T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/65 Esas
KARAR NO: 2024/158
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2023
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine... Plaka sayılı ... marka 2013 model aracın ayıplı olduğu iddiasıyla yenisi ile değişimi, mümkün olmadığı takdirde araç fatura bedeli olan 79.710,00-TL’nin 02.04.2013 fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili talep edildiğini, Yerel Mahkeme tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ... K. ve 26/09/2017 tarihli kararı ile ’’Davacının davasının KABULÜ ile 2013 model ... Model aracın davalılar tarafından ayıpsız olan misliyle değiştirilerek davacıya verilmesine,... plakalı davacı tarafından alınan aracın davalıya iadesine, edimlerin birlikte ifasına ’’ karar verildiğini, Yerel Mahkeme kararına karşı taraflarınca bahse konu araçta herhangi bir ayıp/gizli ayıp veya üretim hatası olmaması sebebiyle istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İstinaf incelemesi neticesinde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi’nin 2019/1536 E. 2021/1890 K. ve 05/11/2021 Tarihli kararı ile istinaf başvuru taleplerinin reddine karar verildiğini, hukuki yargılama devam ederken davalı tarafından, ... 18. İcra Dairesi’nin .. Esas sayılı dosyası ile ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ... K. sayılı ’’... Plaka numaralı ... Model aracın ayıpsız nitelikte sıfır km misli ile değişimine’’ yönelik ilamı icraya konulduğunu, ancak takip konusu 2013 model sıfır araç Müvekkil Şirket stoklarında bulunmadığından, aracın değeri İcra ve İflas Kanunu’nun 24. Maddesi gereğince İstanbul Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı’na sorulduğunu ve hatalı olarak araç değerinin 600.000,00-TL olabileceğinin belirtildiğini, takip konusu araç üzerinde yeterli inceleme yapılmaması sebebiyle, hem davalı tarafından hem de müvekkili şirket tarafından kıymet takdirine itiraz davası ikame edildiğini, ... 46. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...E. ...K. ve 08/09/2022 Tarihli kararı ile ’’ Davacının kıymet takdirine itirazının KABULÜ ile itiraz konusu ... plaka sayılı aracın kıymetinin bilirkişi raporunda belirlendiği şekilde 571.200,00-TL olarak belirlenmesine" karar verildiğini, söz konusu aracın müvekkili şirket tarafından hukuken teslim ve tescil alınabilmesi için öncelikle; ... 18. İcra Dairesi’nin ... e. sayılı dosyasına ödeme yapılmadan önce 02.11.2022 tarihli beyan dilekçesi ile ihtirazi kayıtlarının sunulduğunu, müvekkili şirket tarafından icra dosya borcu 03.11.2022 tarihinde ödenerek mahkeme ilamı doğrultusunda müvekkili şirketçe üzerine düşen yükümlülük yerine getirildiğini, 07.11.2022 tarihinde ise söz konusu araç müvekkili şirket tarafından tescil alınmış, 08.11.2022 tarihinde ise davalı tarafından araç müvekkili şirkete teslim edildiğini, teslim tutanağında da belirtildiği üzere aracın henüz tescilinin gerçekleşmediği, teslim ile tescil arasında oluşabilecek her türlü zarardan sorumluluğun davalı şirket yetkilisi tarafından kabul edildiği şerhi düşüldüğünü 08.11.2022 tarihli Ön Ekspertiz Formunda araç 497.892 km'de olduğunu, aracın dışında, içinde, motor mekanik bölümünde ciddi hasarlar ve zararlar bulunduğunu, aracın servis kayıtlarına göre en son bakımı dahi 24.12.2015 tarihinde 138.792 km’de iken yapıldığını, araç uzun yıllar bakımsız bırakıldığı gibi, davalı tarafından kötü kullanıma maruz bırakıldığını, 08.11.2022 tarihinde gerçekleştirilen Ön Ekspertiz Raporunda da görüleceği üzere araçta oluşan hasarların meydana getirdiği değer kaybının davalı tarafından karşılanmasının gerektiğini, araçta (kayıtlı veya kayıt dışı) gerçek değer kaybı miktarının tespit edilmesini talep ettiklerini, zira aracın teslim alındığı tarihe kadar sürekli trafikte seyir halinde olması sebebiyle çarpma, çizilme, kaza ve olağan durumu aşan kullanımdan kaynaklanan yıpranmalara ve sair durumlara maruz kaldığını, orijinalliğini ve değerini yitirdiğini iddia ederek; HMK. 107 uyarınca fazlaya ilişkin talep, dava, faiz vs. her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; aracın kesinleşen mahkeme kararı uyarınca 0 km araç bedeli ödenmek suretiyle müvekkili şirket tarafından iade alınmasına rağmen, davalı tarafından tescil alındığı 04.04.2013 tarihinden müvekkili şirket tarafından iade alındığı 08.11.2022 tarihine kadar geçen sürede kullanılmaya devam edilmesi, araç km’sinin ilerlemesi sebebiyle taraflar arasında bozulan hak ve menfaatler dengesinin yeniden tesisi için şimdilik 500 TL davalı araç kullanım bedeli alacağının aracın davalıya tescil tarihinden itibaren bankalara uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkili şirketin dava konusu araçtaki hasar ve olağan kullanımı aşan yıpranmalar nedeniyle meydana gelen şimdilik 500 TL araç değer kaybı zararının aracın davalıya tescil tarihinden itibaren yürütülecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacının işbu davadaki talepleri ile arabuluculuk aşamasındaki taleplerinin örtüşmediğini, davacı şirketin sattığı ayıplı aracın iadesinde kullanım bedeli ve yaratılan hasarı talep ettiği davada, müvekkili tarafından normal kullanım dışında herhangi bir zarar söz konusu olmadığını, davacının neden olduğu ayıbın, ayıpsız alınmış olsa halen kullanılıyor olacak olan araç sanki normalmiş gibi kullanım bedelini talep etmesi, üstelik ayıplı edimin tazminine eş değer bir taleple dava açmasının yöntem ve yasaya uygun olmadığını, kimsenin kendi ayıbını ödüllendiremeyeceğini, bu durumun davacı içinde geçerli olduğunu, ayıp hemen giderilmemiş, normal kullanım süreci içerisinde yapılan kullanımın sanki araç kiralanmış gibi ayıplı mal satan kişi tarafından bir sübjektif zarar tazmini hakkı görülmesi Türk Borçlar ve Ticaret hukukuna göre hiçbir şekilde mümkün olmadığını, bundan dolayı davalının mahrum kaldığı hakların tazmininin saklı olduğunu, işbu davada davacının iddialarını tevsik eder bir kanıt sunabilmesinin de mümkün olmadığını, resmi belge ve araç kayıtları davacının iddiasının tersini söylediğini, davasını ispatlamak zorunda olan davacının olduğunu, geçerli kanıt olmadan tanık veya benzeri delillerle ispatın olamayacağını ve genişletmeye muvafakatlarının olmadığını savunarak; davanın öncelikle yetki, görev ve sonrasında hukuki neden yokluğu, ayıplı malın kullanım için alındığı yerde ayıplıda olsa kullanımının davacıya iade edilen aracın kullanımından davacının kendi kusuruna dayanarak bedel talep etmesini Türk Hukukuna gör mümkün olmaması da dahil, kanıtlanamaması nedenleri ile reddine karar verilmesini, yargılama giderleri vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası, ... 18. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, ... plakalı aracın trammer kayıtları, ... plakalı aracın eski-yeni sahiplik bilgileri ve araçların kullanım amacını gösterir araç tescil bilgileri, 08.11.2022 Tarihli Teslim & Tesellüm Tutanağı, Ön Ekspertiz Formu, arıza teşhis sonuç raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu uyuşmazlığın ... plakalı aracın davacı tarafından davalıya satışından mahkeme ilamı gereğince tekrar davacı adına tescili ve teslimine kadar araçta meydana gelen araç kullanım bedeli ve değer kaybı alacağının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı vekili görev itirazında bulunmuşsa da davacı ve davalının tacir olduğu ve ticari işletmesinden kaynaklı olduğu ve asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekili yetki itirazında bulunmuşsa da davacı ve davalı adresi itibariyle Mahkememiz yetki alanı içerisinde kaldığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde davalı tarafından davacı taraf aleyhine ticari satımdan kaynaklı alacak davası açıldığı, 2017/749 K. Sayılı ilamı ile davacının davasının kabulü ile 2013 model...Model aracın davalılar tarafından ayıpsız olan misliyle değiştirilerek davacıya verilmesine, ... plakalı davacı tarafından alınan aracın davalıya iadesine, edimlerin birlikte ifasına karar verildiği, istinaf incelemesi sonucu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2019/1536 E. 2021/1890 K. Sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde davacı tarafça kıymet takdirine itiraz davası açıldığı, ... K. Sayılı ilamı ile davacının kıymet takdirine itirazının kabulü ile itiraz konusu ... plaka sayılı aracın kıymetinin bilirkişi raporunda belirlendiği şekilde 571.200,00-TL olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde davalı tarafından davacı taraf aleyhine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı ilamına dayalı taşınırın teslimine ilişkin ilamlı icra takibi başlatıldığı, dosya borcunun davacı tarafça dava hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazi kayıtla ödendiği anlaşılmıştır.
Türkiye Noterler Birliği tarafından dava dosyasına sunulan araç sahiplik belgeleri incelendiğinde dava konusu aracın davalı şirket adına 04.04.2013 tarihinde, davalı şirket tarafından davacı şirket adına devri ile, davacı şirket adına 07.11.2022 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.
08.11.2022 tarihli Teslim Tesellüm Belgesinden aracın davalı şirket tarafından davacı şirkete teslim edildiği, aracın genel durumunun Teslim Tesellüm Belgesi ekindeki Ön Ekspertiz Formunda belirtildiği ve formda aracın 497.892 kilometrede olduğu; sağ arka çamurluk, sağ arka kapı, motor kaputu, sol ön çamurluk, ön tampon, ön panjur, ön panel, tampon demiri, far, sis farı ve radyatörlerin değiştiği, arka tampon, sağ ön çamurluk ve bagaj kapağının boyandığı belirtilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından dosyaya sunulan belgelerden dava konusu aracın 7 adet geçmiş hasar kaydının olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce... plakalı araç üzerinde keşfen bilirkişi incelemesi yapılmış olup bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "Davaya konu aracın faydalı ömrü, satış sonrası hizmetler yönetmeliğine göre 10 yıl olup, talep konusu tarihler (04.04.2013¬08.11.2022) göz önünde bulundurulduğunda aracın 3505 gün (9 yıl 8 ay) kullanılarak faydalı ömrünün hemen hemen tamamının kullanılmış olduğu, diğer taraftan, aracın yürür aksamı için faydalı ömür ise ticari araçlarda ortalama 500.000 km olup (50.000 km/yıl), aracın inceleme esnasında 497.000 km ‘de olduğu da dikkate alındığında, yürür aksam bakımından da faydalı ömrün tamamından yararlanılmış olduğu, araç mevcut durumu itibariyle, makul kullanımın ötesinde, koruyucu bakımları yapılmamış, kullanımda özen gösterilmemiş, yürür aksamı bitmiş, karoser aksamı hasarlı her tarafı paslanmaya yüz tutmuş, iç trim ve döşemelerin tamamı yırtık vasatın altında bir araç konumunda olduğu, aracın mevcut durumu göz önünde bulundurulduğunda (hasar kayıtları dahil), işbu rapor tarihi itibariyle rayiç değeri 650.000-TL seviyelerinde olduğu, makul kullanılmış hasarsız araç bedeli ise 780.000-TL seviyelerinde olduğu, bu değerler rapor tarihine ait olup, yararlanma ömrünün belirlenmesinde ekonomik ömür esas alınacağından, 04.04.2023 tarihinde (yasal ekonomik ömür sonu) aracın rayici, TÜİK Araç Satın Alımı endeksleri kullanılarak;780.000 x (1.175,67 Nisan 2023 Endeks / 1.732,51 Ekim 2023 Endeks) = 529.303-TL olduğu, 08.11.2022 tarihi itibariyle yararlanma bedelinin 320.423,96 TL olduğu, 08.11.2022 teslim tarihindeki değer kaybı miktarı nispi metot şartları göz önünde bulundurularak 88.217,00 TL olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekili 22/12/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; 500,00 TL olarak talep edilen araç kullanım bedeli alacağı talebini 319.923,96 TL arttırarak 320.423,96 TL olarak belirli hale getirdiği, 500,00 TL olarak talep edilen değer kaybı alacağı talebini 87.717,00 TL arttırarak 88.217,00 TL olarak belirli hale getirdiği, tamamlama harcını yatırdığı ve talep arttırım dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafın ... Plaka sayılı ...marka 2013 model aracı 02.04.2013 tarihli 79.710,00 TL fatura bedeli ile satın alındığı, aracın tescilinin davalı şirket adına 04.04.2013 tarihinde yapıldığı, davalı tarafından ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile araçtaki ayıptan kaynaklı olarak aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebi ile alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... K. Sayılı ilamı ile davacının davasının kabulü ile ... plakalı aracın davalılar tarafından ayıpsız olan misliyle değiştirilerek davacıya verilmesine,... plakalı davacı tarafından alınan aracın davalıya iadesine, edimlerin birlikte ifasına karar verildiği, istinaf incelemesi sonucu ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ... E. ...K. Sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği, ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ... Plaka sayılı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemi ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, aracın ayıpsız mislinin bulunamaması nedeniyle İİK 24. Maddesi gereğince aracın değerinin takdir edildiği, davacı tarafın ... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile kıymet takdirine itiraz davası açtığı ve ... K. Sayılı ilamı ile davacının kıymet takdirine itirazının kabulü ile itiraz konusu ... plaka sayılı aracın kıymetinin bilirkişi raporunda belirlendiği şekilde 571.200,00-TL olarak belirlenmesine karar verildiği, bedelin davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödendiği, ... plaka sayılı aracın davalı şirket tarafından davacı şirket adına devri ile, davacı şirket adına 07.11.2022 tarihinde tescil edildiği, 08.11.2022 tarihli teslim tesellüm belgesi ile aracın davalı şirket tarafından davacı şirkete teslim edildiği, araç üzerinde yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporu ile aracın davalıya tescil tarihinden davacıya teslim tarihine kadar 3505 gün (9 yıl 8 ay) kullanılarak faydalı ömrünün hemen hemen tamamının kullanılmış olduğu, aracın yürür aksamı için faydalı ömrün tamamından yararlanılmış olduğu, araç mevcut durumu itibariyle, makul kullanımın ötesinde, koruyucu bakımları yapılmamış, kullanımda özen gösterilmemiş, yürür aksamı bitmiş, karoser aksamı hasarlı her tarafı paslanmaya yüz tutmuş, iç trim ve döşemelerin tamamı yırtık vasatın altında bir araç konumunda olduğu tespit edildiği, davalı tarafın aracı kullanılmasından kaynaklı yararlanma bedelinin ve araçta oluşan değer kaybının davacıya ödenmesi gerektiği, düzenlenen bilirkişi raporu taraf ve yargı denetimine açık ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olup, davacının bilirkişi raporunda tespit edilen 88.217,00 TL değer kaybı ve 320.423,96 TL araç kullanım bedeli alacağının bulunduğu anlaşılmakla dava ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davacı tarafça davalı taraf aleyhine açılan davanın kabulü ile; davacının 320.423,96 TL araç kullanım bedeli alacağının, 88.217,00 TL değer kaybı bedeli alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı tarafça davalı taraf aleyhine açılan davanın KABULÜ ile; davacının 320.423,96 TL araç kullanım bedeli alacağının, 88.217,00 TL değer kaybı bedeli alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 27.914,26-TL nisbi karar harcından daha önceden yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 6.961,49-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.141,39-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 20.772,87-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 63.209,73-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç, 1.274,90-TL keşif harcı ve 6.961,49-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.596,19-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafından yatırılan 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 79,50-TL posta giderinden ibaret toplam 6.079,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davalı ve davacı vekinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 20/02/2024
Katip
e-imzalı*
Hakim
e-imzalı*