T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/717 Esas
KARAR NO: 2024/32
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 30/11/2023
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacılar vekili tarafından sunulan 30/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ... ve ...'ın, ...nde pay sahibi olduklarını, her pay sahibinin genel kurulda, şirket işleyişi bakımından yönetim kurulundan, denetim yapılma şekli bakımından ise denetçilerden bilgi verilmesini isteme hakkı bulunduğunu, Beyoğlu ...Noterliği 13.02.2023 tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamemiz ile bir kısım bilgi ve belgelerin incelemeye hazır edilmesinin talep edildiğini; davalı şirket tarafından ihtarnameye cevap verilmediğini, davalı şirketin Yönetim Kuruluna Beyoğlu ... Noterliği 16.06.2023 tarihli ihtarname keşide edilerek genel kurul çağrısı yapıldığını, çağrılarına cevap verilmediğinden şirket aleyhine taraflarınca olağanüstü genel kurul istemli dava açıldığını, bunun üzerine davalı şirket yönetim kurulu tarafından 24.10.2023 tarihinde 2021-2022 olağan genel kurul yapılmasına karar verildiğini, 24.10.2023 tarihli Genel Kurul'un 1 ay ertelendiğini, ertelenen genel kurulun 24.11.2023 tarihinde yapılmasına karar verildiğini, davalı şirketin genel kurulda da hazır etmesi gerektiği bilgileri hazır etmediğini, bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile; davacılara TTK madde 437/4 ve 437/5 maddeleri uyarınca davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilgi edinme ve inceleme yetkisi verilerek; şirket defterlerinin, ticari defter, yazışma, fatura, sözleşme, genel kurul toplantı müzakere defteri, genel kurul kararlarının ve pay defterlerinin, mizanlarının, bilgi alınmak istenen somut konuya ya da şirket işlerine ilişkin yazışmaların ve ilgili diğer belgelerin şirket nezdinde incelenmesine şirketçe izin verilmesine, incelemenin davacı tarafça belirlenecek uzmanlarca yapılmasına, uzmanlara şirket merkezinde çalışma yeri tahsis edilmesine, uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede hazır bulundurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 02/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacılara müvekkili şirket bilgi talebinde bulundukları her konuda anonim şirket paydaşlarının Türk Ticaret Kanunu'nun 437. Maddesinde öngürülenden fazla miktarda bilgi sunduğunu, davacılardan ...'in 42.000.000,00 TL sermayeli şirkette; 3.149.500,00 TL,...'in 4.725.250,00 TL 'lik paya sahip olduğunu, davacılar şirkete kayyum atanması talebi ile iyi niyetten uzak ve şirketin faaliyetine ve yaşamasına izin vermeme yaklaşımı içerisinde olduklarını, davacıların 2018 - 2019 - 2020 yıllarına ait 01.02.2021 tarihinde yapılan şirket genel kurul toplantılarına bizzat katılmış yönetim kurulunu ibra etmiş paydaşları olduğunu, şirket kayıtlarını inceleme talebi kapsamında açılan dava bu yönü ile de yerinde olmadığını, ertelenen 24.10.2023 tarihli genel kurul toplantısında, davacıların toplantıya katılan vekillerine, ... ve Pazarlama AŞ.'nin 01.01.2021-31.12.2021 Ayrıntılı Gelir Tablosu, ... AŞ.'nin 01.01.2021-31.12.2021 Ayrıntılı bilançosu, ...AŞ.'nin 01.01.2022 -31.12.2022 Ayrıntılı Gelir Tablosu, ... AŞ.'nin 01.01.2022-31.12.2022 Ayrıntılı bilançosu, ...AŞ. 'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait faaliyet raporu davacılar vekillerine elden teslim edildiğini, genel kurul toplantısı öncesi şirket merkezinde hazır bulunan kayıtlar ile ilgili hiçbir inceleme talebi yapılmadığını, bu nedenlerden dolayı; müvekkili şirkete ait yukarıda yazılı belgelerin 24.10.2023 tarihinde Olağan Genel Kurul Toplantısında davacılar vekillerine bizzat teslim edilmiş olması sebebiyle, ayrıca davacının genel kurul öncesi ve faaliyet dönemi içindeki ticari sır olmayan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile ilgili genel kurul veya yönetim kurulu tarafından sebepsiz yere red edilmiş bir talebinin mevcut olmaması ve ticari sır niteliğinde olmayan tüm cevapların cevabi ihtarname ve genel kurulda davacılar vekili Av. ...'a yazılı olarak verilmesi sebebiyle konusu olmayan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER: ...Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, Davalı şirketin 24.10.2023 tarihli 2021-2022 yıllarına ait şirket Genel Kurul Toplantı tutanağı ve hazirun cetveli, Beyoğlu ... Noterliği'nin 17/10/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Kadıköy... Noterliği'nin 27.10.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarı, Beyoğlu ... Noterliği'nin 16/06/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Beyoğlu ... Noterliği'nin 13/02/2023 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesi, Beyoğlu ... Noterliği'nin 18.01.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve cevabi ihtarı, Kadıköy...Noterliği'nin 23.11.2023 tarih ve ...yevmiye sayılı cevabi ihtarı, İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi... E. ... K. Sayılı kararı, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.... K. Sayılı kararı, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ...K. Sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı şirket hissedarları tarafından davalı şirket aleyhine açılan TTK 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkindir.
Davacılar tarafından davalı şirkette pay sahibi olan müvekkillerin şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkı engellendiğini, talep ettikleri hususlarda bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmasına yönelik davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise davacı tarafın iddiaları haksız ve yersiz olduğunu, davacıların talep ettiği hususlara hem noter ihtarıyla hem de genel kurulda cevap verilmiş olup, incelenmesi mümkün olan belgelerin genel kurul öncesi şirket merkezinde hazır edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
...Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin...Ticaret Sicili Müdürlüğünün ...sicil numarasına kayıtlı ... A.Ş. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin Beşiktaş / İstanbul olduğu, şirketin son tescilini 30/11/2023 tarihinde yaptırdığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf ticari şirket bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması davası nedeniyle davalı şirketin hissedarları olan davacıların bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edilip edilmediği, TTK 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı hususundan kaynaklıdır.
Dava konusu olaya uygulanacak yasal düzenlemelere bakılacak olursa;
TTK 437. maddedeki pay sahibinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkına ilişkin;
"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenleme getirilmiştir.
TTK'nın 438.maddesi gereğince; "1)Her pay sahibi pay sahipliği hakkının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma ve veya inceleme hakkını daha önce kullanmışsa belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.
2)Genel kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesindeki özel denetçi atanmasını isteyebilir. "
TTK'nın 439.maddesine göre; "1)Genel kurulun özel denetimi reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketler de yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların değeri toplamı en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri, 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.
2)Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır."
TTK'nın 440.maddesine göre; "1)Mahkeme şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir.
2)Mahkeme istemi yerinde görürse istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirebilir. Mahkemenin kararı kesindir. " şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Davacılar tarafından davalı şirketin 24/11/2023 tarihli genel kurulda bilgi alma ve inceleme taleplerinin karşılıksız bırakılması iddiası üzerine TTK 437/5 maddesinde belirtilen 10 günlük başvuru süresi içerisinde 30/11/2023 tarihinde eldeki dava süresinde açılmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan genel kurul tutanakları, muhalefet şerhleri, ihtarnameler ve taraflar arasında görülen davalara ilişkin mahkeme kararları, ticaret sicil kayıtları incelenmiştir.
Davacı tarafça davalı şirketin 24/11/2023 tarihli 2021-2022 faaliyet yılına ilişkin genel kurulunda bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik taleplerin karşılıksız bırakılmak suretiyle cevaplanmadığı bu şekilde bilgi alma ve inceleme haklarının ihlal edildiğinden bahisle davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilgi edinme ve inceleme yetkisi verilerek; şirket defterlerinin, ticari defter, yazışma, fatura, sözleşme, genel kurul toplantı müzakere defteri, genel kurul kararlarının ve pay defterlerinin, mizanlarının, bilgi alınmak istenen somut konuya ya da şirket işlerine ilişkin yazışmaların ve ilgili diğer belgelerin şirket nezdinde incelenmesine şirketçe izin verilmesi istemiyle için eldeki dava açılmış olup, yukarıdaki yasal düzenleme kapsamında şirket hissedarlarının şirket hakkında bilgi alma ve inceleme haklarının TTK 437 maddesinde güvence altına alınan, kapsamı ve sınırları belirlenen kısıtlanamaz haklardan biri olduğu açık olup, somut olayda davacılar tarafından davalı şirketin 24/11/2023 tarihli olağan genel kurulunda sorulan soruların bir kısmının cevaplandırıldığı ve dava tarihinden önce davalı şirket tarafından davacılara hitaben gönderilen Kadıköy ... Noterliği'nin 27.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sorulan sorulara ayrıntılı cevaplar verildiği anlaşılmakla, davacılar tarafından bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmadığı iddiasıyla eldeki dava açılmış ise de davacıların dava dilekçesinde de belirttiği üzere şirketin gelir tablosu, faaliyet raporu ve bilançolarının 24/10/2023 tarihli genel kurulda teslim alındığının kabul edildiği açık olup, davacılar tarafından eldeki dava davalı şirket tarafından incelenme için teslim edilmeyen ticari defter, yazışma, fatura, sözleşme, genel kurul toplantı müzakere defteri, genel kurul kararları ve pay defterlerinin genel kurulda hazır edilmemesinden dolayı bu belgelerin incelenmesi hususuna ilişkin olup, davacı tarafın da kabulünde olduğu üzere davalı şirketin faaliyet raporu, gelir tablosu ve bilançolarının 24/11/2023 tarihli genel kurul öncesi incelemeye hazır bulundurulduğu, genel kurulda davacılar tarafından sorulara gerek genel kurul sırasında gerekse 24/10/2023 tarihli ertelenen genel kuruldan sonra 27/10/2023 tarihinde gönderilen noter ihtarı ile detaylı ve somut cevaplar verildiği sabit olmakla davacıların fatura, sözleşme gibi inceleme talep ettiği belgelerin ticari sır içeren nitelikte belgeler olması ve bu belgelerin incelenmesi talebinin özel denetim amacını taşıması nedeniyle TTK 437 kapsamında incelenemeyeceği koşulları oluşmuşsa TTK 438 ve devamı maddeleri gereği incelenmesi mümkün olduğundan davacıların TTK 437/5 maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması yönelik koşullar oluşmadığından bu isteme yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacılar tarafından davalı şirket aleyhine açılan DAVANIN REDDİNE,
2- Davacılar tarafından dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 427,60-TL karar harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL karar harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı şirkete verilmesine,
5- Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara resen iadesine,
Dair; davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı TTK 437/5 ve 440/2 maddeleri son cümle uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 11/01/2024
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.