T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/110 Esas
KARAR NO :2025/783
ASIL DAVADA VE BİRLEŞEN İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:20/02/2024
KARAR TARİHİ:10/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma tarafından, davalı sigortalının maliki olduğu ...plakalı araç için, 28.05.2018 ile 28.05.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu Karayolları Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Cad., ... istikametinde; 17.01.2019 saat 08.00 sıralarında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; davalı sigortalının maliki ve dava dışı ...'nin sürücüsü olduğu ...plakalı araç, dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosiklete çarparak yaralanmalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalı sigortalıya ait aracı kaza esnasında sevk ve idare eden ... kazanın ardından olay yerinde bir süre durduğunu ancak kaza tespit tutanağı tanzim etmeden ve trafik polislerinin intikalini beklemeden olay yerinden ayrıldığını, trafik kazasının oluş şekli ve kusur durumu hakkında 2019/... numaralı soruşturma dosyasında bulunan 24.06.2019 tarihli bilirkişi raporu'nda ... plaka sayılı motosiklet sürücüsü ...'ın ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ve ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı şeklinde tespitler yapıldığını, alay sonrasında dava dışı ... adlı şahsın 14.05.2019 tarihinde vermiş olduğu ifadede kazanın ardından olay yerini kendi isteği ile terk ettiğini ikrar ettiğini, müvekkili şirketin 20.01.2022 tarihinde 13.10.2021 tarih ve 2021/... K. sayılı İtiraz Hakem Heyeti Kararı uyarınca ...'ın zararının karşılanması için 9.757,27-TL ödediğini, akabinde mezkur meblağ muteriz borçlulardan talep edildiğini, KTK 95/2. maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar ZMM Trafik Sigortası Genel Şartlarının B-4/f maddesinin açık şekilde ihlal edilmiş olduğu anlamına gelmektedir ki, söz konusu yasal düzenlemeler çerçevesinde müvekkili sigortacı şirketin, ödemiş olduğu tazminat tutarları bakımından davalı yana rücu hakkı bulunduğunu, söz konusu poliçe genel şartları uyarınca, tüm sorumluluğun sigorta ettiren konumundaki davalı muteriz borçluya ait olması karşısında, müvekkili sigortacı şirket ödemiş olduğu tazminat bedelini davalı yandan rücuen talep etme hakkına sahip bulunduğundan, müvekkili şirket tarafından, bu miktarın ödenmesi için, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatıldığını, davalı konumdaki borçlunun takibe haksız şekilde itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, daha sonra gerçekleştirilen arabuluculuk sürecinde de olumlu bir sonuç elde edilemediğini, bu sebeplerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA BEYAN: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinin usule uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini, meydana gelen kaza olayıyla ilgili 24.06.2019 tarihli raporda: "...plaka sayılı otobüs sürücüsü ...'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen 54. Maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğu, ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'ın kusur ve ihlalinin olmadığı," hususu belirtildiğini, meydana gelen kaza olayıyla ilgili Trafik Bilirkişisinin hazırladığı 24.06.2019 tarihli raporu kabul etmediklerini, söz konusu raporun hatalı olduğunu, olayın akışına ve kazaya karışan taraf beyanlarında geçen anlatımlara uygun olmadığını, müvekkili şirkete ait otobüsü kullanan ..., kendi şeridinde seyir halinde iken diğer motosiklet sürücüsünün aniden sağ tarafından yola çıktığını bu nedenle otobüsün sağ tarafına vurduğunu beyan ettiğini, motosiklet sürücüsü ... ve onunla birlikte seyir halinde olan ... isimli kişilerde benzer ifadeyle, otobüsün sağ tarafıyla motosikletin sol tarafına vurulduğunu beyan ettiklerini, bu ifadelere bakıldığında otobüs şoförü ...'nin, motosikletin aniden yola çıktığı ve kazaya sebebiyet verdiği iddiası desteklendiğini, alınan raporda motosiklet sürücüsüne hangi gerekçeyle kusur verilmediğini ve müvekkili şirkete ait otobüs şoförüne hangi gerekçeyle tali kusur verildiği belli olmamakla birlikte hukuken geçerli bir gerekçede yazılmadığını, hem müvekkili şirket otobüs şoförünün hem de kazaya karışan diğer tarafların alınan beyanlarına bakıldığında, kazanın ilk oluşum esnasında otobüs şoförünün ilk anda olay yerinde durduğu ve diğer kişilerle ilgilendiği sabit olduğunu, hangi gerekçeyle olay yerinden ayrıldığı hususu net olmadığını, hangi gerekçeyle otobüs şoförü olay yerinden ayrılmış olursa olsun, salt kaza mahallini terk etmesi başlı başına davacı sigorta şirketinin, müvekkiline karşı rücu davası açması için yeterli olmadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07.06.2017 tarih 2016/10786 Esas 2017/6498 Karar sayılı, 12.03.2018 tarih 2017/1533 Esas 2018/2192 Karar sayılı, 07.06.2017 tarih, 2016/10786 Esas 2017/6498 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi 'olay yerini terk, tek başına gerçekleşen rizikonun teminat dışı olmasını gerektirmeyeceği, 6102 sayılı TTK'nın 1409 (6762 sayılı yasanın TTK'nın 1281-1282 maddeleri) maddeleri uyarınca rizikonun teminat dışı bir sebepten meydana geldiği iddiasının sigortacı tarafından ispatlanması gerektiği' hususu göz önünde bulundurulduğunda davacının, meydana gelen kaza olayı nedeniyle karşılanmış olan tazminatların, taraflar arasında yapılan sigorta anlaşmasında öngörülen teminatlar dışında kaldığı hususunu somut delillerle ispat etmesi gerektiğini ancak açılan dava ve birleşen davada bu yönde delil bulunmadığını, açılan davaların reddine karar verilmesi gerektiğini, meydana gelen kaza olayında müvekkili şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığı sabit olduğunu, müvekkili şirket, otobüslerin güvenli ve sağlıklı seyri için üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirdiğini, üzerine atfedilecek bir kusur olmamakla birlikte, davacının, müvekkiline rücu etmesini gerektirir yasal dayanak bulunmadığını ve ayrıca davacı tarafından meydana gelen kazadan dolayı karşılanan teminatların sigorta poliçesi kapsamı dışında kaldığını ispatlamaya yarar somut delilleri de bulunmadığını, dosya kapsamında alınan 16.10.2024 tarihli bilirkişi raporunu da kabul etmediklerini, kazada müvekkili şirketin bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, bu sebeplerle; cevap dilekçesinin ve delillerin kabulü ile birlikte öncelikle, kaza olayı kapsamında yeniden kusur raporu temin edilip, kazaya karışan kişiler tanık sıfatıyla dinlendikten sonra dosya kapsamında yeniden bilirkişi raporu aldırılmasını, asıl dava ve birleşen dosya davasının ayrı ayrı reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma tarafından, davalı sigortalırır maliki olduğu ...plakalı araç için, 28.05.2018 ile 28.05.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...-...-... no.lu Karayolları Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Cad., otogar istikametinde; 17.01.2019 saat 08.00 sıralarında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı sigortalının maliki ve dava dışı ...'nin sürücüsü olduğu ...plakalı araç, dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosiklete çarparak yaralanmalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalı sigortalıya ait aracı kaza esnasında sevk ve idare eden ... kazanın ardından olay yerinde bir süre durduğunu ancak kaza tespit tutanağı tanzim etmeden ve trafik polislerinin intikalini beklemeden olay yerinden ayrıldığını, olay sonrasında dava dışı ... adlı şahıs; 14.05.2019 tarihinde vermiş olduğu ifadede kazanın ardından olay yerini kendi isteği ile terk ettiğini ikrar ettiğini, trafik kazası sonucunda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti K-2021/148100 sayılı 12.10.2021 tarihli kararında 30.056 TL tutarında tazminatın 23.03.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı sigorta kuruluşundan alınarak davacıya ödenmesine; başvuran tarafından ödenen toplam 860 TL yargılama giderinin davalı sigorta kuruluşundan alınarak başvurana ödenmesine; başvuran vekille temsil edildiğinden, kabul edilen talep üzerinden hesaplanan 4.508 TL vekalet ücretinin davalı sigorta kuruluşundan alınarak başvurana ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirket 27.10.2021 tarihinde kaza sonucu ...'da oluşan sürekli sakatlığın tazmini için 38.367,46 TL ödediğini, akabinde mezkur meblağ muteriz borçlulardan talep edildiğini, müvekkili sigortacı şirket ödemiş olduğu tazminat bedelini davalı yandan rücuen talep etme hakkına sahip bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından, yukarıda belirtilen bu miktarın ödenmesi için, .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatıldığını, davalı takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, dava dosyasının İstanbul 20. Asliye Ticaret Mah. 2024/110 Esas sayılı dosyayla birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ...ve ... plakalı araçlara ait tescil bilgilerini içerir UYAP araç sorgu raporları, Sigorta Tahkim Komisyonu'ndan gelen 27/05/2021 tarihli ve 2021.E... sayılı başvuru dosyası, ... Sigorta A.Ş.'den gelen dava konusu kaza nedeniyle yapılan ödeme belgeleri, sigorta poliçesi ve hasar dosyasını içerir müzekkere cevabı, 13/10/2021 tarihli ve K-2021/... sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı, 12/10/2021 tarihli ve K-2021/... sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı, bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, asıl davada 17/01/2019 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacının sigortalısının olay yerini terk etmesi sebebiyle zarar görene ödenen hasar bedeline dair .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali ile birleşen davada 27/10/2021 tarihinde meydana gelen kazada davacının sigortalısının olay yerini terk etmesi sebebiyle zarar görene ödenen değer kaybı bedeline dair .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki olduğu ve zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ...plakalı aracın 28/05/2018-28/05/2019 tarihleri arasında sigortasının yapıldığı, sigortalının 17/01/2019 tarihinde kusurlu olarak ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucunda ... plakalı aracın zarar gördüğünü, araç malikine 9.757,27 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dava yönünden ise araç malikine 38.367,46 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; Müvekkilinin olay yerini terk etmediğini, rücu hakkı için hem bedeni hem maddi zararın bulunması gerektiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsünün kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 26/04/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 9.757,27- TL asıl alacak ve 1.023,11- TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.780,38-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/09/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 30/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 04/10/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 38.367,46- TL asıl alacak ve 4.158,66-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.526,12-TL borcun ödenmesi amacıyla 01/07/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 15/08/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Açıklamalara göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesi gereğince, davacı sigorta şirketi tarafından Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısına ödenen tazminatın, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu bulunan davalıdan rücuen tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2022/18941Esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı Allianz Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davalı şirketin maliki bulunduğu ...plakalı aracın 28/05/2018 başlangıç ve 28/05/2019 bitiş tarihli, 1-0210-23512347 poliçe numaralı ZMMS sigorta Poliçesi ile teminat altında olduğu anlaşılmıştır.
Sigorta Konusunda Uzman Bilirkişi ... tarafından 14/10/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davalı şirketin araç maliki ve ZMSS poliçesinde sigortalı olarak belirtilmiş olması sebebiyle işleten sıfatına sahip olduğu değerlendirilmektedir. Davalı şirkete ait ...plakalı araç; davacı şirket tarafından, 28.05.2018-28.05.2019tarihleri arasında geçerli olan 0001-0210-23512347 no.lu ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta edilmiş olup, poliçenin 17.01.2019 kaza tarihi itibariyle şahıs başına bedeni Zarar 360.000,00 TLdir. Dava konusu 01.06.2022 tarihli kaza Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi kapsamındadır. Zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları 4.md. “Sigorta sözleşmesinden ve sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.” Hükmü kapsamında dava konusu kazada zarar gören ... a geçici işgörmezlik ödeneği ve maluliyet tazminatı davacı sigorta şirketi tarafından ödenmiştir. Söz konusu kazanın bedeni hasar içermesi sebebiyle davacı şirketin Genel Şartlar 4/f maddesine dayanarak davalıdan rücuen tazminat talep ve dava hakkı bulunacağı kanaat olunmaktadır. Asıl Dava Yönünden; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, Davacının ödediği 3.347,00.- TL. tazminatı ödeme tarihi olan 20.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile talep hakkı bulunacağı, İcra dosyası dosya içeriğinde bulunmadığından işlemiş faiz hesabı yapılamadığı, Birleşen Dava Yönünden; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, Davacının ödediği 30.056,00.- TL. tazminatı ödeme tarihi olan 27.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile talep hakkı bulunacağı, Takip tarihine kadar işlemiş faizin 4.733,82.- TL. Olacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Sigorta Konusunda Uzman Bilirkişi ... ve Adli Trafik Uzmanı Bilirkişi ... tarafından 03/06/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet ek raporuna göre; " 04/05/2029 günü saat 14:00 sıralarında sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken kazanın meydana geldiği mevkiye geldiğinde aracının sağ yan kısımları ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde olan üzerinde ...'ın yolcu olarak bulunduğu sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı (Eski Tescil Plakası: ...) motosikletin sol yan kısımlarının çarpışması sonucu iki araçlı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, bu kazanın oluşumunda;...plakalı araç sürücüsü ...'nin; sevk ve idaresindeki aracı ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken, aynı yön ve istikamette seyir halinde bulunan ... plakalı (Eski Tescil Plakası: ...) motosiklet ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, sürücülerin çarpışma eylemini gerçekleştirdiklerinin kolluk birimlerince alınan beyanlar, soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu, bilirkişi raporundaki kroki ve beyanlardaki araçların yönü, çarpışma noktaları, yol üzerindeki çarpışma yerinden anlaşılmış olup, ...'nin aracının hızını, cinsine, teknik özelliğine, hava ve yol durumuna uygun ve süratini görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlaması, yolun icap ve şartlarına uygun seyretmesi, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, bu hususlara riayet etmeksizin seyretmesinden dolayı, aracının sağ yan kısımları ile yol üzerinde seyir halinde olan ... plakalı (Eski Tescil Plakası: ...) motosikletin çarpışmasında, objektif olarak öngörülebilir ve önlenebilir zararlı sonucu önleyemeyip trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiği, bu kurallara riayet etmediği, bu suretle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla %100 oranında tam derecede etkili olduğu değerlendirilmiştir. (2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52/b maddesi: Sürücüler; b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorundadır.) ... plakalı (Eski Tescil Plakası: ...) motosiklet sürücüsü ...'ın; motosikleti ile kazanın meydana geldiği ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken, ...plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, kazanın oluş şekli ve çarpışma noktaları dikkate alındığında atfı kabil kusur ve etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir....plakalı araç sürücüsü ...'nin %100 oranında tam derecede etkili olduğu değerlendirilmiştir. ... plakalı (Eski Tescil Plakası: ...) motosiklet sürücüsü ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir. Asıl Dava Yönünden; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, Davacının ödediği 3.347,00.- TL. tazminatı ödeme tarihi olan 20.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile talep hakkı bulunacağı, işlemiş faizin 360,22.- TL. olarak hesaplandığı, Birleşen Dava Yönünden; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, Davacının ödediği 30.056,00.- TL. tazminatı ödeme tarihi olan 27.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile talep hakkı bulunacağı, Takip tarihine kadar işlemiş faizin 4.733,82.- TL. olacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tarafların itirazları ve beyanları doğrultusunda, 04.01.2022 tarih ve 2022/İHK-1065 Sayılı İtiraz Hakem Heyeti dosyası da göz önünde bulundurularak, mahkememiz ara kararı gereği davacı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevabında sunulacak belgeler de değerlendirilmek üzere dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere tekrar bilirkişi heyetine tevdi edildiği, Sigorta Konusunda Uzman Bilirkişi ... ve Adli Trafik Uzmanı Bilirkişi Hakan Altınbüken tarafından hazırlanan 16/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; 03/06/2025 tarihli ek raporda yapılan tespitlerin aynısına yer verildiği, herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. Maddesi (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hali" rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez.
Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Söz konusu maddeki bedeni hasar ibaresi ile kastedilen olay yerinin terk edilmesi için zorunlu hallerin neler olduğunun açıklanmasıdır. Dolayısıyla; olay yerini terk nedenine dayalı rücu sebebinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanmasına engel bir hal bulunmamaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Tüm bu açıklamalardan yola çıkarak somut olaya bakıldığında; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 28/05/2018 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınmasının gerekli olduğu, davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiği tutulan tutanaklardan anlaşılmaktadır. Davalı taraf söz konusu kazada kusurlarının ve sorumluluklarının bulunmadığını ve olay yerinden ayrılmanın sigorta şirketine tek başına rücu imkanı vermediğini iddia etmiş ise de bilirkişi heyeti tarafından belirlenen kusur oranlarının kaza tespit tutanağındaki tespitlerle uyumlu olması ve kazanın gerçekleşme şekli dikkate alınarak davacının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesine göre Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği düzenlendiğinden davalının husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığı, terkin yanında alkollü araç kullanmak yahut ehliyetsiz araç kullanmak gibi şartların gerekip gerekmediğine ilişkin olup Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceğinin düzenlendiği, Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez. Bu kapsamda davacı taraf zorunlu sebeplerle uzaklaştığına dair bir ispata yarar delil sunmadığından sigortanın rücu hakkının bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile yapılan ödemenin makul olduğu ancak gerçek zarar ilkesi gereği Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarında tespit edilen bedelin istenebileceği anlaşılmakla davalının, davacıya davaya konu icra takiplerindeki dosya alacakları yönünden Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyetinde tespit edilen alacak kadar borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takiplere vaki itirazların kısmen iptaline, takiplerin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, takip konusu haksız fiile dayalı olduğu, zararın yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-)Mahkememizin ...yılı dosyası yönünden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 3.347,00-TL asıl alacak ve 360,22-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.707,22-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen bedeller üzerinden takip tarihinden itibaren aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan (arabuluculuk son tutanağın incelemesinde 2 adet icra dosyası için arabuluculuk görüşmesi yapılmış ve Mahkememize .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası için başvurulmuş olmakla arabuluculuk gideri buna göre belirlenmiş olup asıl ve birleşen dava arabuluculuk dosyaları aynı olduğu için toplam arabuluculuk ücreti yarı yarıya hesaplanıp oranlama yapılarak tahsil edilmiştir.) 800,00-TL'nin kabul red oranına göre 275,11-TL'sinin davalıdan, 524,89-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 3.707,22-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 7.073,16-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 539,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.539,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.280,33-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra karar kesinleştiğinde davacı tarafa resen iadesine,
B-)Mahkememizin Birleşen ... Esas sayılı dosya yönünden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 30.056,00-TL asıl alacak ve 4.733,82-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.789,82-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen bedeller üzerinden takip tarihinden itibaren aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.376,49-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 724,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.652,09-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan (arabuluculuk son tutanağın incelemesinde 2 adet icra dosyası için arabuluculuk görüşmesi yapılmış ve Mahkememize .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası için başvurulmuş olmakla arabuluculuk gideri buna göre belirlenmiş olup asıl ve birleşen dava arabuluculuk dosyaları aynı olduğu için toplam arabuluculuk ücreti yarı yarıya hesaplanıp oranlama yapılarak tahsil edilmiştir.) 800,00-TL'nin kabul red oranına göre 654,46-TL'sinin davalıdan, 145,54-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 34.789,82-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 7.736,30-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 724,40-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.152,00-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 10,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8,18-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra karar kesinleştiğinde davacı tarafa resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kabul edilen ve reddedilen bedeller yönünden KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır