T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/470 Esas
KARAR NO :2025/166
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/08/2023
KARAR TARİHİ:21/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 09/08/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalılar arasında 12.08.2022 tarihli yapılan anlaşma uyarınca kumaşlar davacı şirket tarafından temin edilmek üzere Fason dikim anlaşması yapıldığını, 3 Çeşit kumaş ile dikilen tekstil ürününün fason hizmetinin davalılarca ... Tekstil adlı dikim atölyesinde yapılması kararlaştırıldığını, anılan sözleşmeye istinaden karşı tarafça taahhüt edilen işlerin sözleşmede belirtildiği şekilde ayıpsız olarak tamamlanması için davacı tarafından, 27.08.2022 tarihinde 45.000-TL, 03.09.2022 tarihinde 25.000-TL, 10.09.2022 tarihinde 15.000-TL, 18.10.2022 tarihinde 18.000-TL olmak üzere toplamda 103.000-TL hizmet bedeli banka kanalı üzerinden ... isimli şirket yetkilisine banka hesabına ve elden teslim olmak üzere davalılara ödendiğini, sözleşme uyarınca kararlaştırılarak ayıpsız şekilde tamamlanması beklenen işlerin bir kısmı karşı tarafça bitirilmemiş, tamamlandığını söylendiği işlerin çoğu ise tamamı olmamakla birlikte bir kısmı gizli ve açık ayıplarla bir başka deyişle hizmetin ifası ayıplı olarak davacıya teslim edildiğini, teslim edilen ayıplı mallar şu anda ... Mah. ... adresinde depoda tamirat beklediğini, davacıya sunulan hizmetin, taraflarca kararlaştırılmış olan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması, karşı tarafça ifa edilen hizmetin ayıplı olduğunun en büyük göstergesi olup, gizli ayıplarla bir başka deyişle ayıplı hizmet ile davacıya teslim edilen tekstil ürünlerinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle davalılar tarafından davacıya teslim edilen ayıplı tekstil ürünlerinin, ... Mah. ... Sk. ... No:32 A ... adresindeki mukim tekstil ürünleri üzerinde fiili inceleme yapılarak, tespite konu fason hizmetinin hali hazırdaki halinin, hizmetin ifasının ayıplı olup olmadığının tespitinin yapılması, tekstil ürünleri ayıplı ise ayıpların niteliğinin, ayıp nedeniyle doğan hasarın, hasarın ne kadarlık bir bedel ile ve ne kadarlık sürede giderilebileceğinin gerekirse alanında uzman bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek tespitinin yapılmasını talep ve dava etmişlerdir.
Davalı ... ... tarafından sunulan 31/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Herhangi bir. sözleşme yapılmadığını, ürünler kesilmiş olarak geldiğini, şirket kesimcisine bildirdiğini, resimlerde gösterildiğini, şirketten halen alacakları bulunduğunu, ürünler teslim olmasına rağmen ödemeleri yapılmadığını, gelen ürün bir modeli yanlış kesim yapıldığını bir modeli başka atölyede dikildiğini tamir ve ayıplı olarak dikilmez üzere gönderildiğini, işi kurtarmak adına en iyi şekilde ürün yapıldığını, firma sahibi ve müşteri ürünleri kontrol edip teslim aldığını, daha sonraki aşamalar atölyeyi bağlamadığını, hatanın kesimden kaynaklı bir hata olduğunu, gözle görülen üründeki hatalar tamamen firma sahibinden kaynaklanan hatalar olduğunu, ayıplı mal geldiğini ve bu ürün toparlanarak teslim edildiğini savunmuştur.
Davalı ... tarafından sunulan 17/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından yapılan suçlamaları kabul etmediğini, şirketle herhangi bir irtibatı olmadığını, yanında çalışan ... ... tarafından şirketten tamir ve ayıplı malı toparlamak üzere bir bedel karşılığında yapıldığını, hesabına 58.000,00 TL parça parça olarak yatırıldığını, ürünler kontrolleri dahilinde teslim edildiğini savunmuştur.
DELİLLER : model onay formu, dekont ve para makbuzları, resimler, whatsapp konuşmaları, banka hesap hareketleri, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu, gelir vergi beyannamesi, iş yeri tescil ve bordro bilgileri, makbuz ve tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 27/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince davacı tarafından davalı yanlara tekstil ürünlerinin teslim edildi davacı şirket tarafından davalı ...'nın banka hesabına ve elden nakit olmak üzere genel toplamda 103.000,00 TL ödeme yaptığı, davacı yanın tekstil ürünlerinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıpların niteliğinin, ayıp nedeniyle doğan hasarın, hasarın ne kadarlık bir bedel ile ve ne kadarlık sürede giderilebileceği yönündeki talepleri noktasında teknik yönden incelemelerimize aşağıda yer verileceği, Davalıların dikim işlemi yapmış olduğu ... model 131 adet bayan ceketinin kol kumaşlarının yanlış bedene dikilmesi, bel körük genişliğinin bel boyunca aynı genişlikte dikilmemesi ve ürünler arasındaki genişlik farkı ve yan cebin eteğe mesafesinin üründen ürüne farklı mesafede olması nedeniyle ayıplı olduğu, tespit edilen ayıpların tamamının açık ayıp olduğu ve davalıların hatalı dikim işleminden kaynaklandığı, incelenen ... model 130 adet pantolonda herhangi bir ayıp tespit edilmediği, Ayıplı ceketler nedeniyle davacının 56.915,71 TL zararının oluştuğu..." görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Davacı tarafından davalı ...’nın banka hesabına toplam 43.000,00 TL ödeme yapıldığı, Davalıların dikim işlemi yapmış olduğu ... model 131 adet bayan ceketinin kol kumaşlarının yanlış bedene dikilmesi, bel körük genişliğinin bel boyunca aynı genişlikte dikilmemesi ve ürünler arasındaki genişlik farkı ve yan cebin eteğe mesafesinin üründen ürüne farklı mesafede olması nedeniyle ayıplı olduğu, tespit edilen ayıpların tamamının açık ayıp olduğu ve davalıların hatalı dikim işleminden kaynaklandığı, incelenen ... model 130 adet pantolonda herhangi bir ayıp tespit edilmediği, Ayıplı ceketler nedeniyle davacının 56.915,71 TL zararının oluştuğu, 21.05.2024 tarihinde davacı iş yerinde yapılan incelemede ayıplı olduğu tespit edilen ürünlerin tamir edilerek düzeltilemeyeceği..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE
Dava, fason dikim sözleşmesinden kaynaklanan fason dikim ücretinin iadesi olmadığı takdirde ürünlerin misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir. Taraflar tacir olduğundan mahkememiz görevli ve yetkilidir.
Eser sözleşmesini düzenleyen TBK'nın 470. maddesi uyarınca yüklenicinin edimi bir eser meydana getirmeyi; iş sahibinin edimi ise, karşılığında bedel ödemeyi üstlenmesidir.
Eser sözleşmelerini, diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli hususlardan birisi de sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Burada, vekâlet akdindeki gibi sonuç taahhüt edilmeksizin sadece bir işin görülmesi taahhüdü bulunmamakta, bir eserin-sonucun yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf, yani yüklenici, BK'nun 356/1 (TBK'nın 471/1) maddesi ve işin mahiyeti gereği, işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapma ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınması anlamını taşır.
Eser, yüklenicinin sanat ve beceriyi gerektiren, bir emek sarfı ile gerçekleştirilen sonuçtur. Yüklenicinin eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmesi, davalı yüklenicinin hem sadakat hem de özen borcunu kapsar. Burada belli bir sonucun ortaya çıkması amaçlanır. Meydana getirilen eserin iş sahibinin beklentisini karşılamaması halinde ise, sözleşmedeki yarar dengesi iş sahibi aleyhine bozulmuş olur. Bu bakımdan eserin fen ve sanat kurallarına uygun, iş sahibinin beklentilerini karşılar özellikleri taşıması aranır. Aksi halde eserin ayıplı olduğu kabul edilir. Ayıplı eseri meydana getiren yüklenici ise, ortaya çıkan ayıp ve eksiklerden sadakat ve özen borcu nedeniyle sorumludur. Yüklenici, hangi yöntemi kullanırsa kullansın eserin ayıpsız olarak ortaya çıkması gerekmekte olup, diğer bir deyişle eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti etmektedir.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. İmâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. TBK'nın 475. maddesinde ayıp halinde iş sahibine üç seçimlik hak tanınmıştır. Bunlar eserin kullanılamayacak ve kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aykırı olması halinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme ve aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde onarımı isteme ya da onarım bedellerini talep etme hakkıdır.
TBK'nın 474. maddesi hükümlerine göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (makul süre içerisinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda olduğu,TBK'nın 472/son maddesi hükümleri gereğince ayıbın gizli olup sonradan ortaya çıkması halinde gecikmeksizin (derhal) ayıbı yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi halde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükümleri getirilmiştir. Bu hükümler uyarınca gerek açık ayıp ve gizli ayıplarda iş sahibinin ihbar zorunluluğu bulunmakta ise de yüklenici eserdeki işçilik, malzeme ve yapımla ilgili açık ve gizli ayıplardan dolayı sorumluluğu garanti ettiği süre için bunu önceden kabul ettiğinden yüklenici lehine olan iş sahibinin ihbar zorunluluğunu aramaktan vazgeçtiği ve garanti süresi içinde ortaya çıkan bu ayıpları ücretsiz olarak gidermeyi sözleşme tarihinde peşinen kabul ve taahhüt ettiği kabul edilir. İş sahibi ihbar zorunluluğu olmaksızın garanti süresi içinde ortaya çıkan açık ve gizli ayıplarla ilgili zamanaşımı süresi içinde seçimlik haklarını kullanarak yükleniciden ayıpların giderilmesini talep edebileceği gibi, aleyhine dava açabilecek ve iş bedelini ayıp giderim bedeli miktarınca ödemekten kaçınabilecektir (Yargıtay (Kapatılan) 15. H.D., 19.06.2014 gün, 2013/4976 E., 2014/4282 K. sayılı ilamı ile benzer uygulama ve içtihatları).
Türk Ticaret Kanunun 23 maddesinde: Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan delillerden somut olayda, taraflar arasında fason dikim anlaşması yapıldığı ve bu kapsamda davalılara kesili kumaşların gönderildiği ve davalı tarafından dikilen ve teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu davacı tarafından iddia edilmiş olup dosya kapsamında bilirkişi heyetinden ürünler üzerinde inceleme yapılarak alınan bilirkişi raporu ile; jakarlı kumaştan imal edilmiş ... model 61 adet yeşil renk bayan ceket, 69 adet yeşil
renk bayan pantolon, 50 adet fuşya renk bayan ceket ve 61 adet fuşya renk bayan pantolon üzerinde yapılan inceleme sonucunda ceketlerin kol kumaşlarının yanlış bedenlere
dikildiği (XS beden ceketin kol eninin S beden ceketin kol eninden daha geniş olduğu, XS beden ceketin kol eni S bedenden dar olması gerekir), ceketlerin bel körük kumaşının bel boyunca aynı genişlikte dikilmediği ve ürünler arasında körük genişliğinin çok farklı olduğu ve ceketlerde yan cebin eteğe mesafesinin üründen ürüne çok farklı olduğu, ... model 61 adet yeşil renk bayan ceketi ve 50 adet fuşya renk
bayan ceketi kol kumaşlarının yanlış bedene dikilmesi, bel körük genişliğinin bel boyunca aynı genişlikte dikilmemesi ve ürünler arasındaki genişlik farkı ve yan cebin eteğe mesafesinin üründen ürüne farklı mesafede olması nedeniyle ayıplı olduğu ve tespit edilen ayıpların tamamı hatalı dikim işleminden kaynaklandığı, toplam (61 + 50 =) 111 adet ceket davalıların hatalı dikim işlemi nedeniyle ayıplı hale geldiği tespit edilmiş olup taraflar arasında gerçekleşen whatsap yazışmaları incelendiğinde davalılar tarafından yapılan dikim işleminden sonra ürünler davacıya teslim edildiğinde kontrol edildiği, ayıplı ürünlerin tamir için davalılara gönderildiği, bir kısım ayıpların tamir edildiği, ceketlerin tamir edilemediği anlaşılmış olup alınan ek bilirkişi raporu ile de ayıplı olan ürünlerin tamirinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Davalılar tarafından kesili göderilen kumaşların ayıplı olduğu iddia edilmiş ise de HMK190, TMK 6 maddeleri gereği ispata yarar bir delil sunulmamıştır. Taraflar arasındaki yazışmalardan 270,00TL / adet fason dikim bedeli üzerinden anlaştıkları görülmüş olup bilirkişi raporu ile davacının ayıplı ceketler sebebi ile zararının toplam 56.915,71TL olduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmış ve bilirkişi raporu, delil tespiti ile davalılar tarafından yapılan dikim işleminin ayıplı olduğunun sabit olduğu, davacının ayıp sebebi ile meydana gelen zararı talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi karar verilmiştir. (kabul oranı: % 71,14)
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen KABULÜ ile; 56.915,71TL nin 20.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken harç 3.887,91TL olduğundan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 2.521,71TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 1.366,20TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri, posta giderinden ibaret toplam 9.301,00TL yargılama giderinin kabul oranına göre 6.616,73TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk başvuru dosyasından yapılmış olan 3.200,00-TL yargılama masrafının 2.276,48TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 923,52TL sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/03/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı