporu ile Mahkememiz kanalı ile alınan bilirkişi raporunda davalının ticari defter ve kayıtlara göre alacak/borç durumunun farklı olarak tespit edildiği anlaşılmakla yeni bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği, Mahkememizce alınan mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosyada bulunan bilirkişi raporlarından ve tarafların cari hesap muavinlerinden farklılığın 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının davalı kayıtlarında yer almamasından ve davalı kayıtlarında bulunan 21.786,35 TL davacı kayıtlarında bulunmamasından kaynaklandığı, protokolün 3.6 maddesinde aleyhe kur farklarının davacı tarafça tahsil edileceği ve faiz hakkının saklı olduğu, davalı tarafça süresi içerisinde itiraz edilip edilmediği hususunda; dosyada sunulu belgelerden 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasına istinaden KEP sistemi üzerinden veya GÎB e- Fatura İptal Portalı üzerinden iptal talebi bulunmamaktadır. Ancak davalı tarafça ... 10.Noterliği 16.08.2022 tarihli ... nolu ihtarname ile süresinde itiraz edildiği, davacı kayıtlarında 15.08.2022 tarihli fatura öncesi bakiye 10.227,35 USD olduğu, davacı tarafça düzenlenmiş olan 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının kasım 2021 tarihinde düzenlenmiş olan faturalardan kaynaklandığı, bakiye alacak için düzenlenmiş olan vade farkı faturasının hangi faiz oranı üzerinden hesaplandığı teyit edilemediği, davalı kayıtlarında yer alan 10.10.2022 tarihli 21.786,35 TL ödeme kaydının ödeme belgesi sunulması durumunda davacı alacağından düşülmesi gerektiği, ancak dosyadaki belgelerde ödeme belgesine rastlanılmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında ürün tedariğine yönelik olarak ticari alım-satım ilişkisinin bulunduğu, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında ve davacı ve davalı ticari defter kayıtlarına göre; tarafların ticari defter ve kayıtlarındaki 3.809,02 USD farklılığın 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının davalı kayıtlarında yer almamasından ve davalı kayıtlarında bulunan 21.786,35 TL (1.173,95 USD) ödemenin davacı kayıtlarında bulunmamasından kaynaklandığı, davalı kayıtlarında bulunan 21.786,35 TL (1.173,95 USD) ödemeye ilişkin olarak belgenin davalı tarafça dosyaya sunulmadığı bu nedenle dikkate alınmamış olup, taraflar arasında düzenlenen dövizli cari hesap ve satış protokolü 3.6 maddesinde “geç ödeme durumunda asıl ödeme tarihiyle ödemenin yapıldığı tarih arasında satıcı aleyhine kur farkı oluşması halinde müşteriden ayrıca tahsil edilecektir. Faiz hakkı her halükarda saklıdır” düzenlemesinin bulunduğu, buna istinaden 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasının düzenlendiği ve davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı tarafından ... 10.Noterliği 16.08.2022 tarihli ... nolu ihtarname ile vade farkı faturasına süresi içerisinde itiraz ettiği, bu nedenle fatura içeriğinin davacı tarafça ispatlanması gerektiği, davacı tarafça asıl ödeme tarihi konusunda dosyaya belge sunulmadığı bu nedenle vade farkı faturasının sözleşme maddesine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği hususunun ispat yükü üzerinde olan davacı tarafça ispatlanamadığı Mahkememizce kabul edilmiş olup davalı tarafından davacı şirket tarafından gönderilen mailde davalının 21.786,35 TL borcunun bulunduğunu bildirdiğini ve bu miktarın dikkate alınması gerektiği itirazında bulunmuşsa da cevap dilekçesi ekinde bulunan 03/08/2022 tarihli mailin açıklamasının "... 03/08/2022 tarihli günlük cari ekstresi" açıklamasının olduğu, mailin davacı tarafından gönderildiği hususunun belli olmadığı ve mail açıklamasında belirtilen miktarın davacı tarafından tereddütsüz olarak kabul edildiğine yönelik bir açıklamanın bulunmadığı, davacı tarafından gönderildiği hususu sabit olmadığından yazılı delil başlangıcı niteliğinin bulunmadığı ve iddia edilen hususların HMK 200/1 Maddesi gereğince yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğinden davalı tarafın tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiş ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen 15.8.2022 tarihli ... numaralı ve 3.062,70 USD tutarlı vade farkı faturasından kaynaklı olarak davacının alacaklı olduğu ispatlanamadığından davacı tarafın (13.290,05 USD - 3.062,70 USD =) 10.227,35 USD alacaklı olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
3095 sayılı Kanuni Faiz Ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesinde "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." hükmü gereğince taraflar arasındaki sözleşme kapsamında uygulanacak faiz oranı yönünden bir hüküm bulunmadığından davacının 10.227,35 USD cari hesap alacağının dava tarihinden itibaren Dolar döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ödenmek üzere davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; davacının 10.227,35 USD cari hesap alacağının dava tarihinden itibaren Dolar döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ödenmek üzere davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 18.274,98-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.936,91-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.338,07-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul red oranına göre 2.400,84-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 719,16-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 42.804,82-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 269,80-TL başvuru harcı ve 5.936,91-TL peşin harç olmak üzere toplam 6.206,71-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 11.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 362,00-TL posta giderinden ibaret toplam 11.362,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 8.743,06-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/02/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*