T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/418 Esas
KARAR NO :2025/114
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/07/2023
KARAR TARİHİ:25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, Fransa'da 2022 yılı düzenlenmiş olan Seramik ve Banyo fuarına katılım amaçlı 30/09/2021 tarihinde sözleşme düzenlendiğini, sözleşme akabinde davalı şirket muhasebesi tarafından ödeme yapılacak banka bilgileri ve ödeme zamanları mail olarak gönderildiğini, mevcut sözleşme gereği davacı şirket, sözleşmede geçen ödeme zamanlarında tüm ödemelerini yapmış ve davalı şirketten fatura talep ettiğini, talep üzerine davalı şirket tarafından davacı şirkete yönelik düzenlenen faturanın sistemden gönderildiği beyanı üzerine davacı şirket tarafından yapılan Bakanlık teşvik başvurusuna karşılık, faturanın; ... fuarı için düzenlendiği ve bu fuarın teşvik kapsamında olmadığı, ... 2022 Fuarı ile eş zamanlı gerçekleştiği fakat ... Fuarının Bakanlıkça desteklenen 2022 yılı Yurtdışı Fuarlar Listesinde yer almaması sebebiyle başvurunun değerlendirmeye alınmadığı yönünde 30/03/2023 tarihinde red cevabı verildiğini, kaldı ki öncesinde ... olarak herhangi bir başvuru olmadığı için
talebin teşvik dışı kalması doğal olduğunu, sözleşmede, Bakanlıkça teşvik alabilecek şirketler arasında yazan ... Fuarına yönelik anlaşma yapılmasına rağmen, davalı şirket, faturasında bu fuarı değil de, ... fuarını, faturasında belirttiği için, davacı şirket, teşvikten yararlanamamış ve davalı şirketin bu yaptığı ile zarara uğradığını, geçen süreler içinde yapılan görüşmeler de sonuçsuz kalmış ve davacı şirket yetkililerince konunun yargıya taşınmasına karar verildiğini, açıklanan nedenlerle taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, özellikle devlet teşvikinden faydalanılabilecek olan ... FUAR'ına katılım isteği ile davalı şirketin, faturada bir başka fuar olan ve devlet desteği olmayan ... fuarını yazması kusurundan kaynaklı, müvekkil şirketin devlet teşvikini alamaması nedeniyle ödenen: 3.880,00EURO, ticari temerrüt faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 30.08.2021 tarihinde, Fransa ... 03 - 06 Ekim 2022 Fransa / Paris konulu Fuar Katılım Sözleşmesi imzaladıklarını, davacı taraf aynı zamanda ana organizatör firma ile de Fuara Katılım Sözleşmesi imzaladığını, davalı şirket sadece danışmanlık hizmeti verdiğini, davalı şirket 2010/5 Sayılı Yurt Dışında Fuar Düzenlenmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Tebliğ çerçevesinde yurt dışı fuar organizatörü olmadığını, bu sebeplerle de Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen teşvik işlemleri ile ilgilenmediğini, bu hususların taraflar arasındaki sözleşmede de açıkça düzenlendiğini, davacı taraf tacir olup, davalı şirketin sadece danışmanlık hizmeti verdiğini, teşvik primi ile ilgili bir sorumluluğunun olmadığını bildiğini, davalı şirket davacı ile sözleşmeyi imzaladıktan sonra teşvik başvurusunu yapmalarını söylemiş ve davacı taraf da bu konu ile ilgili ilgilendiklerini başvuruyu yapacaklarını beyan ettiklerini, ancak davacı taraf Ticaret Bakanlığına süresinde doğru evraklar ile başvuruda bulunmadığını, davacı taraf tamamen kendi kusuru ile teşvik priminden yararlanamadığını savunarak; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında imzalanan Fuar Katılım Sözleşmesi, davacı şirketin ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları, Ticaret Bakanlığının 19/04/2024 tarih ve 01/11/2024 tarihli müzekkere cevapları, ... Birliklerinin 18/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın fuar katılım sözleşmesi nedeniyle davacının devlet teşvik priminden yararlanamaması nedeniyle davacı tarafça ödenen 3.880,00 euronun davalı taraftan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2022 yılı Fransa ... Fuarına yönelik taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesi nedeniyle davalı şirketin davacı şirkete yönelik kesmiş olduğu faturadaki "..." fuar adının sözleşmedeki fuar adı ile aynı olmamasından ve faturada belirtilen fuar adının bakanlıkça desteklenmemesinden kaynaklı, davacı şirketin devlet teşvik priminden yararlanamaması nedeniyle davacı tarafça teşvike denk gelen ve ödenmiş olan; 3.880,00 euro, teşvik bedelinin ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili istemini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, müvekkilinin yurt dışında fuar düzenlemediğini, sadece fuar organizasyonlarına danışmanlık hizmeti verdiğini, bu nedenle teşvik işlemleri ile ilgilenmediğini, sözleşmede de teşvikle ilgili sorumluluğunun bulunmadığının kararlaştırıldığını, katılımcının fuarla ilgili olarak Ticaret Bakanlığına teşvik listesine alınması konusunda başvuru yapması gerektiğini, davacının ... fuarına ilişkin olarak teşvik listesine eklenmesi talebinde bulunmadığını bu nedenle teşvik priminden faydalanamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 15/06/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
... Birlikleri Genel Sekreterliğine yazılan 18/11/2023 tarihli müzekkere cevabında; davacı firmanın Ticaret Bakanlığı Tarafından destek kapsamına alınmış fuarlar arasında yer almayan ... 2022 Fuarına katılım sağladığı, bu nedenle Ticaret Bakanlığı’nın DYS’ye yüklenen ... 2022 Fuarı gözlemci raporuna ait katılımcı listelerinde (Bireysel veya Milli) yer almadığı anlaşıldığından, destek ödeme başvurusunun reddedildiği, davacı firmanın Idobain 2022 Fuarına katılmak yerine Ticaret Bakanlığı tarafından desteklenen ... 2022 Fuarına katılmış ve Ticaret Bakanlığı’nın gözlemci raporu eki katılımcı listesinde yer verilerek destek başvurusu kabul edilmiş olsaydı, alabileceği destek tutarının 83.124,00 TL olacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğüne 19/04/2024 tarihli müzekkere cevabında; davacı şirketin 03-06.10.2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen ve fuar destek kapsamında yer alan "... ..." fuarına 291122/618 barkod numarasıyla DYS üzerinden başvurduğu, DYS sistemine yüklemiş olduğu evraklar incelendiğinde davacı şirketin "... ..." fuarına değil "..." fuarına katılım sağlamış olduğu anlaşıldığından şirketin başvurusunun reddedildiği, "... ..." yapı ve inşaat sektörüne, "..." ise banyo malzeme ve ekipmanlarına yönelik olarak gerçekleştirilen iki ayrı fuarı teşkil ettiğini, davacı şirketin "... 2022" fuarının destek kapsamına alınmasına ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığını bildirdiği anlaşılmıştır. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğüne 01/11/2024 tarihli müzekkere cevabında; "... ..." fuarına ilişkin olarak katılımcı listeleri gönderilmiş olup davacının katılımcı listesinde isminin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Fuar Uzmanı Bilirkişi ...tarafından 12/06/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebetini 320. Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yanın ekstre bitim tarihi (08.08.2022) itibariyle davalı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Sayın Mahkemenin 13.02.2024 tarihli duruşma tutanağında davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verildiği, işbu yetkiye istinaden tarafımca ticari defterlerinin hazırlanması konusunda bilgi verilmesi için davalı şirket vekiliyle iletişime geçilmeye çalışılmışsa da davalı şirket avukatı değişmiş olup dosyaya Av. ... tarafından yeni vekaletname sunulduğu, davalı vekilinin 11.12.2023 tarihli beyan dilekçesinin antette kısmında yer alan telefon numaraları arandığı ancak bu numaraların kullanılmadığı, ayrıca antette kısmında yer alan mail adresine mail de atılmış olup bu mail adresinin de kullanılmadığı anlaşılmış olup davalı vekiline ulaşılamadığından davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, taraflar arasında 30.08.2021 tarihinde, Fransa ... 