T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/604 Esas
KARAR NO: 2024/310
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/10/2023
KARAR TARİHİ: 19/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 10/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafının .... İcra Müdürlüğü 2020/... E. sayılı dosyası ile aleyhine yürütülen 100.000,00 TL tutarındaki icra takibi nedeniyle alacağa veya İcra Dairesi'nin yetkisine itiraz ettiğini, borca ve yetkiliye itiraz haksız olup, borçlu itirazında kötü niyeti olduğunu davacı şirketi tarafından borçlu taraf ile arabuluculuk görüşmesi yapmak üzere 2021/... arabuluculuk numaralı dosyasıyla arabuluculuğa başvurulduğunu, ekte sunulmuş olduğu gibi arabuluculuk son tutanağında görüleceği üzere 13.01.2022 tarihinde sonlandırıldığını ve gerekli anlaşma sağlanamadığı bu yüzden konu olan alacağın tahsili amacıyla işbu davanın ikame edilmesi zorunluluğu hasıl olduğunu ve davacı şirket ... A.Ş. ile davalı borçlu arasında acentelik sözleşmesi imzalandığını ve sonrasında işbu sözleşmenin sona ermesiyle acentelik ilişkisi de sona erdiğini, bahsi geçen acentelik sözleşmesinin sona ermesi neticesinde ilgili şubede devir işlemleri gerçekleştirildiğini ve denetimler yapılmış olup bu denetimler ve kontroller sonucunda kasa açığının mevcut olduğu tespit edildiğini, davalı ile davacı şirket arsındaki sözleşme sona erdiğinde devir işlemleri gerçekleştiğini ve iş yerine yapılan kasa nakit, süspan diğer denetimlerinde davalı acentenin davacı şirket hesabına aktarması gereken bedellerde açık olduğu tespit edildiğini, yani müşterilerin ödemelerini yaptıklarını beyan ettiklerini ve müşteriler tarafından tahsil edilmiş olmasına rağmen tahsil kaydı düşülmemiş faturalar ve sorunlu durumdaki üye müşteri faturaların incelendiğini 100.000,00 TL tutarında davacı şirkete aktarılması gerekip aktarılmayan açık olarak görüldüğünü ve dolayısıyla aktarılması gereken bedellerde toplam 100.000,00 TL açık olduğu ortaya çıkmış olduğundan yapılan bu tespitler tutanak altına alındığını ve sonuç olarak da 100.000.00 TL tutarında açığın davalı ... 'nın Acentelik Sözleşmesi kapsamında sorumlu olduğu döneme ait olduğu ve 100.000,00 TL açığın tahsili amacıyla defalarca davalı-borçlu ile iletişime geçilmiş ancak net bir sonuç alınamadığı, davalı-borçlu ile görüşmelerden netice alınamadığını alacağın tahsili amacıyla icra takibi yolunda başvurulmuş fakat davalı tarafından takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu ve bu yüzden icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep edildiğini, itirazın iptali ile ... İcra Müdürlüğü 2020/... esas sayılı takibin tarihinden itibaren kötü niyeti itirazı nedeni ile davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yukarıda açıklanan nedenlerle davanın karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER : ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı icra dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği(07/08/2020), davalı borçlunun süresi içinde (14/08/2020) borca itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 18/08/2020 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... , Taşımacılık alanında uzman bilirkişi ... ve Aktüerya alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun, .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, takibe itiraz nedeniyle icra inkâr tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu, davacının 2019-2020 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebeti ... hesap kodunda takip ettiği, davacı yanın takip tarih (10.03.2020) itibariyle davalı yandan 387.690,97 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalı yan 08.01.2024 günü saat 14:00'de mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış, ticari defter ve belge ibraz etmediği, taraflar arasında 02.01.2019 tarihinde Acentelik Sözleşmesi akdedildiği, dava konusu somut uyuşmazlığın, taraflar arasında akdedilen Acentelik Sözleşmesi kapsamında davalı yan tarafından davacı şirkete 30.01.2019 tarihli imzalı tutanak ile Bahçelievler mahallesi, Merkez, 213 ada 64 parsel Ağrı adresinde bulunan maliki davalının eşi ... olan taşınmaz ile 1. Derece 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, davacı şirket tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen kasa açığından kaynaklı olarak davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatılmak suretiyle söz konusu ipoteğin paraya çevrilmesi talep edildiği, davacı yan tarafından dava dilekçesinde iddia edilen kasa açığına ilişkin davalı acente nezdinde yapılan denetim ve kontroller nezdinde tutanaklar ibraz edildiği, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı ile cari hesap ekstresine bakıldığında davalının hakkdedişlerinden “kasa açığı, hakkediş kesintisi vb." adları altında genel toplamda 522.248,46 TL tahakkuk ettirilerek kesinti yapıldığı, iş bu tutarların yerindeliği açısından teknik yönden incelemelerimize rapor içeriğinde yer verilecek olup takibe konu 100.000,00 TL bedelli, 05.12.2018 tarihli, ... yevmiye numaralı 1. Dereceden ipoteğin paraya çevrilip çevrilmeyeceği hususlarında Takdir Mahkemenize ait olacağı kanaati edinildiği, Lojistik ve Taşıma Süreçleri Yönünden İncelemeler; Dosyaya sunulan beyanlar doğrultusunda Davacı kargo işletmesinin acentelik faaliyeti için yaptığı acentelik sözleşmesinin sonlanması sonrasında hak devirlerine yönelik ihtilaf olduğu, KTY Md.6 içerisinde hem kargo işletmeciliği hem de acentelik faaliyetine ilişkin ayrı ayrı yetki belgesi tanımlandığı, davacı yanın acentelik sözleşmesinde Belge kayıt numarası ile M2 belgesi olduğunun anlaşıldığı, aynı sözleşmede acente sıfatına sahip ... 'nın G3 Acente yetki belgesi ifadesinin yer aldığı ancak belge numarasının gözlenemediği, dosyaya sunulan sözleşmenin davacı yetkilileri ve ... tarafından her sayfa ve eklerinin imza-kaşe ile onaylandığı, sözleşmenin 02.01.2019 tarihi itibariyle imzalandığı ve sözleşmenin sona erdiği, davacının cari hesap alacağının bulunduğu, alacağın teminatı kapsamında alınan 1. Derece ipoteğin paraya çevrilmesi talebinde bulunabileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup acentelik sözleşmesi kapsamında ipotek olarak verilen taşınmaz için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu yapılan icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı, taraflar arasındaki ipotek nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 07/08/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, davacı ile dava dışı ... arasında 02.01.2019
tarihli acentelik sözleşmesinin akdedildiği, iş bu acentelik sözleşmesi kapsamında davalı yan tarafından davacı şirkete 30.01.2019 tarihli imzalı tutanak ile
... mahallesi, Merkez, 213 ada 64 parsel Ağrı adresinde bulunan maliki davalının
eşi ... olan taşınmaz ile 1. Derece 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği,
davacı şirket tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen kasa açığından kaynaklı olarak
davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatılmak suretiyle söz konusu ipoteğin
paraya çevrilmesi talep edildiğinden kasa açığının bulunup bulunmadığı, davalının açık sebebi ile ipotek konusu taşınmaz ile borçtan sorumlu olup olmadığı ve itirazın haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/425 K. 2021/440 sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyasında, davacı ile dava dışı ... arasında 02.01.2019
tarihli acentelik sözleşmesinden kaynaklanan kasa açığı sebebi ile yapılan takibe itirazın iptaline ilişkin görülen davada, davacının ... Müdürlüğü, davalı İnegöl şubesi ... acentesinde yapılan tespitte, 18.05.2019 tarihinde 39.944,13 TL kasa açığı, 01.07.2019 tarihinde 62.774,47 TL kasa açığı, 24.07.2019 tarihinde 29.081,05 TL kasa açığı, 22.08.2019 tarihinde 22.705,03 TL kasa açığı, 23.08.2019 tarihinde 246.080,00 TL kasa açığı, 28.08.2019 tarihinde 2.900,00 TL kasa açığı tespit edilerek tutanak altına alındığını, ve tüm tutanaklarda Bölge Müdürlüğü yetkilileri ile birlikte dava ... Kaya imzasının bulunduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile dava dışı ... arasında 02.01.2019
tarihli acentelik sözleşmesinin akdedildiği, iş bu acentelik sözleşmesi kapsamında davalı yan tarafından davacı şirkete 30.01.2019 tarihli imzalı tutanak ile
... mahallesi, ... , ada ... parsel Ağrı adresinde bulunan maliki davalının
eşi ... olan taşınmaz ile 1. Derece 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği,
davacı şirket tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen kasa açığından kaynaklı olarak
davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; davacı ile dava dışı ... arasında 02.01.2019
tarihli acentelik sözleşmesinin akdedildiği, iş bu acentelik sözleşmesi kapsamında davalı yan tarafından davacı şirkete 30.01.2019 tarihli imzalı tutanak ile
... mahallesi, ... , ada ... parsel Ağrı adresinde bulunan maliki davalının
eşi ... olan taşınmaz ile 1. Derece 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, davacının ... Bölge Müdürlüğü, davalı İnegöl şubesi ... acentesinde yapılan tespitte kasa açığı tespit edilerek tutanak altına alındığı ve tüm tutanaklarda Bölge Müdürlüğü yetkilileri ile birlikte dava ... imzasının bulunduğu tespit edilmiş olup mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile kasa açığı tespit edildiği anlaşılmış olup davalının acentelik sözleşmesinde davaya konu taşınmazı ipotek olarak göstermiştir. Davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda davacının 387.690,97TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davalının, 100.000,00TL bedelli ipotek yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 20.000,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.831,00-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.707,75-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.123,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 7.352,75-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/04/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.