T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/189 Esas
KARAR NO : 2024/817
VEKİLİ : Av. CENGİZ ARDAK - [16082-80287-12133] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/03/2024
KARAR TARİHİ : 13/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 28/03/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 04.10.2022 tarihli Çatı GES projesi için Mühendislik Ekipman Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirket tarafından sözleşmeye konu tüm yükümlülükleri eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiğini, davalı şirket tarafından ise ilk ödeme dahi sözleşmenin imza tarihi olan 04.10.2022 üzerinden 30 gün geciktirilecek 01.12.2022 tarihinde ve eksik olarak gerçekleştirildiğini, 14.10.2023 tarihinde ise davalı şirket iş yerinde yangın çıkmış ve söz konusu yangın sebebiyle işyerinin zarar gördüğünü, davalı şirket yetkilisi yangının çıktığını saat 14:19” da öğrenmiş ve 14:20'de davacı şirket yetkilisini arayarak haksız ithamlarda bulunarak yangını davacı şirket yetkilisi ... 'nin çıkarttığına ilişkin mesnetsiz iddialar ile hem davacı şirketi hem de davalı şirket yetkilisinin itibarını zedelemeye çalıştığını, söz konusu dosya ... Cumhuriyet Başsavcılığı davacı hakkında 20.11.2023 tarihinde KYOK kararı verdiğini, davalı şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve ödemeleri gerçekleştirmemesi sebebiyle davacı şirket tarafından ... Noterliğinin 27.11.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hakkedişlerinin ödenmesini bildirdiğini, daha sonrasında 04.10.2022 tarihli Çatı GES Projesi Mühendislik Ekipman Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden düzenlenen 19.11.2023 tarihli ... No'lu faturaya istinaden .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ile takibin durdurulduğunu, davalının itirazının iptali ile haksız itiraz sebebiyle alacak tutarının %20'sinden az olmayacak şekilde tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 02/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile 777.783,48 TL fatura alacağından olduğundan bahisle icra takibi başlattığını, talep edilen 777.783,48 TL'lik tutar 04.10.2022 tarihli GES kurulum sözleşme bedelinin %5'in denk gelmekte olup ödemeler başlıklı 6. madde ile alacağın muaccel olmadığını, davacı uygulaması çok büyük bir yangına ve yüz milyonlarca zarara sebep olan kusurlu ve eksik bir uygulama olduğunu, davacı sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının atıf yaptığı Silivri” savcılık soruşturması derdest halde olup, verilen KYOK kararına ilişkin davalı tarafından gerçekleştirilen itiraz kabul edilmiş ve soruşturmanın devam ettiğini, kötü niyetle başlatılan icra takibi dolayısıyla asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğünün 2024/...Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, Taraflar arasında imzalanan sözleşme, Faturalar, İhtarname, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 21/02/2024 tarihinde 693.838,52TL faturadan kaynaklı asıl alacağının ve 83.944,96TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ (23/02/2024) edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (28/02/2024) yetkiye, borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 28/02/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi ..., Borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi ... ve Elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiler çerçevesinde, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş takibe konu faturadan kaynaklanan alacak talebi üzerine kurulmuştur. İlgili fatura; 19.11.2023 tarihli, ... numaralı "Son Hakkediş Ödemesi" açıklamasıyla 693.838,52 TL tutarındadır. Takibe konu faturadan kaynaklı oluşan alacağının davalı tarafından ödenmesi talebiyle yürütülen takibe karşı yapılan itirazın iptali, dava konusunu oluşturduğu, Davacı defterlerini, 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2022 yılı Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış tasdikinin süresi içerisinde yaptırıldığı ancak 2022 yılı Yevmiye Defterinin kapanış tasdikinin yaptırılmadığı, 2023 yılı ticari defterleri ile ilgili olarak, davacının 2023 yılında E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, E-Defter uygulamasında yalnız Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2023 yılı Envanter defterinin açılış tasdikini yasal süresi içerisinde yaptırmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince mevcut haliyle davacının 2022 yılı usulüne uygun tutulmadığı, 2023 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı,
Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacı ... hesap kodu altında davalı ile olan cari ilişkilerini takip etmektedir. 120 hesap kodu, muhasebe sistemlerinde genellikle "Alıcılar" olarak adlandırılır ve bir işletmenin mal veya hizmet satışından dolayı müşterilerinden alacaklı olduğu tutarların kaydedildiği bir cari hesaptır. Bu hesap, işletmelerin alacaklarını vade, miktar ve ödeme koşulları gibi detaylarla takip etmelerine olanak tanır. Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve takibe konu edilen fatura, bu hesap üzerinden işlenmiştir. Bu fatura, 19.11.2023 tarihli, ... numaralı "Son Hakkediş Ödemesi" açıklamasıyla 693.838,52 TL tutarındadır. Fatura davacının ticari defterlerinde ... hesap kodu altında kaydedilmiş olup, bu faturadan kaynaklanan alacaklar nedeniyle, davacının davalıdan takip tarihi (21.02.2024) itibarıyla 400.754,82 TL alacaklı olduğu tespit edildiği, Sayın Mahkemenizin 14.06.2024 tarihli Duruşma Tutanağında; Davalı şirketin ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmiştir. Verilen bu yetkiye istinaden tarafımdan davalı yan vekiline mail atılarak davalı şirkete ait ticari defter, belgelerin hazırlanması gerektiği yönden bilgi verilmesi akabinde davalı taraf ilgili maile 09.08.2024 tarihinde “Merhaba ... Bey, ... A.Ş ile ilgili iletişime geçiyorum. Mükellefimiz 2023 Eylül Ayında ciddi bir yangına maruz kalmıştır. Çıkan yangında Adreste faaliyet gösteren tüm şirketlerimize ait evraklar, bilgisayar sistemleri , server, yasal defterler , her şey zayi olmuştur. Firmamız E defter mükellefidir. Elimizde ulaşabildiğimiz 2023 yılı muavin defter detaylarını bilgilerinize sunarım. ... Asliye Tic. Mah. 2024/ ... E. Sayılı dosyasına istinaden zayi belgesi başvurumuz mevcuttur. Mahkeme zayi belgesi vermediği için GİB den yangından önceki e defter kayıtlarını ve beratlarını temin edemiyoruz. GİB zayi belgesi kararı olmadan geçmiş dönem kayıtlarını maalesef paylaşıma açmamaktadır..” şeklinde cevap vermiş olup davalı yanın ticari defterlerinin zayii olduğu ve sunulamayacağı bilgisi verildiğinden davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Taraflar arasında 04.10.2022 tarihli ... projesi için Mühendislik Ekipman Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi akdedildiği, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu fatura alacağını oluşturan 19.11.2023 tarihli, ... numaralı ve " Son Hakkediş Ödemesi " açıklamalı 693.838,52 TL, tutarındaki fatura üzerinde yapılan incelemelerde; Bu fatura, e-Fatura sistemi üzerinden usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve davacının ticari defterlerine kaydedilmiştir. İncelenen belgelere göre, 04.10.2022 başlangıç tarihli " Çatı GES projesi için Mühendislik Ekipman Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma" sözleşmesi kapsamında düzenlenmiş olup, davalı yan cevap dilekçesinde davacı şirketin sözleşme yükümlülüğüne yerine getirmediğini ifade etmekte olup bu hususta teknik açıdan incelemeler yer verilecektir. Ayrıca, davalı tarafından faturaya ilişkin 8 gün içinde herhangi bir itiraz yapılmadığı gözlemlenmiştir. Faturanın kabulü hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Mahkemenize ait olduğu, İncelemeye konu olan dava dosyasında, davacı ve davalı tarafından takibe konu faturanın Maliye Bakanlığı'na BS/BA formu üzerinden düzgün bir şekilde bildirildiği görülmekle tarafından BA/BS bildirimlerinin uyumlu olduğu,
Sonuç olarak; mali yönden yapılan incelemeler doğrultusunda, davacı tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu fatura alacağını oluşturan 19.11.2023 tarihli, ... numaralı "Son Hakkediş Ödemesi" açıklamasıyla 693.838,52 TL tutarında olup, bu faturanın davacının ticari defterinde kayıtlı olduğu, davacı ve davalı tarafından takibe konu faturanın BS/BA formu üzerinden düzgün bir şekilde bildirildiği ve faturanın kabul edilmesi durumunda, takibe konu faturadan kaynaklı davacının davalıdan takip tarihi (21.02.2024) itibarıyla 400.754,82 TL alacaklı olup, hesaplanan 45.323,72 işlemiş faiz ile birlikte toplam 446.078,54 TL alacaklı olduğu,
Teknik ve Sektörel yönden incelemeler: Davacı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında; mühendislik, ekipman, tedarik, kurulum, işletmeye alma konularını içeren 04.10.2022 tarihli ... Proje anlaşması yapılmıştır. Davacı şirket, 18.10.2022 tarihinde ... kayıt belgesini, 06.12.2022 tarihinde Üniversiteden Uygunluk Belgesini, 06.03.2023 tarihinde ... Belediyesinden ... kurulumunda sakınca yoktur” Belgesini, 19.07.2023 tarihinde Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığından “Çatı ... Projesi Onay'ın, 19.07. 2023 tarihinde ... Genel Müdürlüğü'nden Projeyi Tasdik Belgesini, 21.09.2023 Tarihinde ... nden Yeterlik Belgesini almıştır. Akabinde, davacı Şirket ile davalı şirket yetkilileri geçici kabul öncesinde 20.07.2023 tarihinde GES sistemini devreye yani işletmeye almıştır. Dosya içeriği incelendiğinde Çatı GES sistemi sözleşmeye uygun olarak kurulumunun tamamlandığı tespit edilmiştir. Çatı GES sistemi kullanıma uygun olduğundan ve işletmeye geçici kabul öncesinde üretime geçmesi davalı şirketin yararına bulunduğundan devreye alınarak işletmeye açılmıştır. Akabinde, 03.08.2023 tarihinde sistemin geçici kabule hazır olduğuna ilişkin tutanak da düzenlenmiştir. Çatı GES sisteminin, Geçici kabulün sözleşmeye göre ilgili ... tarafından yapılması gerekmektedir. Ancak, Çatı GES sisteminde sözleşmeye uygun tesis edilmesine ve eksiklik bulunmamasına rağmen ... Şirketi ( ... ) geçici kabulü bugüne kadar yapmamıştır. Bu hususta davacı şirketin kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Her ne kadar sözleşmede bakiye bedelinin geçici kabul yapıldıktan sonra ödeneceğine ilişkin hüküm varsa da Çatı GES sistemi işletmeye alındığından artık geçici kabulün yapılması beklenmeden takibe konu faturadan kaynaklı davacı şirketin davalı şirketten takip tarihi (21.02.2024) itibarıyla 400.754,82 TL asıl alacaklı olup, hesaplanan 45.323,72 TL işlemiş faiz ile birlikte toplam alacağının 446.078,54 TL olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve taraflar tacir olduğundan yetki sözleşmesi (HMK 17) gereği mahkememiz ve icra dairesi yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı taraflar arasındaki Çatı GES sözleşmesi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasında 04.10.2022 tarihli Çatı GES projesi için Mühendislik Ekipman
Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi kapsamında eserin meydana getirilerek davacıya teslim edilmesine rağmen iş bedelinin ödenmemesi sebebi ile bakiye alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın muaccel hale gelip gelmediği, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Taraflar arasında 04.10.2022 tarihli Çatı GES projesi için Mühendislik Ekipman
Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi akdedildiği, işin bedelinin ... projesinde ortaya çıkacak olan kurulu güçte belirtilen wp başına 0,585 usd+KDV olarak belirlendiği, ödemenin ise; işveren, sözleşme'nin imza tarihinden sonra 7 (yedi) gün içinde Sözleşme Bedeli'nin %25 (yüzde yirmibeş) tutarında avans ödemesini (“Avans Ödemesi”) YÜKLENİCİ'nin banka hesabına KDV dahil nakden ve defaten ödeyecektir. Takip eden ödemelerin, a) Sözleşme Bedeli'nin %50'si (yüzde elli) YÜKLENİCİ'nin temin edeceği fotovoltaik ... panelleri ve inverterler'in Saha'ya indirilmesinden 1 (bir) hafta öncesinde YÜKLENİCİ'nin banka hesabına nakden ve defaten ödenecektir. b) Sözleşme Bedeli'nin %20'i (yüzde yirmi) GES'in İşveren geçici kabulünden itibaren 1 (bir) hafta içerisinde YÜKLENİCİ'nin banka hesabına nakden ve defaten ödenecektir. c) Sözleşme Bedeli'nin %5'i (yüzde beş) GES'in İlgili Dağıtım Şirketi ( ... ) geçici kabulünden itibaren 1 (bir) hafta içerisinde YÜKLENİCİ'nin banka hesabına nakden ve defaten ödenecektir. Şeklinde sözleşme hükümleri bulunduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflarca imzalanan ... sözleşmesi kapsamında temin ettiği hizmetlerden doğan son hakediş ödemesi açıklamalı 693.838,52TL faturadan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, taraflar arasında 04.10.2022 tarihli ... projesi için Mühendislik Ekipman
Tedarik, Kurulum ve İşletmeye Alma sözleşmesi akdedildiği, davacı yanın ticari defterlerinin (davalı taraf defterlerinin yangın sebebi ile yok olduğu) usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile, davacı ve davalı tarafından takibe konu
faturanın Maliye Bakanlığı’na BS/BA formu üzerinden düzgün bir şekilde
bildirildiği görülmekle tarafından BA/BS bildirimlerinin uyumlu olduğu,
davalının defter ve kayıtları zayi olduğundan inceleme yapılmadığı, takibe konu faturanın son hakediş açıklaması ile oluşturulan ve Sözleşme Bedeli'nin %5'i (yüzde beş) olan ve GES'in İlgili Dağıtım Şirketi ( ... ) geçici kabulünden itibaren 1 (bir) hafta içerisinde ödenecek olan bedele ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri, daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmeden veya ifasını önermeden, ifayı talep ederse, karşı taraf, bir "karşı hakka", özellikle "def'i hakkı"na dayanarak ifadan kaçınabilir. Bu tür sözleşmelerde ifadan kaçınma hakkına ödemezlik def'i denir (Eren Borçlar Hukuku Şerhi, Cilt III, s. 2090). Dosya kapsamında davacı şirket,
18.10.2022 tarihinde YEPDİS kayıt belgesini, 06.12.2022 tarihinde Üniversiteden Uygunluk
Belgesini, 06.03.2023 tarihinde ... Belediyesinden GES kurulumunda sakınca yoktur”
Belgesini, 19.07.2023 tarihinde Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığından “Çatı GES Projesi
Onay’ını, 19.07. 2023 tarihinde ... Genel Müdürlüğü’nden Projeyi Tasdik Belgesini,
21.09.2023 Tarihinde ... İtfaiye Müdürlüğünden Yeterlik Belgesini almış ve davacı Şirket ile davalı şirket yetkilileri geçici kabul öncesinde 20.07.2023 tarihinde GES
sistemini devreye yani işletmeye almış olup Çatı GES sistemi
sözleşmeye uygun olarak kurulumunun tamamlandığı ve Çatı GES sistemi
kullanıma uygun olduğundan ve işletmeye geçici kabul öncesinde üretime geçmesi davalı
şirketin yararına bulunduğundan devreye alınarak işletmeye açılmıştır. 03.08.2023 tarihinde sistemin geçici kabule hazır olduğuna ilişkin tutanak düzenlenmiştir. Çatı GES sisteminin, Geçici kabulün sözleşmeye göre ilgili ... Şirketi ( ... ) tarafından yapılması gerekmekte iken ... sisteminin Elektrik Dağıtım Şirketi ( ... ) geçici kabulü yapmadığı görülmüştür. Sözleşmenin 9-i maddesi gereği geçici kabulün yüklenici tarafından yaptırılması gerekirken davacı yüklenicinin geçici kabulün yapılmasına dair herhangi bir başvurusu
bulunmadığı alınan müzekkere cevaplarından anlaşılmış olup sözleşmeye göre alacağın muaccel hale geldiğinin söylenemeyeceğinden zamansız açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Koşullar oluşmadığından kötü niyet tazminatının REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 427,60TL nispi karar harcından peşin yatırılan 9.393,68-TL harçtan mahsubu ile artan 8.966,08-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 120.667,52-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/12/2024
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.