T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/72 Esas
KARAR NO: 2023/84
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/02/2022
KARAR TARİHİ: 06/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendi adına olan firma ile geçmişte inşaat sektöründe faaliyet göstermekte iken, ancak şuan faaliyet göstermediğini, müvekkili firmanın ticari defter ve kayıtlarına dair 2019 yılında muhasebe kayıtlarının oluşturulduğu servere siber saldırı gerçekleştirildiğini, 2019 yılına dair veriler zarar gördüğünü, firmaları tarafından yapılan çalışmalar ile bir kısmının kurtarıldığını, ancak 2019 yılı Nisan ve Mayıs aylarına dair bilgilere ulaşılamadığını, elektronik sistem üzerinden kayıtların tutulması ve vergi dairesi ile resmi kurumlara sunulmuş olması nedeni ile vergi idaresi vs kurumlarda söz konusu kayıtlara dair bilgi ve belgelerin yer aldığı bilinmekle birlikte, zikredilen tarih aralığında ki serverında evvelce kayıtlı olan verilerin ellerinde bulunmadığını, bu nedenle Nisan 2019 ve Mayıs 2019 tarihleri arasındaki bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı şirkete ait 2019 yılı Nisan ve Mayıs aylarına ait bir kısım ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 64/3. Maddesinin son cümlesinde "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." hükmü,
TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih ... sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 3 SIRA NO'LU ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 1)'NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
"7.1. e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." düzenlenmesi yapılmıştır.
TTK'nın 82/7. Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.
Somut olayda, davacı dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 12/07/2019 tarihli tutanakta talep eden ... firmasına ait ticaret kayıtlarının oluşturulduğu SERVER'e e-siber saldırı gerçekleştirildiğini, ancak saldırı bertaraf edilerek verilerin kısmen kurtarıldığını belirtmiştir.
Davacı davaya konu ettiği, elektronik ortamda muhafaza ettiği e-defter kayıtlarına ulaşamadığını 12/07/2019 tarihinde tutmuş olduğu tutanak ile öğrenmiş bulunmaktadır. Yasa ve tebliğ gereğince bu tarihten itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeye kendisine zayi belgesi verilmesi için başvurmak zorunda olan davacının iş bu davayı sürenin bitiminden sonra 17/02/2022 tarihinde açtığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı taraf 10/02/2022 tarihinde düzenlenen tutanak ile birtakım elektronik ticari kayıtlarına ulaşamadığını belirtmiş ise de talep eden tarafın söz konusu saldırıdan ilk tutanak tarihi olan 12/07/2019 tarihinde haberdar olduğu ve bir kısım ticari kayıtlarını kurtaramadıklarından haberdar oldukları ve bu hususu ilk tutanak ile kayıt altına aldıkları anlaşıldığından 3 sıra nolu elektronik defter genel tebliğinde değişiklik yapılmasına dair tebliğ şartları ve TTK'nın ilgili hükümleri gereği, davacının davasının, TTK'nın 82/7. Maddesinde öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2020/1578 Esas 2020/1225 Karar sayılı kararı)
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talep eden tarafça açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL den peşin yatırılan 80,70 TL nin düşümü ile kalan 99,20-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3- Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,
Dair, talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.07/02/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı