T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/503 Esas
KARAR NO: 2024/336
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 27/08/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında traktör genişletilmiş kasko sigorta sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyette bulunmak amacıyla T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nden 13/08/2020 tarihinde kullandığı kredi ile ... plakalı traktörü satın aldığını, 28/07/2022 tarihinde kullanılan kredinin tamamını ödeyerek kapattığını, satın aldığı traktöre ilişkin olarak T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin acente olduğu; Müşteri No: ..., Acente No: ... , Poliçe No: .../2, 14.12.2022 ile 14.12.2023 tarihleri arasını kapsayan Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi'ni 29.11.2022 tarihinde imzaladığını ve ödenmesi gereken prim toplamı olan 5.335,85-TL'yi 14/12/2022 tarihinde ödediğini, müvekkilinin satın aldığı traktörün, davalı sigorta şirketine kasko sigortalı olduğu 06/02/2023 tarihinde ...'ta 7,7 ve 7,6 şiddetinde gerçekleşen depremlerin etkisiyle total olacak şekilde hasar gördüğünü, traktörüne ilişkin kasko poliçesi incelendiğinde deprem nedenli hasarın teminat kapsamında bulunduğunun sabit olduğunu, doğan zararın davalı sigorta şirketince tazminin gerektiğini, tüm başvuru ve taleplere rağmen zararın giderilmediğini iddia ederek; adli yardım taleplerinin kabulünü, davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı yararına istedikleri maddi tazminat istemlerinin HMK’nın 107. Maddesi anlamında belirsiz alacak davası olarak görülerek, yargılama sırasında belirlenecek gerçek tazminat miktarı bakımından harcın tamamlatılması koşulu ile bu aşamada maddi tazminat istemi bakımından asgari bir miktar ya da değer olarak şimdilik 1.000,00-TL'nin sigorta şirketine yaptıkları başvuru tarihine iki hafta eklerek belirlenecek tarihten itibaren avans faiziyle tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan aracın ...'ta bulunması nedeniyle ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle davanın yetki nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete kasko sigortalı olan ... plakalı aracın; 06/02/2023 tarihinde gerçekleşen ... merkezli depremde hasar görmesi nedeniyle müvekkili şirkete 17/02/2023 tarihinde hasar ihbarında bulunulduğunu, müvekkili şirket nezdinde ... Nolu hasar dosyasının açıldığını, poliçe pirim peşinatının riziko tarihi olan 06/02/2023 tarihi itibarıyla ödenmemesi ve poliçe teminatı dışında kalması nedeniyle poliçe şartnamesi ve yasa gereği reddedildiğini, sigorta hukukunda kural olarak sigorta sözleşmesinin meydana gelmiş olmasının sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmediğini, sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için TTK'nin 1282 ve 1295 maddeleri hükmünce rizikodan önce primin tamamının veya ilk taksidinin ödenmiş olmasının zorunlu olduğunu, bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın dava konusu olayda meydana gelen riziko nedeniyle hasar bedelinin tanzimi istemiyle açtığı işbu davanın kaza tarihi itibarıyla piyasa rayiç değeri belirlenebilir miktar olması nedeniyle belirsiz alacak davası olamayacağını iddia ederek; haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraftan tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Poliçe Numaralı Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi, T.C. ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait 28/07/2022 tarihli dekont, trafik tescil kayıtları, ... plakalı aracın trafik tescil kayıtları, ... Vergi Daire'nin müzekkere cevabı, ... Bankası ... Şubesi'ne ait; ... plakalı traktörün kasko poliçeleri, tahsilat dekontları ve kapama dekontu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacıya ait genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı zirai traktörün 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle hasarlanmasına dayalı maddi zararının davalı sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak açılan maddi tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan müvekkiline ait olan ... plakalı zirai traktörün depremde zarar gördüğünü, primin ödenmesi ile davalının sorumluluğunun başladığını, deprem nedenli hasarın teminat kapsamında olduğunu bu nedenle maddi zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı aracın bulunduğu yerin ... ili olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, daini mürtehin hakkının olup olmadığının bankadan sorulmasını, poliçe prim peşinatının riziko tarihi itibariyle ödenmemesi nedeniyle hasar talebinin reddedildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının adli yardım talebinin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 14/02/2023 tarih, 4850 sayılı "Doğal Afet Bölgelerinde Afetten Kaynaklanan Hukuki Uyuşmazlıkların Çözümü ve Bazı İşlemlerin Kolaylaştırılması" konulu yazısı gereğince kabulüne karar verilmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 09/08/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacının tacir sıfatı bulunmasa da davacı, kasko sigortalı araçta meydana gelen hasarın karşılanması talebinde bulunmuş olup, sigortalı aracın traktör olması ve mesleki amaçla kullanılması nedeniyle davacının tüketici konumunda olmadığı, davada kasko sigorta poliçesine dayanılarak tazminat talep edildiğinden uyuşmazlığın sigorta hukukuna göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle, dava, TTK 4/1-a maddesi gereği mutlak ticari dava olduğundan Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2023/488 E. 2023/2354 K. Sayılı ilamı)
Davalı vekilinin yetki itirazının genel yetki kuralı düzenlemesi gereğince HMK 6. Maddesi gereği davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... Bankası ... şubesine müzekkere yazılarak; Müşteri No:... Acente No: ... Poliçe No:...12 olan kredi sözleşmesi ve buna ilişkin tüm belge ve evraklar ile sigorta konusu ... plaka sayılı zirai traktöre ilişkin tüm sigorta evraklarının celbi ile ... plakalı araca ait 14/12/2022 tarihinde ödenmesi gereken 5.335,85 TL'lik prim borcunun banka tarafından davalı sigorta şirketine ödenip ödenmediği, ödenmişse banka dekontu ile araç üzerinde bankanın daini mürtehin hakkının devam edip etmediği, devam ediyorsa dava açılmasına muvafakatinin bulunup bulunmadığı, kredi borcunun kapatılıp kapatılmadığı hakkında Mahkememize bilgi verilmesinin istenilmesine karar verildiği, banka müzekkere cevabında dava konusu traktörün kredisinin 28/07/2022 tarihinde kapatıldığı, ilk prim tutarı olan 5.335,85 TL'nin 14/12/2022 tarihinde ödendiğine ilişkin tahsilat makbuzunun dosyaya sunulduğu, kredinin kapatılması nedeniyle bankanın daini mürtehin hakkının bulunmadığı ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu ... plakalı traktörün bulunduğu yer itibariyle ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) talimat yazılarak; deprem sonucu davacının ... plakalı traktöründe meydana gelen hasarların ayrıntılı şekilde tespit edilmesi ile hasar bedeli tespit edildikten sonra aracın onarımının mı pertinin mi uygun olduğu hususunda değerlendirme yapılması, pertinin uygun olması halinde deprem tarihindeki 2. el piyasa değeri ile sovtaj bedelinin belirlenerek davacının gerçek zararının tespit edilmesi hususunda re'sen seçilecek makina mühendisi bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, makina mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plakalı aracın Dava konusu olay sonrası toplam hasar onarım bedelinin 285.080,00 TL olduğu, ... plakalı aracın piyasa rayiç bedelinin yaklaşık 1.050.000,00 TL olduğu, ... plakalı aracın toplam hasar onarım bedeli ve aracın piyasa rayiçleri göz önünde bulundurulduğunda aracın tamir edilmesinin mümkün olduğu / ekonomik olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekili 13/03/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 1.000,00 TL olarak talep edilen dava değerini 284.080,00 TL arttırdığı ve talebini 285.080,00 TL olarak belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
TTK'nın 1446. maddesinde, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildireceği, 1427/2.fıkrada ise, sigorta tazminatı ve bedelinin , rizikonun gerçekleşmesine müteakip ve riziko ile ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalar bitince ve herhalde 1446 ‘ncı maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiştir.Bu durumda, davacı sigortalının ,davalı sigorta şirketine ihbarı 17/02/2023 tarihinde yaptığı, yasa gereğince 45 gün sonra yani 02/04/2023 tarihinde muaccel olduğu ve davalının bu tarihte temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı adına kayıtlı olan ... plakalı zirai traktörün 14/12/2022-14/12/2023 tarihleri arasında ...12 poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta poliçesinde ilk ödenecek primin 14/12/2022 son ödeme tarihli ve 5.335,85 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ilk primin ödenmemesi nedeniyle sorumluluğunun söz konusu olmadığı itirazında bulunmuşsa da TC ... Bankası ... şubesine yazılan müzekkere cevabında ilk prim tutarı olan 5.335,85 TL'nin 14/12/2022 tarihinde ödendiğine ilişkin tahsilat makbuzunun dosyaya sunulduğu, bu nedenle davalının itirazlarına itibar edilemeyeceği, dava konusu ... plakalı zirai traktörün 06/02/2023 tarihinde ... merkezli deprem sonucu hasarlandığı sabit olduğundan, zirai traktörün bulunduğu yerde makina mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda dava konusu ... plakalı zirai traktörün 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle 285.080,00 TL maddi zararın oluştuğu, traktörün piyasa rayiç değeri göz önüne alındığında aracın tamir edilmesinin ekonomik olduğu ve kasko sigorta poliçesinde deprem teminat kapsamında yer aldığından, düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış ve dava ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacının 285.080,00 TL hasar tazminatının 02/04/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; davacının 285.080,00 TL hasar tazminatının 02/04/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan (285.080,00-TL) kısım üzerinden hesaplanan 19.473,81-TL nisbi karar harcı ve 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 19.901,41-TL davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 44.762,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 4.851,37-TL tamamlama harcının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacının Adli Yardım Talebi kabul edildiğinden suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 290,00-TL posta giderinden ibaret toplam 3.290,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024
Katip ...
E-İmzalıdır*
Hakim ...
E-İmzalıdır*