T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Davanın Kabulü"
ESAS NO: 2023/590 Esas
KARAR NO: 2024/241
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 05/10/2023
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı murisine ait bulunan ... plakalı aracın kullanımı nedeniyle üçüncü kişilerin değer kaybı dahil uğradıkları maddi zarara karşı davalı tarafından ... numaralı 11.12.2017-2018 vadeli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile 33.000,00 TL tutarına kadar sigortalandığı, davacı murisi ... ... 31.12.2017 tarihli davalı tarafça sigortalı ... plakalı aracıyla maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini, kaza sonrasında davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunmuş ve sigorta firmasından hasar dosyası açıldığını ve meydana gelen kaza sonrasında dava dışı ... ... tarafından, davacı murisi ... ...ya yönelik .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... E. ve istinaf kaldırma kararı sonrası dosyaya 2020/... devamıyla .... Asliye hukuk Mahkemesi 2020/... E. 2021/... karar numaralı davanın kısmen kabulü ile, 4.182,00 TL hasar bedeli, 600.00 TL ikame araç bedeli, 1.200,00 TL değer kaybı, 150.00 TL çekici bedeli olmasıyla toplam 6.132,00 TL’nin 1.197,96 TL yargılama gideri ve tespit gideri ile 4.080,00 TL dosya kapmasında vekalet ücretinin müvekkilin murisinden alınarak davacı ... ...’e verildiğini, bu karara yönelik istinafa kanununa başvurulmuş olup, yapılan istinaf incelemesiyle başvurunun esastan reddine karar verildiğini ve yerel mahkeme kararı kesinleştiği, davacı tarafından ... icra dairesi 2023/... esas sayılı ilamlı icra takibi başlatıldığını ve müvekkile 20.03.2023 tarihinde tebliğ edildiğini ve tebliğ sonrasında 24.03.2023 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı ve kendilerine ihbar edilen davacı alacaklının 27.03.2023 tarihine ödemesi talep edilmiş fakat herhangi bir ödeme yapılmadığını ve dosya davacısının icraya koymasıyla davalı sigorta şirketi ödeme yapmamasıyla dosyasına 15.010,00 TL icra dosyasına ödeme tarihi olan 27.03.2023 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkile verilmesine yargılama giderleri vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın ... numaralı karayolları motorlu aracalar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı ... plakalı aracın kazaya karıştığı araçta meydana geldiği maddi hasar, değer kaybı, kazanç kaybı bedeli talebiyle davacının talebi haksız ve mesnetsiz olduğundan dolayı reddedilmesi gerektiğini ve dava zaman aşımına uğramış olduğundan başvurunun reddinin gerektiğini, kaza 31/12/2017 tarihinde meydana gelmiş olup iki yıllık zamanaşımı 31/12/2019 süresinde dolduğundan talebin reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da itirazının müvekkil şirket söz konusu zarardan poliçe teminat limitlerinden sorumlu olduğunu, kaza tarihi olan 31/12/2017 itibariyle teminat limitlerimiz 33.000,00 TL, bu durumda da bir taraf için ticari sayılan husus sözleşme mahiyetini arz etmiyorsa, karşı taraf için de ticari sayılmayacağını ve davanın daha çok somut olayı belirgin olduğunu ve haksız fiillerde gösterildiğini, haksız fiilden doğan Ticaret Kanunu’nda düzenlemedikleri ve ticari iş niteliğini kazanamadığı, söz konusu davanın haksız fiile dayanması sebebiyle uygulanacak faiz yasal faiz olacağını, belirtilen nedenlerden ötürü talepleri hakkında haksız ve mesnetsiz olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... Asliye hukuk Mahkemesinin 2020/... esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... no'lu ZMMS poliçesi, ... plakalı aracın araç tescil bilgileri, hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın davacı tarafın murisinin karışmış olduğu trafik kazası neticesinde .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. Sayılı ilamı ile ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasına ödenen miktarın davalı sigorta şirketinden rücuen tahsiline yönelik alacak davasından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisine ait olan ve davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 31/12/2017 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası neticesinde karşı taraf olan dava dışı ... ... tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesinde maddi hasarın tazmini için tazminat davası açıldığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. Sayılı ilamı ile toplam 6.132,00 TL tazminat bedeli, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesine hükmedildiğini, müvekkilinin murisinin 21/01/2022 tarihinde vefat ettiğini ve ilama dayalı olarak murisin mirasçıları aleyhine ... İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkili tarafından cebri icra baskısı altında 15.010,00 TL ödendiğini, ödenen bedelin davalının sorumluluğu kapsamında olması nedeniyle rucuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının usulüne uygun olarak başvuruda bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere davalının sorumluluğunun poliçe teminat limiti olan 33.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı taraf aleyhine hükmedilen ikame araç bedeli ve çekici bedeli tazminatı ve ferilerinden davalının sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 08/05/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde davacı ... ... tarafından davalı ... ...'ya yönelik olarak trafik kazasından kaynaklı olarak maddi tazminat davası açıldığı, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. Sayılı ilamı ile; davanın kısmen kabulü ile 4.182,00 TL hasar bedeli, 600,00 TL ikame araç bedeli, 1.200,00 TL araç değer kaybı 150,00 TL çekici bedeli, 149,77 TL harç, 777,75 TL yargılama gideri, 4.080,00- TL vekalet ücreti, 420,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 21/09/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde; alacaklı ... ... tarafından borçlu ... ... mirasçılarına yönelik olarak 10/02/2023 tarihinde toplam 13.255,69 TL alacağın ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, 27/03/2023 tarihinde borçlu ... ... tarafından 16.412,00 TL ödeme yapıldığı, kapak hesabı ile 489,98 TL'nin borçluya iade edilmesine karar verildiği, dosyanın infazen kapatıldığı anlaşıldı, okundu, dosyasına konuldu.
Davalı vekilinin zamanaşımı definin davacı tarafça rücuen alacak davası açıldığı ve TBK 73/1 maddesi gereğince ödeme tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı; zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olup, sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle de davanın TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava olduğu bu nedenle Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacaktır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 13/02/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Dava dışı ... ... tarafından davacı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasına davacı tarafından 27.03.2023 tarihinde toplamda 16.412,00 TL olarak dosya borcunun tamamı ödendiği, ilgili icra dairesinin kapak hesabına göre toplam alacağın 15.922,02 TL olduğu ve fazla ödenen 498,98 TL miktarın borçluya iade edildiği görüldüğünden davacının 15.922,02 TL ödeme yaptığının kabulü gerekeceği, yapılan ödemeden davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı hususunda hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olmak üzere, Mahkemenizin ara kararı boyutunda davacı tarafından yapılan 15.922,02 TL tutarlı ödeme tutarından .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. sayılı ilamında hükme esas alınan 600,00 TL ikame araç bedeli ve (Mahkeme ilam tarihi 25.06.2021 ile 10.02.2023 icra dosyasının kapak hesabında belirtilen takip tarihi arası işleyen %9) 88,03 TL işlemiş faizi olmak üzere toplamda 688,03 TL kısım davacı tarafından ödenen miktardan dışlandığında davacının (15.922,02 TL - 688,03 TL=) 15.233,99 TL talep edebileceği, Mahkemenizin ara kararı boyutunca söz konusu tutara takip tarihinden ödeme tarihine kadar faiz işletildiğinde 62,92 TL işlemiş faiz de dahil olmak üzere davacı yanın rücuen tazminat olarak (15.233,99 TL + 63,86 TL =) 15.297,85 TL talep edebileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının murisi olan ... ...'ya ait olan ve davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 31/12/2017 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası neticesinde dava dışı 3. Kişi ... ... tarafından davacının murisi aleyhine .... Asliye Hukuk Mahkemesinde maddi hasarın tazmini için tazminat davası açıldığı, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. Sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulü ile 4.182,00 TL hasar bedeli, 600,00 TL ikame araç bedeli, 1.200,00 TL araç değer kaybı 150,00 TL çekici bedeli, 149,77 TL harç, 777,75 TL yargılama gideri, 4.080,00- TL vekalet ücreti, 420,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 21/09/2023 tarihinde kesinleştiği, davacının murisinin vefat etmesi nedeniyle, söz konusu ilama dayalı olarak ... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyası ile alacaklı ... ... tarafından borçlu ... ... mirasçılarına yönelik olarak 10/02/2023 tarihinde toplam 13.255,69 TL alacağın ödenmesi amacıyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, 27/03/2023 tarihinde borçlu ... ... tarafından 16.412,00 TL ödeme yapıldığı, kapak hesabı ile 489,98 TL'nin borçluya iade edilmesine karar verildiği, ve davacının 15.922,02 TL ödeme yaptığının anlaşıldığı, davalı sigorta şirketinin ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı olarak aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle 3. Kişilerin zararlarından dolayı sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle ikame araç bedeli poliçe teminat kapsamı dışında olması nedeniyle ikame araç bedeli dışındaki ödenen alacak kalemlerinden dolayı davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından yapılan 15.922,02 TL tutarlı ödeme tutarından .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. sayılı ilamında hükme esas alınan 600,00 TL ikame araç bedeli ve (Mahkeme ilam tarihi 25.06.2021 ile 10.02.2023 icra dosyasının kapak hesabında belirtilen takip tarihi arası işleyen %9) 88,03 TL işlemiş faizi olmak üzere toplamda 688,03 TL kısım davacı tarafından ödenen miktardan düşüldüğünde davacının (15.922,02 TL - 688,03 TL=) 15.233,99 TL talep edebileceği, söz konusu tutara takip tarihinden ödeme tarihine kadar faiz işletildiğinde 62,92 TL işlemiş faiz de dahil olmak üzere davacı yanın rücuen tazminat olarak (15.233,99 TL + 63,86 TL =) 15.297,85 TL talep edebileceği Mahkememizce kabul edilmiş olup, düzenlenen bilirkişi raporu hesaplama bakımından dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmış ve davacı taraf 15.010,00 TL talepte bulunmuş olmakla taleple bağlı kalınarak ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere davanın kabulü ile; davacının 15.010,00 TL rücuen tazminat alacağının 27/03/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının 15.010,00 TL rücuen tazminat alacağının 27/03/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.025,33-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 755,48-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.010,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvuru harcı ve 269,85-TL peşin olmak üzere toplam 539,70-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 74,50-TL posta giderinden ibaret toplam 3.074,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine,
Dair, davacının yüzüne karşı, davalının yokluğunda dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*