T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/682 Esas
KARAR NO: 2024/477
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/11/2023
KARAR TARİHİ: 28/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 14/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı şirket arasında imza altına alınan ... nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağına ilişkin toplam 1 adet fatura bedelinin ödenmediğini ve bu sebepten dolayı T.C. Merkezi Takip Sistemi'nin ... Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı 28.03.2023 tarihinde herhangi bir borcu bulunmadığını ve borca itiraz etmiş olup yapılan itiraz ile icra takibi durdurduğunu, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde davalının abonelik adresinin bulunduğu ... İli ... İlçesi sayaçları yerel dağıtım firması olan ... A.Ş. tarafından okunduğunu, bu okumalara dair veriler...'a bildirilmekte ve ...'tan davacı şirket tarafından alınan veriler abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığını, takibe konu edilen 4.184,06 TL olan fatura cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığını, cayma faturası davalı borçlu ile akdedilen abonelik sözleşmesi ve ... Küçük 9615 tarife paketi kullanım şartlarında görüleceği üzere abonenin sözleşmesi ödenmemiş tüketim faturalarının borcu sebebiyle sözleşme feshedilmiş ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedeli 22/11/2022 tarihli faturaya yansıtıldığını, davalı, davacı şirket tarafından SMS ve E-POSTA ile gönderilen faturaları teslim aldığı SMS ile de hatırlatma ve uyarılar yapılmasına rağmen borcunu ödemediğini, taraflar arasında imza altına alınan sözleşme gereği belirlenen faiz oranlarına da uygun olarak faiz belirlenmiş ve faturaya yansıtıldığını, asıl amacı alacağın tahsilini geciktirmek olan davalının itirazları haksız ve kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle alacağın %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 04/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı yan taraf cayma bedeline itiraz ettiğini, 26.04.2021 tarihli sözleşmeden cayma durumunun olmadığını, davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiğini, kendisi caymış gibi cayma bedeli talep ettiğini, ... İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına 09.08.2023 tarihinde faturanın iptal talebi ile başvuruda bulunduğunu, İşbu başvurusunun karar aşamasında olduğunu, bu yüzden davanın derdestlik itirazında bulunup davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER : ... Merkiz Takip Sistemi dosyası, BA/BS formları, ... İlçe Tüketici Hakem Heyeti'nin...başvuru numaralı dosyası, fatura, hesaplama tablosu, Elektrik abonelik sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
... Merkiz Takip Sistemi dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 16/03/2023 tarihinde 4.187,07TL fatura ve 725,24TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (28/03/2023) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... ile Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Dava konusunun, taraflar arasında bulunan abonelik sözleşmesi kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 22.11.2022 tarihli ... numaralı ve 4.184,07 TL tutarlı fatura alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan hesap hareketlerini 120. alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından takibe konu edilen faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (16.03.2023) itibariyle davalı yandan 4.184,07 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, Davalı ... A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen faturanın E- Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, faturaların taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında elektrik bedeli (Cayma Bedeli) muhteviyatında düzenlendiği, takibe konu faturanın davalı yana elektronik ortamda teslim edildiği, davalı tarafından takipten önce faturaya karşı somut bir itirazı görülmediği, (Ticari e-Faturalar, faturanın alıcıya gönderilmesinden itibaren 8 gün içinde alıcının reddetmesi durumunda iptal edilebilir ve bu durumda iade faturası düzenlenmesine gerek yoktur. Eğer alıcı 8 gün içinde faturayı reddetmezse ve iade etmek isterse, iade faturası düzenlenmesi gerekmektedir), bu bağlamda takibe faturaların davalı yanın bilgisi dahilinde olduğu kanaati ile davalı yanın cevap dilekçesinde belirttiği hususlar çerçevesinde hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olacağı kanaati edinildiği, Neticeten; Davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturanın Mahkemece kabul edilmesi halinde/olasığında, davacının incelenen ticari defterlerine göre 22.11.2022 tarihli ... numaralı faturadan kaynaklı davacı yanın takip tarihi (16.13.2023) itibariyle davalı yandan 4.184,07 TL fatura ve 715,30 TL işlemiş faiz olmak üzere genel toplamda 4.899,37 TL alacaklı olacağı, Sektörel Yönden Değerlendirme; Davalının, dava konusu ... nolu Faturada belirtilen 325,551 kwh enerji tüketimi yaptığı ve işbu hizmetten yararlandığı, SMS bildiriminin, Davalının... nolu telefonuna 24/11/2022 tarihinde yapıldığından işbu faturanın davalıya tebliği edildiği, Taraflar arasında abonelik sözleşmesi olsa da, işbu sözleşmenin de 30.05.2018 tarih ve 30.436 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne tabi olması nedeniyle işbu yönetmelikte belirtilen usuller izlenerek sözleşmenin feshi ve cayma bedeli tahakkukunun yapılması gerektiği, İşbu yönetmeliğin 35. Maddesinde zamanında ödenmeyen borçlar için en az 2 defa bildirimde bulunulması(m.35/2) ve yine ödenmemesi durumunda kesme bildirimi yapılarak enerjinin kesilmesi(m.35/4) açıkça belirtildiği, İşbu nedenlerden dolayı, zamanında ödenmeyen borçlardan(m.35) dolayı dosya muhteviyatına kesme bildirim tutanağı sunulmamasından dolayı ve de madde16/2'de belirtilen hususları barındıran bir konu olmadığından dolayı Davacı Tedarikçinin sözleşmeyi tek taraflı fesih etmesinin yerinde olmadığı, Sözleşmenin tek taraflı fesih edilmesinin yerinde olmadığından dolayı işbu cayma bedelinin tahakkuk edilmesinin yerinde olmadığı..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz taraflar tacir olduğundan görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari sözleşme (elektrik abonelik sözleşmesi) nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava (itirazın tebliğine dair bir kaydın bulunmadığı) hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesi ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
26/04/2021 tarihli elektrik abonelik sözleşmesinin 5.7. maddesine:'' ...'a olan herhangi bir borcunu ve/veya faturasını kismen veya tamamen ödememesi halinde ABONE, söz konusu borca ilişkin olarak, temerrüt hükümleri uygulanacağını; ...'ın madde 62 uyarınca Sözleşmeyi fesih hakkı ve madde 510 uyarınca elektrik kesme hakkı olacağını; ... tarafından yasal takip ve icra yoluna başvurulabileceğini ve bu durumda anapara borcuna ilaveten faiz, avukatlık ücreti dahil tüm icra ve mahkeme harç ve masraflarını, anapara borcuna işleyen faizden kaynaklanan tahakkuk etmiş veya ileride getirilecek her türlü faiz, vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükleri de ödeyeceğini, ve tüm bu tutarlara temerrüt faizi işleyeceğini; ayrıca ...'ın teminat göstermeksizin ihtiyati haciz kararı almaya yetkili olduğunu, ihtiyati haciz/tedbir için teminat ibraz etmesi halindeyse ilgili teminata temerrüt faizi yürütülmesini ve teminata ilişkin temerrüt faizi ve tüm Masrafları da ödemeyi kabul ve taahhüt eder.'' şeklinde 5.8. Maddesinde: '' ABONE'nin herhangi bir faturasını tam ve zamanında ödememesi halinde ..., ABONE'nin Sözleşmesini fesih edebilir.'' şeklinde, 6.2. Maddesinde: ''Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketinde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ..., bu madde kapsamında fesih halinde, her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masraf, gider ve ücretleri ABONE'ye ait olmak üzere, yasal takip yollarına başvurabilecektir. ...'ın bu madde hükümlerine uygun olarak Sözleşme'yi feshetmesi durumunda, ABÖNE'nin tazminat, zarar veya ziyan talep hakkı olmayacaktır.'' şeklinde, Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 1. Sözleşmenin Yürürlüğü ve Süresi başlıklı maddesinde:'' Sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile feshedilmesi veya bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olma halinde kullanımlarıma ek olarak son 12 aylık tüketim miktarı ve sözleşme fesih tarihindeki birim bedel ile hesaplanacak fatura tutarının %10’una tekabül eden cayma bedelini ...’a ödeyeceğimi kabul, beyan ve taahhüt eder.'' şeklinde sözleşme hükmü bulunduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflarca imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında temin ettiği hizmetlerden doğan 22.11.2022 tarih ... numara 4.184,07 TL tutarlı faturadan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; davacının incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, taraflar arasında 26/04/2021 tarihli elektrik abonelik sözleşmesinin imzalandığı, davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda davacı şirket tarafından davaya konu e-faturayı düzenlediği, davacı ve davalı şirketin e-fatura mükellefiyeti oldukları, davacı tarafın alacak talebine konu faturayı davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ ettiği, faturaların e-posta ve sms olarak iletildiği, faturanın sözleşme kapsamında cayma bedeli olarak düzenlendiği, davalı tarafından 8 gün içerisinde itiraz edildiğine dair bir delilin sunulmadığı anlaşılmakla 26/04/2021 tarihli elektrik abonelik sözleşmesinin 24 ay taahhüt süreli olarak düzenlendiği, Sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile feshedilmesi veya bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olma halinde kullanımlarıma ek olarak son 12 aylık tüketim miktarı ve sözleşme fesih tarihindeki birim bedel ile hesaplanacak fatura tutarının %10’una tekabül eden cayma bedelinin ödeneceğinin düzenlendiği, yine sözleşmenin 5.7 ve 8 maddesine göre abonenin herhangi bir faturasını tam ve zamanında ödememesi halinde ..., abonenin Sözleşmesini fesih edebileceği ve 6.2 göre Tarife Paketinde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlü olduğunun düzenlendiği görülmekle tacir olan davalının basiretli bir tacir gibi hareket yükümlülüğü olduğundan sözleşme hükümleri ile bağlı olduğu, incelenen faturaların tam ve zamanında ödemediği anlaşıldığından davacını cayma bedeli talep edebileceği anlaşılmakla davalının, davacıya 4.184,07TL fatura ve 715,30TL işlemiş faiz olmak üzere 4.899,37-TL borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve resen yapılan değerlendirmelere göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: % 99,80 )
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı Merkezi Takip Sisteminin ... sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 4.184,07TL asıl alacak ve 715,30TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.899,37TL üzerinden takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA,
2) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 836,81TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 427,60TL nispi karar harcından yatırılan 269,85TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 157,75TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 269,85TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 6.771,50TL yargılama giderinin kabul oranına göre 6.757,95TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 4.899,37TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9,94TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00TL'nin 3.113,76TL sinin davalıdan, 6,24TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/06/2024
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.