T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/211 Esas
KARAR NO :2025/285
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/04/2024
KARAR TARİHİ:09/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı ...'e ait olan ... plakalı araç, 26.03.2022 tarihinde davacının kardeşi ... sevk ve idaresinde iken, davalı Muhammet'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın ihlalli /kusurlu davranışı neticesinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, Trafik kaza tespit tutanağından da kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü olduğunu, araç sürücüsü olduğunu beyan eden ... yine kendi beyanına göre ışık ihlali yapması sonucu iş bu kazaya sebebiyet verdiğini ve davacının aracını pert durumuna getirdiğini, ... plakalı araca ait sigorta şirketi olan diğer davalı ...ş. ye başvrulduğunda yapılan inceleme sonucu tutanağın gerçeğe aykırı tutulduğundan bahisle bedelin kendilerince ödenemeyeceğini bu sebeple açılan hasar dosyasının kapatıldığını davacının tarafına bildirdiğini, tutanağı tutan taraf Trafik polisi olduğunu, resmi yetkililerce tutulan tutanak kesin delil hükmünde olduğunu, aksini iddia eden tarafın bunu ispat etmesi gerektiğini, taraflarının söz konusu durumun varlığı gerçek olsa dahi bu duruma dahli olmadığını, bu durumdan herhangi bir çıkarı da bulunmamakla birlikte, söz konusu durumun ispatı da davalı ... Sigortaya ait olduğunu, davacıya ait olan araç bedeli, davacının araçsız kaldığı sürelerde araçsızlık sebebi ile uğradıkları zararların karşılanması ile hala otoparkta bulunan araçların otopark ücretlerinin davalılardan sorumlulukları nisbetinde karşılanması talebi ile iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, davalı ... şirketine karşı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek, 26/03/2022 tarihinde meyana gelen trafik kazası nedeniyle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; davacının aracında oluşan hasar onarım bedeli için 100,00 TL, aracın kullanılmamasından kaynaklanan mahrumiyet bedeli için 100,00 TL olmak üzere toplam şimdilk 200,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; 26/03/2022 tarihli dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın 04/10/2021-2022 vadeli T-...-0 numaralı ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, 09/05/2022 tarihinde ...'e 12.000,79 TL ödeme yapılarak sorumluluklarını yerine getirdiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile öncelikle kazadaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacının maliki olduğu araçtaki hasar tutarının bilirkişi incelemesi ile tespitinin gerektiğini, temerrütten söz edilemeyeceğini ve yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...'un tarafından cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER :
Arabuluculuk son tutanağı, Sigorta poliçesi, Kaza tespit tutanağı, Hasar dosyası, Islah dilekçesi, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Sigortacı bilirkişi ... ve makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü olduğunu beyan eden ...' ın aracı ile gece vakti seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi, trafik işaretlemelerine ve kurallarına uyması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, manevra ve manevraları düzenleyen genel kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, ... Caddesi üzerinde bulunan trafik ışığı kendisine kırmızı yanarken, trafik ikaz ışığına riayet etmeyerek seyrine devam ettiği esnada ... Caddesi karşı istikametten gelerek, orta refüj bağlantısında kendisine yeşil ışık yandığı için dönüş manevrası yapmakta olan sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı araca geçiş hakkı vermeyerek sağ ön tampon ve çamurluk kısımlarına çarparak trafik kazasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/b-d (Kırmızı ışıkta geçme, Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 57/ a (Geçiş hakkını vermemek) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin neler olduğunun belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/a maddesinde (kırmızı ışıkta geçme) tarif edildiği gibi kırmızı ışıktan geçerek ... plakalı aracın sağ ön kısımlarına, kendi aracının ön kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' in ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı, dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, ... yetkili servisi ... Otomotiv firmasının hazırlamış olduğu servis raporunda belirtilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; ... yetkili servisi ... Otomotiv firmasının hazırlamış olduğu servis raporunda tespit edilen hasar miktarı olan 177.405,96 TL (KDV)'nin piyasa koşullarına uygun olduğu, hasar miktarı (177.405,96 TL) ve sovtaj değerinin (65.000,00 TL) toplamının (242.405,96 TL) hasarsız aracın rayiç değerini (150.000,00 TL) geçiyor olmasından dolayı dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın TAM HASARLI (PERT) olarak değerlendirilmesi gerektiği, aracın onarımının yaptırmaması, aracı hurdaya ayırması durumunda gerçek zarar miktarının (150.000,00 TL - 65.000,00 TL =) 85.000,00 TL olacağı, dava konusu ... plakalı aracın olan kazada tam hasarlanmış olmasından dolayı, davacının emsal özelliklere sahip yeni bir araç alıncaya kadar geçecek 30 günlük mahrumiyet süresi için talep edebileceği mahrumiyet tazminatının, kaza tarihi itibarıyla ( 290,00 TL x 30 =) 8.700,00 TL olacağı, işbu tutardan ZMMS Genel Şartları dahilinde davalı ... şirketinin sorumluluğundan (yansıma zarar) söz edilemeyeceği, ZMM Sigorta Poliçesi; davaya konu 26/03/2022 tarihli kazaya karışan ... plakalı davalı ... adına kayıtlı, 2017 model ... marka ... tipi otomobil sınıfı hususi aracın04/10/2021-2022 vadeli T-...368-0 numaralı ZMMS poliçesinin davalı ...Ş. Tarafından 04/10/2021 tarihinde tanzim edildiği, ZMMS sigortacısının azami sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami teminat limiti araç başına 50.000,00 TL -kaza başına 100.000,00 TL ile sınırlı olduğu, heyetimizce tespit edilen hasar bedeli (pert total hasar) 85.000,00 TL ' nin sayın Mahkeme tarafından kabulü durumunda, dava konusu asli ve tam kusurlu olan davalı ... plakalı araç sürücüsü ... ile araç maliki davalı ... ile davalı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. 'nin işbu tutardan müşterek ve müteselsilen sorumlu oldukları, ancak davalı ...Ş. 'nin azami poliçe limiti dahilinde 50.000,00 TL 'lik kısmından sorumlu olacağı, dava öncesi yazılı başvuru tarihini gösterir dosyaya belge sunulmamış olmasına karşın, davalı ... tarafından yapılan görevlendirme sonrası düzenlenen Hasar Araştırma Raporunda 08/04/2022 tarihinde kendisine ihbar yapıldığının belirtildiği görülmekle, hasar ihbar tarihini takip eden 8 işgünü bitim tarihinin 21/04/2022 olduğu, davanın 08/04/2024 tarihinde ikame edildiği, T.C YARGITAY 17. Hukuk Dairesi Esas: 2018 / 3811 Karar: 2019 / 5405 Karar Tarihi: 02.05.2019: ”Davacı vekili hükmedilecek tazminatlar yönünden ticari faize karar verilmesini talep etmiş, mahkemece hükmedilen tazminatların avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir. Davalının sorumluluğunu üstlendiği aracın ruhsat örneğinde aracın kullanım şeklinin “hususi” olduğu belirtildiğinden hükmedilecek tazminat yönünden yasal faize karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.” denildiği, Sigortalı aracın hususi/ özel otomobil olması durumunda “yasal faiz” (Yargıtay Hukuk genel Kurulu 2000/19-90 E. 2000/96 K. 16.02.2000 tarihli, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 1999/19-73 E. 1999/106 K. 17.02.1999 tarihli kararı), ticari araç olması durumunda ise (çekici, kamyon, kamyonet, minibüs, otobüs vb) ticari faiz işletilebileceği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2013/7357 E. , 2014/10843 K. 07.07.2014 tarihli kararı) yerleşik Yargıtay içtihatlarında görülmektedir. Elbette talebe bağlılık ilkesi de göz önüne alınarak temerrüt tarihi ve faiz türünün tüm hukuki değerlendirmesinin Mahkememize ait olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda davacı davacı için toplam 93.700 TL alacak tespit edildiğini, dava dilekçesinde 100 TL talep edilmiş olan hasar bedelini 84.900 TL arttırarak dava değerinin 85.000 TL üzerinden ve yine dava dilekçesinde 100 TL olarak talep edilen ikame araç bedelinin (mahrumiyet tazminatı) 8.600 TL arttırarak bu talep ile ilgili dava değerinin 8.700 TL üzerinden harç hesaplaması yapıldıktan sonra eksik kalan harç işbu dilekçe ile beraber yatırdıklarını beyan etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE
Dava, davacıya ait ... plakalı aracına, davalı Muhammet'in sürücüsü, davalı ...'in tescil maliki olduğu, davalı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar bedeli ve ikame araç talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi ( sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevli ve davalının yerleşim yeri itibari ile yetkilidir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketinin sigortalısı olan ... plakalı aracın 26.03.2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek hasar bedeli ve ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile ödenmesini talep etmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.
6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 26.03.2022 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araca, davalı ... tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının bulunduğu, Kusur ve kaza tespit raporunda, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kırmızı ışık ihlali yaparak dönüş yapmakta olan ... plakalı araca çarptığı olayda %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz olduğu, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, aracın onarımı için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parçaların bedelinin ve işçilik bedellerinin toplam KDV dahil 177.405,96 TL olduğu, aracın kaza tarihden önceki rayiç değeri 150.000,00TL olduğundan pert/total ayrılmasının uygun olacağı anlaşılmış ve aracın sovtaj değerinin 65.000,00TL olduğu tespit edilmiş olup rayiç değerinden mahsubu sonrasında 85.000,00TL gerçek zararın bulunduğu, ayrıca muadil araç günlük kirasının 290,00TL olduğu, yeni araç temini için makul sürenin 30 gün olacağı tespit edildiğinden davacının 8.700,00TL ikame araç ücreti talep edebileceği hesaplanmış ve davalının sigortalısının %100 oranında kazaya etkisinden dolayı, sigortanın hasar bedelinin tamamından kaza tarihi itibarıyla sorumlu olduğu, ikame araç yönünden davalı araç sürücüsü ve işletenin sorumlu olduğu anlaşılmış ve düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek sürücü ve işleten yönünden temerrüt haksız fiil tarihinde oluştuğu, trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve davacının başvuru koşulunu sağladığı, davalı sigortaya 08/04/2022 tarihinde başvurduğu nazara alınarak ve 8 iş günü sonu olan 21/04/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, kazaya karışan araçların hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilerek talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1- 85.000,00TL hasar onarım bedelinin (davalı ... teminat limiti olan 50.000,00TL den sorumlu olmak ve 21/04/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle) temerrüt tarihi olan 26/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2- 8.700,00TL araç mahrumiyet bedelinin temerrüt tarihi olan 26/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 6.400,64-TL harçtan (sigorta şirketi 5.806,35TL den sorumlu olmak üzere) peşin olarak alınan 427,60-TL harcın ve 1.601,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.372,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalı Sigortadan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı, peşin harç, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 12.849,00TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
09/05/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır