T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Davanın Kabulü"
ESAS NO: 2023/475 Esas
KARAR NO: 2024/498
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/08/2023
KARAR TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacılar vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... & ... ... iş ortaklığı ve davalı ... arasında 12.05.2023 tarihinde malzeme alım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre davalının miktar ve özellikleri sözleşmede kararlaştırılmış 138 adet ... aydınlatma direğini tedarik edecek ve müvekkiline teslim edeceğini, sözleşmenin 6. maddesinde teslimat tarihi sözleşme onayını müteakip 4-6 hafta olarak belirlendiğini, sözleşmenin imzalanması üzerinden 12 hafta geçmiş olmasına rağmen davalı tarafından sözleşme konusu mallar müvekkiline teslim edilmediğini, sözleşmenin 4 nolu maddesine göre sözleşme konusu malın fiyatı KDV dahil 780.924,00 TL olarak belirlendiğini, alıcı, bedelin %50'sini 120 gün; %50'sini 140 gün ileri vadeli çekle ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilince davalıya çeklerin teslim edildiğini, çeklerin ödeme tarihinin 17.09.2023 ve 07.10.2023 olduğunu, davalının müvekkilinin istediği mal ve malzemeyi tedarik ve teslim etmediği gibi kendisine ciro edilen çekleri de iade etmediğini, bunun üzerine müvekkilince ... Noterliği 10 Ağustos 2023 tarih ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini karşı tarafa bildirdiğini beyan ederek; davalıya ciro edilen ... ... ... Şubesi 17.09.2023 tarih ... seri nolu 390.000,00 TL bedelli ve 07.10.2023 tarih ... seri nolu 390.924,00 TL bedelli henüz ödeme tarihi gelmemiş ve icra takibine konu olmamış çekin ciro edilmesinin, protesto edilmesinin, banka tarafından bedelinin ödenmesinin, çekin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalıya 780.924,00 TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama esnasında mecburen borç ödenirse, davaya alacak davası olarak devam edilmesine, bu durumda ödenen bedelin avans faiziyle beraber iadesine, yargılama esnasında müvekkil aleyhine icra takibi başlatılırsa İİK m. 72/2 uyarınca icra takibinin durdurulmasına karar verilmesine, borç icra tehdidi altında ödenirse davaya istirdat davası olarak devam edilmesine, bu durumda ödenen bedelin avans faiziyle beraber iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER: 12.05.2023 tarihinde malzeme alım sözleşmesi, ... ... ... Şubesine ait 17.09.2023 tarih ... seri nolu 390.000,00 TL bedelli ve 07.10.2023 tarih ... seri nolu 390.924,00 TL bedelli çek suretleri, davacı ... Anonim Şirketi'nin ticari defter ve kayıtları, davacı şirketlerin ve davalı şirketin 2023 yılına ait BA-BS formları, ... Bankası
'nun 28/09/2023 tarihli müzekkere cevabı, ... T.A.Ş.'nin 20/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ... Bankası A.Ş.'nin 16/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, ... Noterliği 10 Ağustos 2023 tarih ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklı olarak sözleşme bedeli olan 780.924,00 TL borçlu olmadığının tespiti ve sözleşme kapsamında davacılar tarafından davalı tarafa verilen dava konusu çeklerin ciro edilmesinin, protesto edilmesinin, banka tarafından bedelinin ödenmesinin ve çeklerin icra takibine konu edilmemesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemini konu almaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 12/05/2023 tarihli malzeme alım sözleşmesinin düzenlendiğini, davalının sözleşmeye göre miktar ve özellikleri sözleşmede belli olan 138 adet ... aydınlatma direğini tedarik etmek ve teslim etmek yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşme bedelinin KDV dahil 780.924,00 TL olduğunu ve sözleşme konusu bedelin %50 sinin 120 gün, %50 sinin 140 gün ileri vadeli çeklerle ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ... Bankasının ... ... şubesine ait ... seri numaralı, 17/09/2023 keşide tarihli, 390.000,00 TL bedelli çek ile ... Bankasının ... ... şubesine ait ... seri numaralı, 07/10/2023 keşide tarihli, 390.924,00 TL bedelli çekin davacılar tarafından davalıya ciro edildiğini, davalının sözleşme konusu malzemeleri tedarik ve teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğini, ... Noterliğinin 10/08/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini bu nedenle müvekkilinin davalıya sözleşmeden kaynaklı 780.924,00 TL borçlu olmadığının tespitine ve davalı tarafa verilen dava konusu çeklerin ciro edilmesinin, protesto edilmesinin, banka tarafından bedelinin ödenmesinin ve çeklerin icra takibine konu edilmemesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle dava sırasında davanın istirdat davasına döndüğü ve davacılar vekilinin beyan dilekçesi ile ödenen çek bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.