03 - 06 Ekim 2022 Fransa / Paris konulu Fuar Katılım Sözleşmesi akdedildiği, neticeten; rapor içeriğinde yapılan açıklamalar doğrultusunda davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde davalı yana farklı zamanlarda olmak üzere toplamda 13.898,00 Euro karşılığı 239.640,86 TL ödeme yapıldığı görülmekle bu hususta bir ihtilaf bulunmadığı, dosyaya dava dışı ... adlı şirket tarafından davacı adına düzenlenen 13.854,00 Euro tutarlı faturanın ibraz edildiği, bu faturada fuar adı olarak ... 2022 şeklinde yer aldığı, davacının talebine konu olan “faturada fuar adının yanlış yazılması sebebiyle yararlanılamayan 3.880,00 Euro teşvik tutarı” hususunda ... Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından sunulan 18.11.2023 tarihli cevabi yazıya göre davacı şirketin Ticaret Bakanlığı tarafından desteklenen fuara katılmış olsa idi alabileceği destek tutarı (Paris Fransa'da düzenlenen ... 2022 fuarı için desteğe esas tutar: 4.618,00 TL/Stand alanı Metrekaresi, davacı şirketin fuar faturasına göre stand alanı: 18 metrekare, buna göre destek tutarı 4.618,00 TL x 18 =) 83.124,00 TL olacağı, sektörel yönden Yapılan incelemelerde ise: Davacı yanın katıldığı fuarın/ katılmak üzere sözleşme yaptığı fuarın; ... 2022 olduğu, davacı tarafa sözleşme/ katılım yapmadığı, İdeobain 2022 fuarına ait fatura kesildiği, ilgili bakanlığın, farklı isimde ki fuar faturası nedeniyle davacı yana teşvik verilmediğini bildirdiği ile iş bu fatura kaynaklı zarar/ kaybın sorumluluğunun, tek başına davacı tarafta olmadığı kanaati oluştuğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Fuar Uzmanı Bilirkişi ...tarafından 30/01/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı ile olan cari münasebetini 120. Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davalı yanın ekstre bitim tarihi (31.12.2021) itibariyle davacı yana 1.106,91 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, davacının kendi ticari defterlerinde ekstre bitim tarihi (08.08.2022) itibariyle davalı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmamasına karşın davalı yan kendi ticari defterlerinde dönem sonu 31.12.2021 tarihi itibariyle davacı yana 1.106,91 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu görülmüşse de dava konusu uyuşmazlık esasında cari hesap alacağı gibi bir talep söz konusu olmadığından farklılık üzerinde durulmasına gerek olmadığı, faturanın hatalı düzenlenmiş olmasının kusurunun, davacı tarafa ait olmadığı, düzenlendiği andan, davacı yana intikal ettiği zaman sonrasında, fuardan yaklaşık 55 gün önce davacı yana intikal eden faturada antetli kısmında, başka bir fuar ismi bulunmasının, fark edilmemesi ya da fark edilip, bu farklı fuar isminin bulunduğu antetin hatalı olduğunun düşünülmemesi ya da bu hatanın teşvik almaya engel olacağının düşünülmemesi kusurunun davacıya ait olduğu ile faturanın hatalı düzenlenmesi kusurunun daha ağırlıkta kaldığı kanaati oluştuğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı ... A.Ş ve ... Ltd Şti arasında "Fransa ... 2022 03-06 Ekim 2022 Paris/Fransa" fuarına ilişkin olarak fuar katılım sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmeye göre davacının fuar katılımcısı, davalının ise fuar temsilcisi olduğu, sözleşmenin 7. maddesine göre; fuarın destek tutarı ve oranının devlet tarafından belirleneceği, fuar teşviği, devlet ile fuar katılımcısı arasında bir konu olup, teşviğin devlet tarafından ödenmemesi, geç ödenmesi veya eksik ödenmesi gibi durumlarda fuar temsilcisinin bir sorumluluğunun bulunmadığı, teşvik işlemleri tamamlanıp firmaya teşvik ödemesi yapıldıktan sonra, sebebi ne olursa olsun teşvik bedelinin katılımcıdan geri istenmesi durumunda fuar temsilcisinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının düzenlendiği, sözleşmenin 9. maddesine göre; müşterinin fuardan 1 ay önce ilgili ihracatçı birliğine teşvik başvurusu yapması gerektiğini, teşvik başvurularıyla ilgili yetkili kurumun TC Ticaret Bakanlığı olup fuar temsilcisinin teşvikle ilgili garantisinin bulunmadığının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından; davalı şirketin davacı şirkete yönelik kesmiş olduğu faturadaki "..." fuar adının sözleşmedeki fuar adı ile aynı olmamasından ve faturada belirtilen fuar adının bakanlıkça desteklenmemesinden kaynaklı, davacı şirketin devlet teşvik priminden yararlanamaması nedeniyle teşvike denk gelen 3.880,00 euro, teşvik bedelinin davalıdan tahsiline yönelik olarak iş bu alacak davasını açmışsa da Ticaret Bakanlığına ve ... Birliklerine yazılan müzekkere cevaplarında davacının "..." fuarına katılım sağladığı hususunda tereddüt bulunmadığı, bu nedenle fatura adının hatalı olarak belirtilmesinden söz edilemeyeceği, teşvik başvurusuna esas faturanın da davalı tarafından değil de ana organizatör firma olan "..." firması tarafından düzenlendiği, davalı tarafından "..." ile davacı şirket arasında düzenlendiği belirtilen 01/10/2021 tarihli sözleşme cevap dilekçesi ekinde sunulmuşsa da sözleşmenin imzasız olduğu dikkate alındığında sözleşme hükümlerine itibar edilemeyeceği, ancak "..." ile davacı şirket arasında düzenlenen mail yazışmalarında "... 2022" fuarının kaydına ilişkin olarak görüşmeler yapıldığının anlaşıldığı, "..." firması tarafından "..." fuar tarihinden 55 gün önce 08/08/2022 tarihinde fatura düzenlenmiş olup davacının en geç bu tarih itibariyle "..." fuarına katılım sağlayacağına yönelik bilgisinin bulunduğu ve teşvik kapsamında olmamasından dolayı davacı ile davalı arasında düzenlenen sözleşmeden dönme/fesih hakkı olduğu halde bu hakkını kullanmayıp fuara katılım gösterdiği ve sözleşme ilişkisinin ayakta tutulduğunun anlaşıldığı, davacı ile davalı arasında düzenlenen sözleşmenin 9. maddesine göre; davacının fuardan 1 ay önce ilgili ihracatçı birliğine teşvik başvurusu yapması gerektiği düzenlenmiş olup Ticaret Bakanlığına ve ... Birliklerine yazılan müzekkere cevaplarında davacının herhangi bir teşvik başvurusunun yapılmadığı bildirildiği, davacı ile davalı arasında düzenlenen sözleşmenin 7. ve 9. Maddelerinde teşviğin devlet ile fuar katılımcısı arasında bir konu olup, teşviğin devlet tarafından ödenmemesi konularında davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı düzenlenmiş olduğundan sözleşme hükümlerinin taraflar arasında bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından teşvik başvurusuna esas faturanın davalı tarafından düzenlenmemiş olması, davacı tarafın katılmadığı fuara ilişkin teşvik bedelinden yararlanmasının mümkün olmadığı ve katılım sağladığı "..." fuarına ilişkin olarak da fuar tarihinden 1 ay kadar önce teşvik başvurusunda bulunmadığından davacının teşvik bedelinden yararlanamamasında davacı şirketin kusurlu ve sorumlu olduğu anlaşıldığından davacı tarafça davalı taraf aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir. Bilirkişi kök ve ek raporunda sözleşme maddeleri değerlendirilmemiş olup, faturanın kim tarafından düzenlendiği yanlış değerlendirilmiş ve davacının hangi fuara katılım gösterdiğine yönelik müzekkere cevapları değerlendirilmemiş olduğundan sonuç kısmına itibar edilmemiş hesaplama bakımından Mahkememizce denetime elverişli bulunmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça davalı taraf aleyhine açılan DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 1.953,35-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.337,95-TL'nin davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
25/02/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*