T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/752 Esas
KARAR NO:2025/296
DAVA:Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :18/12/2023
KARAR TARİHİ:14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Türkiye'den Polonya'ya karayolu taşımacılığı sırasında, 24.11.2021 tarihinde ... plaka numaralı yarı römorkta yangın çıktığını, römorkta bulunan malların tamamen yok olduğunu, zarar gören malların masrafları, beklenen karın bedeli ve nakliye masrafları toplamı özetle hasar bedelinin 434.153,37 Polonya ...i olduğunu, eş zamanlı iki ayrı tedarikçi firmadan teslim alınan malların aynı römorkta bulunduğunu, tedarikçi firmalardan ... A.Ş. firmasının toplam zarar bedelinin 1.193,00-USD olduğunu, diğer tedarikçi firma olan ... ... Ltd. Şti. firmasının toplam zarar bedelinin 12.11.2021 tarihli ve ... ... numaralı fatura uyarınca 84.755,00-Euro olduğunu, yaşanan olay nedeni ile bahsi geçen tüm malların tamamen yok olduğunu, müvekkili firma tarafından ... A.Ş. ve ... Elektrik Sanayi İmalat ve Ticaret Ltd. Şti. firmalarına zarar bedellerinin ödendiğini, CMR teminatını da içeren nakliye komisyoncusu mali sorumluluk sigortası çerçevesinde davalı sigorta şirketine bağlı olarak sigortalı olduğu tespit edilen, malları taşımakla yükümlü olan, nakliyeci firma ... .... A.Ş. için ... numaralı poliçesi kapsamında ödeme yapılması istemi ile ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin 28.08.2023 tarihinde keşide edildiğini ancak davalı şirket tarafından ödeme yapılmadığını, bunun üzerine dava şartı zorunlu arabuluculuk kurumuna başvuru yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle haklı davanın kabulü ile, kaza sonucu meydana gelen ve müvekkili tarafından ödenen zarar bedelinde şimdilik 1000-TL olan talebinin, HMK 107. madde gereğince temerrüt/dava tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak avans faizi ile davalıdan tazmin edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın, dava konusu emtiaları dap satış şekli ile aldığını, dap teslim şeklinin, malın mülkiyeti alıcının emtiaları teslim alması ile alıcıya geçtiğini, emtialar teslim edilmeden yolda yandığı için mülkiyetin halen göndericide olduğunu, bu nedenle hasar talebinde bulunabilecek olan sadece gönderici olan ... ve ... şirketleri olduğunu, davacı hasarı alıcıya ödemiş ise hasar talebinde bulunamayacağını, lütuf ödenmesi yaptığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davacının bu taşıma zincirindeki yerinin belli olmadığını, hasarı mal sahibinin talep edebileceğini, davacının ne gönderici ne alıcı olduğunu, dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu, CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiğini, davacının davasını kısmi dava mı belirsiz alacak davası olarak mı açtığını belirtmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hasara neden olan yangının 24.11.2021 tarihinde meydana geldiğini, davanın ise 18.12.2023 tarihinde açıldığını, 1 yıllık dava açma süresi geçtikten sonra dava açıldığını, bu nedenle öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı şirketin Polonya asıllı bir şirket olup yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, yabancılık sebebine bağlı olarak teminat yatırma yükümlülüğü 12.12.2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da düzenlendiğini, müvekkili şirketin, dava dışı akdi taşıyıcı ...Ulus. Nak. Tic. A.Ş.'yi 01.01.2021-2022 vadeli ... numaralı taşıyıcı sorumluluk poliçesi ile sigortaladığını, ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, yine sigortacının sorumluluğundan bahsedebilmek için hasardan sigortalısının sorumluluğu ve kusurunun bulunması gerektiğini, sigortalı ...'in sorumluluğunun bulunmadığı noktada sigortacı ... Sigorta'nın da herhangi bir sorumluluğu olmadığını, müvekkili şirketin FFL Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi düzenlediği için ancak sigortalısının hukuken hasardan sorumlu olduğu oranda teminat kapsamında sorumlu olduğunu, davacının navlun bedeli, kar payı vb. taleplerinin ... Sigorta A.Ş.'den talep edilemeyeceğini, bu taleplerin poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafın hasar ödediğine ilişkin belgeleri, vekaletnamesini, temlikname vd. hasar evraklarını temin edememesi nedeniyle yani husumetini ispatlayamaması nedeniyle hasarı reddettiğini, aynı zamanda CMR 17/2 gereğince sigortalısının hasardan sorumlu olmadığını, davacı yanca yapılan başvuruların zamanaşımı geçtikten sonra yapıldığını, tüm bu sebeplerle; husumet itirazının kabulü ile davanın husumet yönünden reddine, zamanaşımı itirazının kabulü ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davacının talep ettiği alacakların belirli ve belirlenebilir alacaklar olduğundan açılan davaların usulden reddine, haksız, hukuki mesnetten yoksun ve müvekkillerinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz talepli davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TALEP ARTIRIM: Davacı vekili tarafından sunulan talep artırım dilekçesinde özetle; Alacaklarının 1.000,00-TL'sini 1.217.573,88-TL artırılarak, 1.218.573,88-TL olmasına karar verilerek, temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile davalıdan tazmin edilmesine, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, dilekçenin öncelikle davalı yana tebliği ile, davada miktar yönünden talep arttırım dilekçesinin kabul edilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Hasar raporu, faturalar, kaza fotoğrafları, sigorta poliçesi, bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, 24/11/2021 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle davacı tarafından taşınan malların zarar görmesi nedeniyle dava dışı ... Elektrik San ve Tic A.Ş'ye ve ... Elektrik San. İmalat ve Tic. Ltd Şti'ye ödenen bedellerden dolayı davacı yanın davalıdan alacaklı olup olmadığından ibarettir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; iki ayrı tedarikçi firmadan teslim alınan malların Türkiye'den Polonya'ya karayolu ile taşımacılığı sırasında araç içinde çıkan yangın sebebiyle tamamen yok olması sebebiyle tedarikçi firmaların zararının ödendiğini, sigortalı olduğu tespit edilen malları taşımakla yükümlü olan taşıyıcının sigortalısına tedarikçi firmalara yapılan ödemelerin geri ödemesi için başvuru yapıldığını ancak ödemenin yapılmadığını bu sebeple ödenen zarar bedellerinin taraflarına ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın halefiyetini ispatlayamadığını, dava konusu taşımanın uluslararası bir taşıma işi olduğunu, bu sebeple CMR Konvansiyonunun uygulanması gerektiğini, davanın CMR madde 32 gereği zamannaşımına uğradığını, esasa ilişkin ise poliçe limiti kadar sorumlu olduklarını, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/11/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Taşıma konusunda uzman bilirkişi ... ... ve Sigorta konusunda uzman bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 22/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Dava konusu mallardaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalının sigortalısı taşıyıcının oluşan hasardan sorumlu olması gerektiği, davalı sigortacının taşıyıcının sorumluluğunu üstlenmesi sebebiyle poliçe teminatı kapsamında zarardan sorumlu olacağı, davalının ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarının 1.218.573,88.- TL olduğu, davacının 07.05.2022 tarihinden itibaren ticari avans faiz talep hakkı bulunacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri doğrultusunda dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere tekrar bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Taşıma konusunda uzman bilirkişi ... ... ve Sigorta konusunda uzman bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 20/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda yapılan tespitlerin aynısına yer verildiği, herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacının iki ayrı tedarikçi firmadan teslim alınan malların Türkiye'den Polonya'ya karayolu ile taşımacılığı sırasında araç içinde 24/11/2021 tarihinde çıkan yangın sebebiyle tamamen yok olması sebebiyle taraflarınca tedarikçi firmaların zararının ödendiğini, sigortalı olduğu tespit edilen malları taşımakla yükümlü olan taşıyıcının sigortalısına tedarikçi firmalara yapılan ödemelerin geri ödemesi için başvuru yapıldığını ancak ödemenin yapılmadığını bu sebeple ödenen zarar bedellerinin taraflarına ödenmesini talep etmiş, davalı taraf ise dava konusu taşımacılığın uluslararası taşımacılık olduğunu CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bu bahisle CMR Konvansiyonu madde 32 gereği davanın zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davanın öncelikle dava açma zamın aşımı süreleri yönünden incelenmesi gerektiği, CMR 32. md. uyarınca davacının zaman aşımı süresi içinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiği, somut olayda meydana gelen hasarın taşıyıcının kasta varan tusuru/ağır kusuru ile gerçekletiğine dair bir delilin bulunmadığı, bu nedenle 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde açılması gerektiği, davalı tarafın davanın süresi içinde açılmadığı yönünde ilk itirazının bulunduğu, somut olayda zararın 24/11/2021 tarihinde gerçekleştiği, davacı tarafından yapılan ödemelerin 25/03/2022 olduğu, arabuluculuk başvurusunun 24/10/2023 tarihinde olduğu, dava tarihinin ise 18/12/2023 olduğu sabittir. Arabuluculukta 19 gün geçmiştir. Tüm bu süreler eklendiğinde davanın zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı taraf aleyhine açılan DAVANIN ZAMANAŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 20.447,45-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 182.600,34-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır