T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/114 Esas
KARAR NO: 2024/455
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 21/02/2024
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, inşaat, yol yapımı, sağlık, yemek hizmeti gibi alanlarda faaliyet yürüten bir şirket olduğunu, bu kapsamda birçok şirketle irtibatlı olup mal alımı yaptığını, ödemelerini düzenli olarak yerine getirdiğini, davacı şirketin ticari faaliyeti gereği inşaat ve yol yapım işlerini ifa etmek maksadıyla faaliyetinde kullanacağı akaryakıtı temin için davalı şirket ile anlaştığını, davalı şirket ile akaryakıt temini konusunda ticari faaliyetlerin düzenli bir şekilde devam ettiğini ve teslim edilen akaryakıt bedellerinin davalı şirketin hesabına ödendiğini, bazen de şirkete kesilen ve karşılığı bulunan çeklerle ödeme yapıldığını, ancak 2023 yılı içerisinde müvekkilinin sipariş ettiği akaryakıtlara karşılık davalı şirkete çekler kesilmişse de davalı şirket kötü niyetli davranarak sipariş edilen akaryakıtları teslim etmediği gibi bedelsiz kaldığını ve çekleri haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takiplerine konu ettiğini, takibe konu çeklerin verilme nedeni yakıt alımı olduğunu, yakıtların yüklendiği tankerler müvekkiline ait şantiyeye teslim edilmesi gerekirken hiçbir suretle teslim edilmediğini, yakıt tankerlerinin müvekkili şirkete teslim edilmemesi sebebiyle, müvekkili şirketin kendi çabalarıyla tespit ettiği tanker şoförleri ve bu şoförlerin irtibatlı olduğu kişiler hakkında, Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, bu kapsamda .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasına dayanak, ... seri nolu, 05.12.2023 tarihli 1.180.000,00-TL miktarlı, ... seri nolu, 06.12.2023 tarihli 1.180.000,00-TL miktarlı, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasına dayanak, ... seri nolu, 13.12.2023 tarihli 1.180.000,00-TL miktarlı, ... seri nolu, 11.12.2023 tarihli 1.294.275,00-TL miktarlı, ... seri nolu, 12.12.2023 tarihli 1.180.000,00-TL miktarlı, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasına dayanak, ... seri nolu, 18.12.2023 tarihli 1.180.000,00-TL miktarlı çekler bedelsiz olmasına, çeklerin düzenlenmesine dayanak olan akaryakıt teslimatı gerçekleşmemesine rağmen davalı, söz konusu çekleri icra takiplerine dayanak göstermek suretiyle icra takibi başlattığını, menfi tespit davasını ikame etmeden önce taraflarca, dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ancak görüşme sonunda anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya dair talep hakkı ile kısmi-fazlaya dair menfi tespit talebi saklı kalmak üzere, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas, .... İcra Dairesinin 2023/ ... Esas sayılı takip dosyalarına konu borcun şimdilik 300.000,00-TL tutarı nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, tensiple birlikte davalı tarafa müzekkere yazılarak; yapılan ticarete ilişkin faturaların, teslim fişlerinin, sevk irsaliyelerinin, dolum raporlarının, tanker plaka ve bilgilerini sunmasının istenmesine, yargılama sırasında borcun müvekkilinden tahsil edilmesi durumunda davaya istirdat davası olarak devamına ve tahsil edilen paranın yasal faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı ve müvekkili şirket arasında düzenlenen ekte sunulan Akaryakıt Satış Protokolünün 9. maddesinde taraflarca, ''İş bu protokolden kaynaklı ihtilaflardan ... Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu'' kararlaştırıldığını, davanın, HMK 17. maddesi gereğince yetkili ve görevli ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, bu sebeple mahkemenizce öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı tesis edilmesini talep ettiklerini, menfi tespit davalarının kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacının, borçlu olmadığını ileri sürdüğü borç miktarını tam olarak bildiğini ve icra takip dosyalarını incelediğinde iddia edilen borç miktarını belirleyebilme imkânına sahip olduğunu, bu nedenle davacının menfi tespit davasını kısmi olarak açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davada her ne kadar dava değeri ve harca esas değer olarak 300.000,00 TL bedel gösterildiğini ve harcın bu değer üzerinden yatırılmışsa da, davacı dilekçesinde belirttiği icra dosyalarından hangilerinden ne miktarda borçlu olmadığını belirtmek, istemlerini ayrıştırmak ve mahkemece hesaplanacak eksik harcı belirlenecek kesin süre içerisinde ikmal etmek zorunda olduğunu, mahkemenizce davacıya istemlerini ayrıştırmak ve eksik harcı tamamlatmak üzere kesin süre verilmesini, davacı tarafından kesin süre içerisinde usuli eksikliklerin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davanın, tamamen kötüniyetli olan ve borcunu ödememek için işin esasında haksız da olsa bütün hukuki mekanizmaları kullanmayı amaçlayan davacının ikame etmiş olduğu haksız bir dava olduğunu, taraflar arasındaki borçlanma işleminin temeli davacı tarafça da kabul edildiği üzere 11.09.2023 tarihli Akaryakıt Satış Sözleşmesinden kaynaklandığını, taraflar arasındaki bu sözleşme gereği müvekkili