T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Kısmen Kabul - Kısmen Red"
ESAS NO:2024/359 Esas
KARAR NO:2025/51
DAVA İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/06/2024
KARAR TARİHİ:28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, 3. kişilere ait hasarlı, hasarsız araçlar ve araç parçaları ile sovtaj söz konusu her çeşit emtianın satışı için e-ihale hizmeti veren davalı ... ile anlaştığını, müvekkili, işbu pert/sovtaj ihalelerine iştirak ederek ... plakalı aracın ihalesinde 325.500-TL teklif verdiğini ve aracın kendisine ihale edildiğini, ancak daha sonra birtakım sebeplerden ötürü ihaleden vazgeçmek durumunda kaldığını ve ihaleden vazgeçtiğini, bu durumu davalı ...Otomotiv A.Ş.'e bildirdiğini, akabinde davalı şirket müvekkile herhangi bir cevap vermeden, ihtarda bulunmadan, söz konusu ... plakalı aracı tekrar ihaleye çıkardığını ve 28.12.2023 tarihinde 300.000,00-TL'ye başka bir alıcıya ihale ederek satışını gerçekleştirdiğini, davalının satıştan önce veya sonra müvekkiline herhangi bir bildirim yapmadığını, hiçbir ihtar veya talepte bulunmadığını, haksız bir şekilde cebri icra yollarına başvurarak müvekkili hakkında haksız olarak ihtiyati haciz uyguladığını, müvekkilin temerrüde düşmediğini, tahsilat yapılmasının hukuka ve usule aykırı olduğunu, davalı tarafından Örnek No 10 üzerinden takibe konulan senetin teminat senedi olduğunu, müvekkili davalı taraf ile sözleşme akdederken, e-ihalelere katılma hakkı kazabilmek için davalı yanın talebi üzerine davalı tarafa 100.000-TL tutarında açık vadeli bir senet vermek zorunluluğu altında kaldığını, teminat senedi şarta bağlı olması hasebiyle kambiyo vasfına haiz olmadığını, teminat senedinde belirtilen miktarın tahsili için borç senedinde olduğu gibi kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatılamayacağını, müvekkili aleyhinde .... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan takipte alacaklı, 73.166,56-TL tutarında para tahsil ettiğini, icra dosyasına konu borç, unsurlarını taşımadığından borç niteliği kazanmadığını, bu borcun tahsili yasaya ve usule aykırı olduğunu beyan ederek; müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 73.166,56-TL’nin ödeme tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile istirdadına, yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firma nezdinde ihale edilen ... plakalı araç bakımından davacı tarafça ihaleye katılım sağlanadığnı, ihale neticesinde bahse konu araç davacıya ihale edildiğini ve ihale bedeli, satış masrafları ve noter bedeli olmak üzere 338.488,00-TL davacıdan talep edildiğini, müvekkilinin şifahi tüm ihtarlarına rağmen davacı yanca ödeme yapılmadığından müvekkili şirketçe davacı tarafça tanzim edilen 100.000,00-TL bedelli senet icra takibe konulduğunu, akabinde mevzu bahis araç yeniden ihaleye çıkarıldığını ve bu ihale sonucunda satıldığını, iki ihale arasında oluşan ihale fark bedeli, ikinci ihale masrafları ve hizmet bedelleri olmak üzere 26.441,00-TL müvekkili şirketin zararı olduğunu, taraflar arasında akdedilen pert/sovtaj alıcı sözleşmesinin 3.11. Maddesi gereği ihale alıcısının ihale fark bedelinden sorumlu olduğu şeklinde düzenlendiğinden .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasıyla müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı alacağının tahsil edildiğini, davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı borcu söz konusu olduğundan, bu borç bakımından takip başlatıldığını ve davacı yanca sözleşmeden doğan borcu ödenmiş olduğunan istirdat davasının şartlarından borçlusu olunmayan bir borcun ödenmesi şartının gerçekleştiğini, istirdat davasının şartları oluşmadığını savunarak; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında imzalanan pert/sovtaj alıcı sözleşmesi, ... plakalı aracın ihale bilgileri, 30/12/2022 düzenleme tarihli, 05/10/2023 vade tarihli, 100.000-TL bedelli senet aslı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davalı tarafından davacı taraf aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan ödemenin İİK 72/6 maddesi kapsamında davalıdan istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile araç satışı için e-ihale hizmeti veren davalı ile aralarında anlaşma bulunduğunu, davacının pert/sovtaj ihalelerine iştirak ederek ... plakalı aracın ihalesinde 325.500,00 TL teklif verdiğini, ihaleden vazgeçtiğini davalı tarafa bildirdiğini, davalı tarafın ihtarda bulunmadan aracı tekrar ihaleye çıkarmış ve 28/12/2023 tarihinde aracı 300.000,00 TL'ye aracı başka bir alıcıya ihale ederek satışını gerçekleştirdiğini, e-ihalelere katılım hakkı kazanabilmek için davalı yanın talebi ile davalı tarafa 100.000,00 TL teminat senedi verdiğini, davalının hiçbir ihtar ve talepte bulunmaksızın ihtiyati haciz kararı aldığını, bu nedenle davacının borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 73.166,56-TL’nin ödeme tarihi olan 22.01.