T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/696 Esas
KARAR NO: 2024/271
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/11/2023
KARAR TARİHİ: 03/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Müvekkil ...bank Bankası ... Şubesi'nin ... 19IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 234.000,00 TL, tutarındaki 30.11.2023 tarihli çekin zilyedi olduğunu, müvekkilin zilyedi olduğu iş bu çek kaybedilmiş/çalındığını, çekin kaybolduğunu ve/veya kasasından çalındığını farkeden müvekkil tarafından ilgili çekin ticari hayatta çeklerin ileri tarihli olarak yazılmasının genel kanı olduğunu ve çek tarihinin de yaklaşıyor olması sebebiyle çeki eline geçiren kişinin çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan almmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi İlanları, ...bank A.Ş'den gelen; ...Limited Şirketi 'in ...9319 nolu hesabına tanımlı 750,000.00 TL tutarlı ... seri nolu çek 08.05.2023 tarihinde ...Bankası A.Ş. tarafından elektronik takas ortamında ibraz edilmiş olup, bankanın iade talebine istinaden işlemsiz iade edildiği bilgisi, ... Bankası'ndan gelen ... A.Ş'ye ait çekinin, yapılan inceleme sonucu ibraz edilmediği tespit edilmiş olup, ...'tan edinilen bilgiye göre ilgili çekin Ziraat Bankası tarafından işleme alındığına dair cevap, ... Bankası'ndan gelen; ...bank A.Ş tarafından düzenlenmiş, 30.08.2019 keşide tarihli, 234.000,00 TL tutarlı, ... seri numaralı çek; ... Ticaret Anonim Şirketi (VKN ...) tarafından ... merkezi aracılığıyla 08.05.2023 tarihinde ... Şubesine ibraz edildiği ve ibraz tarihinde karşılıksız olarak belgelendirilmiş olduğu bilgisi ve söz konusu çekin ibrazı anında alınan görüntüsü, ... Bankası A.Ş ... Şubesi'nden gelen; 488700 seri numaralı 30.11.2023 keşide tarihli 234.000,00.-TL tutarlı çek Şubemize T.C:... ... tarafından ibraz edildiği bilgisi ve ibraz anına ait çek görüntüleri.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Talep, TTK'nın 778/1-ı madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 778/1-ı bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. Maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir.
Dava konusu çekle ile ilgili olarak davacı tarafça TTK 762. Maddesi gereğince Türkiye Ticaret Sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmış, ilana ilişkin gazete nüshaları celp edilmiştir.
Muhatap banka ... Bankası'na yazılan müzekkere cevabında davaya konu çekin ... (TCKN:...) tarafından ibraz edildiğinin anlaşıldığı, davacı vekiline çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, mahkememiz tarafından verilen 2 haftalık kesin süre içinde istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin ilgili banka şubesine ibraz edilmiş olması ve ilgili kişi tarafından çekin onaylı bir suretinin Mahkememize ibraz edilmiş olması nedeniyle Mahkememizin 02/01/2024 tarihli celsenin ara kararı ile davacı vekiline çek hamiline karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istenen dava konusu çekin ilgili bankaya ve Mahkememize ibraz edildiği, davacı tarafın çeki ibraz eden son hamile karşı istirdat davası açmaması üzerine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği (Yargıtay 11.HD 2015/11662 Esas, 2016/8538 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere) kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 427,60-TL harcın, peşin alınan 269,85-TL'den mahsubu ile eksik 157,75-TL harcın talep edenden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Ödeme yasağı kararının kaldırılmasına ve bu hususta muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
4-Davacı tarafından sunulan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince ödeme yasağı kararının kaldırılmasından itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.