Mahkememizin 16/08/2023 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri olan 780.924,00-TL'nin %20'si olan 156.184,80-TL miktarında nakdi veya gayri nakdi teminat sunulması halinde, dava konusu ... Bankası ... ... şubesine ait, 17.09.2023 keşide tarihli, ... seri no'lu, 390.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası T.A.O. ... ... şubesine ait, 07.10.2023 keşide tarihli, ... seri no'lu, 390.924,00-TL bedelli çeklerden kaynaklı icra takibi başlatılmamışsa İİK 72/2 gereği icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir uygulanmasına, ve çek bilgileri ve miktarları aynı olması koşuluyla talep konusu çeklerin davalı tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilememek ve iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurmamak kaydı ile sadece davalı şirkete yönelik olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği, davacılar tarafça teminatın yatırılmadığıanlaşılmıştır.
Davacılar vekili 23/08/2023 tarihli dilekçesiyle mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz ederek; "sözleşme bedeli olarak düzenlenmiş ve davalıya beyaz ciro ile ciro edilmiş ... ... ... Şubesi 17.09.2023 tarih ... seri nolu 390.000,00 TL bedelli ve 07.10.2023 tarih ... seri nolu 390.924,00 TL bedelli henüz ödeme tarihi gelmemiş ve icra takibine konu olmamış çekin ciro edilmesinin, protesto edilmesinin, ibraz eden fark etmeksizin banka tarafından bedelinin ödenmesinin, çekin icra takibine konu edilmesinin önlenmesine yönelik olarak" ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili yeni ihtiyati tedbir talebinde dava konusu çeklerin keşide edildiği ve ciro edilmek suretiyle tedavüle çıkartıldığı, devamında davalı ile arasındaki sözleşmeden kaynaklı ihtilaf nedeniyle üçüncü kişilerce kullanılmasının engellenmesi sonucunu doğuracak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin istendiği anlaşılmaktadır. TTK'nın 818/1-e. maddesinin yollaması ile 687. maddesinde "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def-ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil poliçeyi ihtisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun" düzenlemesi yer aldığından, kambiyo senedi niteliğinde olan çek sebepten mücerret ödeme aracı olup, davanın tarafları dışında kalan üçüncü kişileri etkileyecek surette tedbir kararı verilemeyeceğinden Mahkememizin 22/09/2023 tarihli ara kararı ile davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
Dava konusu çeklerin incelemesinde; ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 390.924,00 TL bedelli, keşide yeri ..., keşide tarihi 07/10/2023, keşidecisinin ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu ve lehdar ...-... ... İş Ortaklığı lehine ciro edildiği, çekin ...-... ... İş Ortaklığı tarafından davalı ... Limited Şirketi lehine ciro edildiği, çekin ... A.Ş. tarafından 09.10.2023 tarihinde ibraz edildiği ve ödendiği anlaşılmıştır. ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 390.000,00 TL bedelli, keşide yeri ..., keşide tarihi 17/09/2023, keşidecisinin ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu ve lehdar ...-... ... İş Ortaklığı lehine ciro edildiği, çekin ...-... ... İş Ortaklığı tarafından davalı ... Ticaret Limited Şirketi lehine ciro edildiği, çekin ... A.Ş. tarafından ... şubesine ibraz edildiği, 22.05.2023 tarihinde bankanın kayıtlarına giriş yapıldığı, söz konusu çekin 18.09.2023 tarihinde takas aracılığıyla ödendiği anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/ ... Talimat Sayılı dosyasından davacılar ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için alınan mali müşavir bilirkişi ... 'ın 13/12/2023 tarihli raporunda özetle; "Davacılar ... Tic.A.Ş-... ... Tic.A.Ş.. iş ortaklığının 2023 yılı için tutmuş olduğu, ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıtlama sistemi olarak ... Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne, Muhasebe İlke ve Kurallarına göre tutulduğu, davacı iş ortaklığı tarafından davalıya ciro edilen 17.09.2023 ödeme tarihli 6641 nolu 390.000,00 TL tutarındaki çek ile 07.10.2023 ödeme tarihli 6642 nolu 390.924,00 TL tutarlı 2 adet çekin davacı iş ortaklığının ticari defterlerine kayıt edildiği, 2 adet çekin keşideci ve iş ortaklığının ortağı olan ... ... A.Ş. tarağından ödendiği, yapılan ödemenin banka hesap özetinde görüldüğü, ... ve ... Bankası Genel Müdürlükleri tarafından gönderilen yazılarda çeklerin faktoring şirketleri tarafından tahsil edildiği, davalı şirket tarafından davacı iş ortaklığı adına düzenlenen 17.05.2023 tarih ve GİB ... seri nolu KDV dahil 780.924,00 TL tutarındaki e-faturanın davacı iş ortaklığının ticari defter kayıtları ile beyannamelerine intikal ettirilmek suretiyle vergisel işlemlerde kullanıldığı, davacı iş ortaklığı tarafından sunulan ticari defter kayıtları ve cari hesap muavin defter kayıtlarına göre davalının davacı iş ortaklığından herhangi bir alacağının kalmadığı, bir başka deyişle davacı iş ortaklığının davalıyı herhangi bir borcu olmadığı, davacı iş ortaklığının da davalıdan alacağının olmadığı" şeklinde düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılar iş ortaklığı ve davalı şirket arasında 12/05/2023 tarihli malzeme alım sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmede davalı tarafından sözleşmede miktar ve özellikleri belirtilmiş olan bayrak direği ve aydınlatma direklerinin tedarik edilerek davacılara eksiksiz ve sağlam olarak teslim edilmesinin kararlaştırıldığı, sözleşme bedelinin KDV dahil 780.924,00 TL olduğu ve sözleşme bedelinin sipariş ile birlikte davacılar tarafından %50 sinin 120 gün, kalan bedelinin 140 günlük vadeli çeklerle ödemesinin yapılacağının kararlaştırıldığı, davacılar tarafından davalıya sözleşmede kararlaştırılan vadelere uygun olarak ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 390.924,00 TL bedelli ve ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 390.000,00 TL bedelli çeklerin verildiği, davalı tarafından 17/05/2023 tarihli ... numaralı ve "138 adet aydınlatma direği" açıklamalı KDV dahil toplam 780.924,00 TL bedelli faturanın davacılar iş ortaklığının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 2023 yılında davacılar adına 1 adet mal/hizmet satış faturası düzenlemiş olup düzenlenen bu faturanın davacıların ortak olduğu iş ortaklığının ticari defter kayıtlarına intikal ettirildiği, davacı iş ortaklığının ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasında borç alacak olmadığı, davalı tarafından düzenlenen KDV dahil 780.924,00 TL tutarındaki faturanın alacak olarak, ödenen 780.924,00 TL tutarındaki iki adet çekin ise borç olarak kayıtlandığı, davalı tarafından verilen Bs bildiriminde, davacılar iş ortaklığına düzenlenen KDV hariç 661.800,00 TL tutarındaki faturanın bildirimde yer aldığı, davalı tarafından sunulan BS bildirimi ile birlikte taraflar arasında sözleşme ilişkisinin olduğunun davalı tarafça kabul edildiği ve sözleşmedeki imzasına da bir itirazının olmadığı, davacı iş ortaklığının davalıya herhangi bir borcunun olmadığı, davacı iş ortaklığı sözleşme kapsamında ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlamış olmakla malların teslimi yönünden ispat yükünün davalı tarafta olduğu ve davalı tarafından dava konusu çekler karşılığında malların teslim edildiğine yönelik ispata yarar delil ibraz etmediği anlaşılmıştır. Mahkememizce her ne kadar davalı tarafa yemin muhtırası çıkartılmışsa da malların teslimi yönünden ispat yükü davalı tarafta olduğundan ve taraflar arasında sözleşme ilişkisi olduğundan yemine ilişkin ara karardan rücu edilmiştir. Dava konusu çeklerin 3. kişi tarafından ibraz edildiği ve keşideci davacı ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi hesabından ödendiği ve ödemenin davalıdan istirdadı mümkün olduğu anlaşılmıştır. Düzenlenen uzman bilirkişi raporundaki alacağın varlığı yönünden tespitler mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunması nedeniyle davacıların davalıya, sözleşme bedeli olan 780.924,00 TL yönünden borçlu olmadığının tespiti ile; ... ... ... Şubesine ait 07.10.2023 tarih ... seri nolu 390.924,00 TL bedelli çekin ödenmiş olması nedeniyle 390.924,00 TL'nin 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ... ... A.Ş.'ye verilmesine, ... ... ... Şubesine ait 17.09.2023 tarih ... seri nolu 390.000,00 TL bedelli çekin ödenmiş olması nedeniyle 390.000,00 TL'nin 18/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ... ... A.Ş.'ye verilmesine, dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların davalıya, sözleşme bedeli olan 780.924,00 TL yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile;
a.)... ... ... Şubesine ait 07.10.2023 tarih ... seri nolu 390.924,00 TL bedelli çekin ödenmiş olması nedeniyle 390.924,00 TL'nin 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ... ... Tic. A.Ş.'ye verilmesine,
b.)... ... ... Şubesine ait 17.09.2023 tarih ... seri nolu 390.000,00 TL bedelli çekin ödenmiş olması nedeniyle 390.000,00 TL'nin 18/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 53.344,92-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 13.336,23-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 40.008,69-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 115.329,36-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yatırılan 269,85-TL başvuru harcı ve 13.336,23-TL peşin harç olmak üzere toplam 13.606,08-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacılar tarafından yatırılan 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 846,75-TL posta giderinden ibaret toplam 3.846,75-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacılara re'sen iadesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*