şirket tarafından davacı şirkete akaryakıt temin ve teslim edildiğini, davacı da teslim aldığı akaryakıtın karşılığında müvekkili şirkete icra takibine konu edilen çekler teslim edildiğini, çek bedelleri tüm görüşme ve çabalara rağmen davacı tarafından ödenmediğini ve icra takibine konu edildiğini, alım satım akdine konu akaryakıtı teslim almadan davalıya çekleri teslim ettiğini iddia eden davacının, iddiasını yazılı deliller ile ispat etmek zorunda olduğunu, çekin ödeme dışında başka bir amaçla verildiği iddiasının HMK 200. madde gereği yazılı delillerle ispatlanması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından taraflar arasında akdedilen akaryakıt sözleşmesi gereği, davacıya akaryakıtların teslimi gerçekleştirildiğini, satışa ilişkin faturalar düzenlenerek davacıya resmi e-fatura sistemi üzerinden gönderildiğini ve davacı tarafından da bu düzenlenen faturalara süresi içerisinde herhangi bir itiraz ileri sürülmediğini, faturalar iade edilmediğini, davacı da, aldığı akaryakıtların bedelini ödemek amacıyla takip konusu çekleri keşide ederek müvekkili şirkete teslim ettiğini, sözleşmede, davacı şirket yetkili ve çalışanları akaryakıt siparişlerini ve teslim alacak araç bilgilerini en az 1 gün önceden email, fax veya whatsapp'dan yazılı olarak müvekkili şirkete bildirmekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirkete davacı şirket tarafından plakası bildirilen araçlara akaryakıt teslimi müvekkili şirketin ana tedarikçisi olan ve sözleşmede belirtilen ... A.Ş. tarafından resmi olarak gerçekleştirildiğini, takip konusu çeklerin ödenmemesi üzerine başlattıkları icra takipleri sırasında, davacı şirket adına onlarca icra takibinin aynı dönemde başlatıldığı öğrenildiğini, yaptıkları araştırmalar üzerine davacının benzer şekilde akaryakıt piyasasında hizmet gösteren şirketlerden akaryakıt alıp karşılığında çekler verdiğini, şirket faaliyetleri arasında bulunan farklı sektördeki şirketlerden de çek karşılığında mal ve hizmet satın aldığını, bu çeklerin hiçbirinin karşılığının bulunmaması sebebiyle davacı şirket aleyhine onlarca takip dosyası açıldığını, şikayetlerin yapıldığı ve davacının piyasaya verdiği 30.000.000,00 TL değerindeki çeklerin karşılığının bulunmadığını ve davacı tarafından İstanbul/Şişli'de gösterilen şirket ofis adresinin de aslında boş bir daire olduğu bilgisine ulaşıldığını, davacı şirketin, kötüniyetli olarak büyük bir organizasyon ile bankadan temin ettiği çek koçanı ile piyasadan mal ve hizmet temin edip karşılığını ödemeyen, piyasayı zarara uğratan, akabinde de işin esasında haksız olmasına rağmen bütün hukuki mekanizmaları kullanmaya çalışan, borca batık paravan bir şirket olduğunu, tüm bu sebeplerle; fazlasını talep ve dava etme hakkı saklı kalmak kaydıyla; öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı tesis edilmesini, bu talep yerinde görülmediği takdirde, usulüne uygun ikame edilmeyen iş bu davanın usulden reddine, bu talep uygun görülmezse ekte sunulan deliller ve ispat vasıtaları neticesinde esasa girilerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın esastan reddine, iş bu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas, .... İcra Dairesinin 2023/43439 Esas sayılı takip dosyalarına konu borcun şimdilik 300.000,00-TL tutarı nedeniyle davacı şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitinden ibaret olduğu tespit edildi.
Davalı taraf yetki itirazında bulunarak ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 17. maddesinde tacirler ve kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabilecekleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemelerde görülebileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yetki sözleşmesi de ancak kesin yetki bulunmayan hallerde ve tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olmaları halinde geçerli olarak yapılabilir.
Yetkiye ilişkin yasal düzenlemelere bakılacak olursa; 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesinde, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu açıklanmıştır. Para borçları götürülecek borç niteliğinde olduğundan alacaklının ikametgahı mahkemeleri de yetkili mahkemedir. Ayrıca sözleşmeden doğan davalarda HMK 10. Madde gereği sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi yetkilidir. Tarafların tacir olması nedeniyle aralarında yetki sözleşmesi olması halinde bu sözleşme ile belirlenen mahkemede davaya bakmaya yetkilidir.
Eldeki davada, taraflar arasında düzenlenen Akaryakıt Satış Protokolünün 9.maddesinde taraflarca protokolden kaynaklı ihtilaflardan ... mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu anlaşılmış olmakla, davanın yetkisiz olan Mahkememizde açılmıştır.
Bu halde somut olayda; HMK 17 gereği mahkememizin yetkisiz olduğu açık olup, süresinde yetki itirazında bulunarak doğru yetkili mahkemeyi belirten davalı şirketin yetkiye yönelik itirazı haklı olduğundan mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere ... Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yüzüne karşı dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.