T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/768 Esas
KARAR NO:2024/66
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/12/2023
KARAR TARİHİ:24/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin "..." marka buhar türbini satın almak için davacı şirket ile irtibata geçtiğini, 22.06.2021 tarihinde "Buhar ... Montaj İşi" için davalı şirket ile anlaşıldığını, işin toplam tutarının 750.000,00-TL olduğunu, ödeme şeklinde belirtilen yüzde %25 oranlarının ödemenin oranları olduğunu yani işin tamamlanma oranları olmadığını, "... Devreye Alınıp Enerji Bakanlığından Kabulü" söz konusu işin %1'ni oluşturduğunu, davacı şirketin süresinde işe başladığını ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ilk üç saç ayağının sorumlulukları 23.06.2021 tarihinde sahanın gezilerek tespiti yapılmasından sonra davacı şirket ortağı ... tarafından kalem kalem sayıldığını ve davalı şirket genel müdürüne ilettiğini, davacı şirketin sözleşmeye uygun olarak işin %95'lik kısmını tamamladığını ancak davalı şirketin ödemeleri geciktirdiğini, ödemenin %25'lik kısmını hiç ödemediklerini, davalı şirketin; 25.06.2021 tarihinde 100.000,00TL; 28.06.2021 tarihinde 87.500,00TL ödeme planında yer alan ilk %25 olan toplam 187.500,00TL'lik avans ödemesini yaptığını, 05.07.2021 tarihinde davacı şirketin iş başı yaptığını, 27.08.2021 tarihinde davacı şirket tarafından... adası yardımcı ekipmanları montajlarının tamamlandığını, davalı şirket; 14.09.2021 tarihinde 185.000,00TL 2. hakediş ödemesini yaptığını, 2021 Eylül ayında davacı şirket "Borulama ve Elektriksel Kablaj Montaj İşini" de tamamladığını ve davalı şirket tarafından edilmesi gereken "panoları" talep ettiğini ancak panoların sahaya gelmediğini, davacı şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerine devam edebilmesi için davalı şirkete; "..., Akü Redresör Panosu, OG Panoları ve Diğer Panoların" tedarik edilip montajlarının yapılması gerektiğini bildirdiğini, panoların gelmediğini, panoların montajlarının yapılmadan Hindistan'dan gelecek ... Süpervizörü eşliğinde test edilmesi ve Türbini devreye sokulamayacağını, panoların takılması ve sonrasındaki montaj işlemlerinin işin %5'lik kısmını oluşturduğunu, yani işin %95'lik kısmını bitirdiğini ancak panolar gelmediği için %5'lik kısmı tamamlayamadığını, davalı şirketin panoların gelmesine ilişkin konuda davacı ... oyalandığını, işçilerin; sözleşmelerini sonlandıramadıklarını, maaşlarını, sigortalarını, konaklamalarını ve yemek masraflarını ödemeye devam ettiklerini, davalı şirketin 07.12.2021 tarihinde Dava Dışı Üretici Şirket ... tarafından Hindistan'dan gönderilecek Süpervizör teklifini kabul ettiğini, 21.12.2021 tarihinde Panoların hala tedarik edilememesi ve Süpervisör kontrolünde devreye alımın bu aşamada yapılmasının mümkün olmaması sebebiyle eksikler giderildikten sonra Süpervizör talep edileceğini ...'ye bildirdiğini, montaj işlemi tamamlanmadan Hindistan'dan süpervizör gelmesinin imkansız olması, süpervizör ücretinin davalı şirket tarafından ödenecek olması, bitmemiş montaj işinden önce süpervizörü davet etmenin ekstra maliyet yaratacağı ve davalı şirketin panoları süpervizör gelmeden en az bir hafta önce tedarik etmesi gerektiği için davacı şirket panoların tedarikini 5 elemanını sahada tutarak beklettiğini, müvekkili işin %95'ini bitirmiş olmasına rağmen, 21.12.2021 tarihinde taraflarca imzalamış teklifte belirtilen tutarın sadece %50'sini tahsil edebildiğini, 21.12.2021 tarihinde davalı şirket'in ... Süpervizör'ünün gelişinin iptal etmesiyle, davacı şirket "Kendinden kaynaklanmayan sebeplerden ötürü gecikmenin olması sebebiyle" işin %95'ni bitirmiş olmasına rağmen 3. Hakedişini ve sözleşmelerinde yer alan ek maliyeti talep ettiğini, davacı şirket; 24.12.2021, 03.01.2022, 13.01.2022, 21.01.2022, 28.04.2022, 30.05.2022, 06.06.2022 tarihlerinde görüşmeler yaparak 3. Hakedişleri olan 187.500,00TL ve 290.000,00 TL'lik ek maliyeti talep ettiklerini, davalı şirketin ödeme yapmadığını, Ekim 2022 tarihinde avukatlarının irtibata geçmesiyle 3. Hakediş 26.10.2022 tarihinde, 3. Hakedişin şartlarının tamamlanmasından tam 1 yıl sonra 187.500,00TL ödendiğini, dolar kurundaki yükselik sebebiyle müvekkili davacı şirketin zarar uğradığını, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmede davacı "... Enerjiden kaynaklanmayan gecikmelerden dolayı oluşacak ek maliyetlerden boren elektrik sorumludur" ifadesi yer aldığını, davalı şirketten 290.000,00TL'lik ek maliyet talep edildiğini ve şirket sahibi ... Bey tarafından ek maliyetin kabul ediğini, şirket içindeki ortaklık sorunları sebebiyle gecikmelerin olduğunu söylediğini, davalı şirket genel müdürü ...'ın 24.11.2022 tarihinde davacı ..., %5'lik kalan kısımların tamamlanması için Panoların hazır edilmesi gereken tarihten tam 14 ay sonra 01.12.2022 tarihinde sahaya davet ettiğini, buna cevap olarak; dosyanın hukuk bürosuna intikal ettiğini, 1,5 yıl önce verilmiş teklifte belirtilen rakamlarla işin tamamlanmasının mümkün olmadığı, gecikmelerin maliyetlere sebep verdiğini, ek maliyetin ve yapılan işin ödenmediğinin belirtildiğini, yeni teklif ile iş başı yapabileceklerini söylediklerini iddia ederek; taraflar %18 KDV'nin ... devreye alınmasına müteakip kesileceğine karar verdiklerini, işin %75'nin ödemesi alınmış olmasına rağmen fatura kesilmediğim, dava sürecinden önce teklif kapsamındaki hizmetin tamamı ve ek maliyet bedeline ilişkin faturalar kesildiğini fakat Davalı Şirket tarafından kötü niyetli olarak iade edildiğini, hatta ödemesini yaptıkları 560.000,00TL'LİK kısmın dahi KDV'sini ödemediklerini, borçlunun yetki itirazında bulunduğunu ve bu itirazın yerinde olmadığını, para alacağı söz konusu olup, ifa yeri olan alacaklının ikametgahının özel yetkili olduğunu iddia ederek; davalarının kabulünü, davalı borçlu şirketin; borca faizine, ferilerine, yetkiye, icra takibine ve ödeme emrine yapmış olduğu itirazın kaldırılmasını, takibin .... İcra Dairesi... sayılı dosyası üzerinden devamını, borçlunun takip konusu borcu işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sindan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri, harç ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın icra takibini yetkisiz icra dairesinde başlatmış olduğunu ve yetki itirazlarına rağmen dosyayı yetkili icra dairesine göndererek usuli işlemleri tamamlamaksızın itirazın iptali davası açıldığını, davanın usuli eksiklik sebebiyle reddinin gerektiğin, davacı taraf gerçek dışı ve yoruma dayalı iddiaları ile bulunduğu alacak talebinin kabulünün mümkün olmadığını, ekteki bilirkişi raporunda davacının işi tamamlamadığı, eksik bıraktığı ve müvekkili firmayı zarara uğrattığını, müvekkili firmanın kalan işi başka bir firmaya yaptırmak zorunda kaldığını, davacı şirketin işi tamamlamadığı halde ek ödeme talebinde bulunduğunu ve sözleşmenin uyarlanmasını talep etmeden kendince yaptığı bir takım likit olmayan alacaklar kapsamında icra takibi başlattıklarını, davacı firmanın kendinden kaynaklanan gecikmeleri müvekkili firmaya yüklemeye çalıştığını, müvekkili firmanın salt işin devamlılığını sağlamak adına geçici kabul dahi yapamadan davacıya ödeme yaptığını, yapılan bu ödemeyi hak etmediği halde ödendiğini, davacının tek taraflı beyan ile ek ödemeler talep ettiğini, sözleşme şartlarının sabit olduğunu ve hükümler dışında ödeme yapılabilmesinin hakimin müdahalesine bağlı olduğunu, 31.12.2022 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde davacının %75lik bir ödeme aldığı halde "Bu eksikliklerin sözleşmeye aykırı olduğu görülmüş ve Söz konusu eksikliklerin .... kullanımını engelleyecek ve Türbinden beklenen faydayı azaltacak nitelikte olduğu tespit edilmiştir." şeklinde tespit yapıldığını, davacının salt işi devam ettirebilmek için ön ödeme talebinde bulunduğu için sözleşme gereği şartları oluşmamış olmasına rağmen 26.10.2022 itibariyle %75lik ödeme aldığını, icra takibinde yer alan alacak kalemleri bakımından doğmuş bir alacak söz konusu olmadığını, müvekkili firmanın davacıya "gerekli aşamaları tamamlamadığı halde" salt işi devam ettirmesi ve sorun çıkarmaması için erken ödeme yaparak toplam 560.000,017-TL ödeme yaptığını, kalan %25'lik kısım için bakanlık onayı ön şart olarak belirlendiğini, davacının haksız icra takibi yaptığını, davacının kalan %25lik ödemeyi alabilmesi için işçin %100'ünü tamamlamış olması ve işin bakanlık onayından geçmiş olması gerektiğini, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü işçi maliyetlerindeki artış, enflasyon, dolar kurundaki değişim gibi ülkemiz sınırlarında oldukça olağan olaylar sebebiyle sözleşmenin uyarlanmasını istemenin mümkün olmadığını, davacının işin tamamlanması gerektiği yönünde kendisine bildirim yapıldığında sözleşmenin uyarlanmasını istemediğini ve ek maliyet isteğinde bulunduğunu, kalan işin bilirkişi marifetiyle %5'den fazla olduğunu ve davacı tarafın bu rapora itiraz etmediğini, müvekkili firmanın kalan eksiklikleri üçüncü bir firmaya yaptırmak zorunda kaldığından bu kapsamda müvekkilinin fazlaca vermek zorunda olduğu bedeller ve uğradığı zararlar bakımından yasal haklarının saklı olduğunu (Bu kapsamda ayrıca dava açılacağını), davacı tarafın dilakçesinde bir çok isimden ve şifahi olarak yaptıklarını iddia ettikleri görüşmelerden bahsettiğini, ... adında çalışanlarının olmadığını, davacı taraf sürekli olarak MAİL yoluyla müvekkilinden ek ödeme talep ettiğini, bu doğrultuda kendince faiz hesabı yaptığını, MAİL yolunun resmi bir temerrüde düşürme şekli olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddinin gerektiğini iddia ederek; yetkisiz icra dairesinde başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talep edildiği için davanın bu sebeple doğrudan reddini, Mahkememiz aksi kanaatte ise dilekçelerinde belirttikleri hususlar göz önünde bulundurularak haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, likit alacağı olmadığı halde icra takibi başlatan davacı aleyhinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, zamanaşımı ve/veya hakdüşürücü sürede açılmayan davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Dairesi... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, taraflara arasında akdedilen sözleşme sureti, faturalar, taraflara arasında yapılan mail yazışmaları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine buhar tirbün montaj işinden kaynaklanan alacak nedeniyle İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve iş planına uygun olarak işin %95'lik kısmını tamamladığını ancak davalının ödemelerini geciktirdiğini ve davalının tedarik etmesi gereken ekipmanları tedarik etmeyerek işin tamamlanmasını engellediğini, bu nedenle ek maliyet oluştuğunu, ek maliyetlerin ödenmediğini, bu nedenle başlattığı icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının icra takibinde yer alan alacak kalemleri bakımından doğmuş bir alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili icra takibine itiraz dilekçesinde müvekkili şirketin adresinin "Çankaya/Ankara" olduğunu, icra takibi bakımından yetkili icra müdürlüğünün Ankara İcra Müdürlükleri olduğunu belirterek usulüne uygun olarak süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davalarında, İcra Dairesi'nin yetkisine de itiraz edilmiş olması halinde öncelikle İcra Dairesi'nin yetkisine ilişkin itirazın incelenip değerlendirilmesi Yargıtay içtihatları gereğidir. İcra Dairesi'nin yetkisiz olması halinde de usulüne uygun bir icra takibinden bahsedilemeyeceğinden bahisle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.
İİK'nın yetkiyi düzenleyen 50.maddesi hükmüne göre, para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir. TMK'nın 19. Maddesine göre gerçek kişilerin yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Aynı Kanunun 51. Maddesine göre tüzel kişilerin yerleşim yeri ise, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.
HMK'nın 10. Maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.
6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Para borçlarının alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğine dair TBK'nın 89. maddesindeki kural salt para alacakları ile ilgili olup, eser bedeline ilişkin alacak istemleri yönünden uygulanamayacağı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarıyla da kabul edilmektedir. (bkz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2015 tarih ve 2015/3705 esas, 2015/4747 karar; 24/03/2015 tarih ve 2014/3179 esas, 2015/1457 karar; 23/02/2015 tarih ve 2014/2485 esas, 2015/922 karar sayılı kararları)
Somut olayda, taraflar arasında, davacı şirket ile davalı şirket arasında ... ilinde davacının üstlendiği iş ile ilgili olarak davacı şirket tarafından davalıya buhar tirbün montaj işinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesidir.
Eser sözleşmelerinde yetkili mahkeme HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi veya Kanun'un 10. Maddesinde düzenlenen sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesidir. Davacı, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davasını bu iki yer mahkemesinden birinde açabilir.
Somut olayda davalı şirketin ikametgahı ... işin ifa edilip teslim edildiği yerin de ... olduğu, davacı tarafça yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığı anlaşıldığından, davalı tarafça süresinde ve usulünce yapmış olduğu yetkiye itirazının kabulü ile yetkisiz icra dairesinde takip yapılmış olduğunun anlaşılmasına göre usulüne uygun bir takipten de bahsedilemeyeceğinden davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İcra takibinın yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı ve usulüne uygun bir takipte bulunulmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Usulüne uygun bir takip bulunmadığından ve şartlar oluşmadığından icra inkar ve kötüniyet tazminatları taleplerinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 427,60-TL harcın peşin alınan 11.736,49-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 11.308,89-TL'nin davacıya iadesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2. Madde gereğince hesap olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/01/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*