T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/67 Esas
KARAR NO: 2024/81
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ: 31/01/2023
KARAR TARİHİ: 26/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 31/03/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki anlaşmaya binaen davalı şirkete farklı zamanlarda mal ve hizmet teminine istinaden davacı tarafından faturalar düzenlendiğini, davacı şirket ile davalı arasında uzun süre gelen ticari ilişkiler çerçevesinde ve önceden kalan bakiyeler ile beraber davalının cari hesabı 9.561,27 TL olduğunu, davaya konu bakiye alacak davalı tarafından ödenmediğini, alacağı tahsili için davalıya karşı ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan 10/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının davalıya mal ve hizmet temin ettiğini, ancak buna ilişkin alacaklarının tümü ödendiğini, ödenmemiş hiçbir alacak bulunmadığını, davalının davacının kendisine konu ile ilgili ilk ulaşmasını takip eden tüm dostane görüşmelerde alacak veya ilgili faturalar hakkında bilgisi olmadığın bildirdiğini ve ödenmediği iddia edilen faturaların davalıya teslim edilip edilmediğine dair belgeler ile bu faturalara konu malların teslim edildiğini gösteren evrakın irsaliyelerin kendilerine iletilmesini talep etmişse de davacıdan hiçbir cevap alamadığını, açıklanan nedenlerle talep etmiştir.
DELİLLER :
... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk anlaşamama tutanağı, Cari hesap ekstresi, Faturalar Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
... 14. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 28/04/2022 tarihinde 9.561,27TL cari hesaptan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (11/05/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 12/05/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 18/19/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı oluşan 9.561,27 TL cari hesap bakiye alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının incelenen ticari defterlerine göre; davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı ile olan cari münasebetini 120.75.637 Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (28.04.2022) itibariyle davalı taraftan 9.561,27 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davalının incelenen kendi ticari defterlerinde, davacı ile olan cari münasebetini 329.10.506 Diğer Ticari Borçlar hesap kodunda takip ettiği, davalı yanın takip tarihi (28.04.2022) itibariyle davacı tarafa 50,41 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, Taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davacı tarafından davalı taraf muhatap alınarak düzenlenen detaylarına yer verilen 10 adet faturanın davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların tamamı 5.000,00 TL'nin altında kaldığından BA-BS bildirimi verme zorunluluğu bulunmayıp incelenen BA-BS formlarında da herhangi bir bildirimin yapılmadığı davacı ... İçecek San. Tic. A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesap farklılığına konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davacı tarafın defter ve kayıtlarında mevcut olmasına karşın davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, söz konusu faturaların taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında verilen ürün bedeli muhteviyatında düzenlendiği, faturaların tutarları 5.000,00 TL'nin altında kaldığından BA-BS bildirimine de konu edilmediği, faturalar ilişkin düzenlenen e-irsaliye bilgilerinin faturaların alt kısmında yer aldığı, yine faturaların üzerinde “irsaliye yerine geçer.” ibaresinin yer aldığı görüldüğü, faturaların davacı tarafından davalı yana e-arşiv portal üzerinden teslim edildiği, davalının faturalara 8 gün içerisinde itiraz etmediği görüldüğü, faturaların ve içeriği ürünlerin davalı tarafa teslimine ilişkin dosyada başkaca bir belge sunulmadığı anlaşılmakta olup faturaların kabul edilip edilmeyeceği yönünden Takdir ve hukuki değerlendirmenin Mahkemenize ait olacağının ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen cari hesap farklılığına konu faturaların Mahkemece kabul edilmesi halinde, davacının incelenen ticari defterlerine göre davacı tarafın takip tarihi (28.04.2022) itibariyle davalı taraftan 9.561,27 TL cari hesap bakiye alacaklı olacağı, Mahkemece davacı tarafından davalı adına düzenlenen cari hesap farklılığına konu faturaların Mahkemece kabul edilmemesi halinde ise davalı tarafın incelenen ticari defterlerine göre davacı tarafın takip tarihi (28.04.2022) itibariyle davalı taraftan 50,41 TL cari hesap bakiye alacaklı olacağının görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla cari hesaba dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasında taraflar arasındaki ticari ilişki sebebi ile oluşan cari hesaptan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf 9.561,27 TL tutarlı cari hesaptan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda, cari hesap farklılığının 10 adet faturanın davacı defterlerinde kayıtlı iken davalı kayıtlarında olmadığından kaynaklandığı, faturaların 5.000,00TL altında olması sebebi ile BA/BS formlarında da bir bildirim bulunmadığı, düzenlenen faturaların e-fatura şeklinde düzenlendiği, e-arşiv portal üzerinden davalıya teslime edildiği, bir itirazın bulunmadığı görülmüştür. Faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur. Taraflar arasındaki akdi ilişki nedeniyle E-Fatura düzenlenmesi, faturanın karşı taraf gönderildiği anlamında olup, malın teslim edildiğini ispatlamaya yönelik bir kayıt değildir. Bu sebeple irsaliye yerine geçer ibaresinin bir geçerliliğinin bulunmamaktadır. Davacı tarafından faturaya konu ürünlerin teslim edildiğine dair ispata yarar bir delil sunulmaması ve verilen süreye rağmen yemin metni sunmaması sebebi ile ürünlerin teslim edildiğini ispat edemediği anlaşılmakla davalının, davacıya defter ve kayıtlara göre toplamda 50,41 TL tutarında asıl alacak yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( kabul oranı: % 0,52 )
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 50,41TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA,
2) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 10,08TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3,44TL nispi karar harcından peşin yatırılan 179,90TL harcın mahsubu ile artan 176,46TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 3,44TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 1.750,00TL yargılama giderinin kabul oranına göre 9,10 TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 50,41TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9.510,86 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
10-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00TL'nin 8,11TL sinin davalıdan, 1551,89TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 26/01/2024
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.