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, davacıya ihale edilen ... plakalı araç bakımından ihale bedeli, satış masrafları ve noter bedeli olmak üzere 338.488,00 TL'nin davacıdan talep edildiğini ancak tüm şifai ihtarlara rağmen davacı tarafça ödeme yapılmadığını, bu nedenle davacı tarafından düzenlenen senedin icraya koyulduğunu, iki ihale arasında oluşan ihale fark bedeli, ikinci ihale masrafları ve hizmet bedelleri olmak üzere 26.441,00-TL davalı şirketin zararını oluşturmakta olup bu tutar üzerinden takibe devam edildiğini, ihtirazi kayıt ileri koyulmaksızın ödeme yapılmış olması nedeniyle istirdat koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 19/04/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin görev itirazının, istirdat istemine konu alacağın kambiyo takibine dayalı olması ve takibe konu senedin teminat senedi olup olmadığı hususunun asliye ticaret mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiği, davanın mutlak ticari dava olduğu ve asliye ticaret mahkemeleri görevli olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 100.000 TL asıl alacak, 752,85 TL harç, 4.700,00 TL vekalet ücreti ve 8.370,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 113.823,40 TL borcun ödenmesi amacıyla 28/12/2023 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 03/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği ve davacı/borçlu tarafından 22/01/2024 tarihinde icra dosyasına 73.166,56 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ... tarafından davalı ... İthalat İhracat Sanayi A.Ş lehine düzenlenen 30//12/2022 düzenleme tarihli, 05/10/2023 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli senetten kaynaklı olarak %15 teminat ile ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşılmıştır.
İİK 72/7 maddesine göre takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebileceği, davanın icra baskısı ile borçlu olunmayan paranın ödendiği iddiası ile İİK 72/7 maddesine dayalı açılan istirdat davası olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen pert/sovtaj alıcı sözleşmesinin 3.11 maddesine göre; pert sovtaj alıcısı, e-ihale sırasında yaptığı teklifini geri çektiğini bildirmesi veya son alıcı sıfatını kazandıktan sonra herhangi bir sebeple aracı veya emtiayı satın almak istemediğini bildirmesi veyahut da herhangi bir nedenle ihaleden vazgeçmiş sayılması veya ihaleden men edilmesi hallerinde Zirvem'in, sigortalının ve üçüncü kişilerin doğacak tüm zararlarını tazmin etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ...'in isteği ile ikinci bir ihale açılması halinde; pert/sovtaj alıcısı/son alıcının ilk ihalede verdiği teklife ikinci ihalede ulaşılamamış olması durumunda aradaki fark ve her halükarda Zirvem'in ilk ihale nedeni ile gerek son alıcıdan gerekse şirketten hak kazanacağı hizmet bedelleri, ikinci ihalenin masrafları da dahil olmak üzere başkaca doğmuş ve doğabilecek tüm zararlar ile bu sözleşmeye göre doğması halinde cezai şart toplamı pert/sovtaj alıcısı/son alıcının ödemek zorunda olduğu en az zarar miktarı olduğunun kabul edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 5. maddesine göre açık vadeli teminat senedinin verileceğinin kararlaştırıldığı, davacı ... tarafından davalı ... İthalat İhracat Sanayi A.Ş lehine 30//12/2022 düzenleme tarihli, 05/10/2023 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli senet düzenlediği, senedin teminat amacıyla düzenlendiğini iddia eden davacının bu yöndeki iddiasını HMK'nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlamakla yükümlü olduğu, sözleşmede verilen senede ilişkin belirleyici bir ibare olmadığı ancak davalının cevap dilekçesi ile iki ihale arasında oluşan ihale fark bedeli, ikinci ihale masrafları ve hizmet bedelleri olmak üzere 26.441,00-TL davalı şirketin zararı kapsamında icra takibinin başlatıldığı beyan edilmekle ve dava konusu edilen 30/12/2022 düzenleme tarihli, 05/10/2023 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli senedin icraya koyulduğu ve zarar talebinde bulunulduğu anlaşılmakla, takip dayanağı senedin iş bu sözleşmenin teminatı olarak verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu nedenle takibe konu teminat senedinin dayanağı olan temel ilişkinin değerlendirilmesi gerektiği, senedin sözleşmenin teminatı olarak verildiği iddiası kişisel defi olup, TTK’nın 778/a bendinin göndermesi ile uygulanması gereken TTK’nın 687. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kişisel defilerin temel ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebileceği, davacı ...'ın 04/10/2023 tarihinde 325.500,00 TL teklif verdiği, davacının tekliften vazgeçmesi üzerine, aracın yeniden ihalesi üzerine 27/12/2023 tarihinde ...'in 299.999,00 TL teklif verdiği ve aracın satışının 299.999,00 TL satış bedeli ile ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'ye gerçekleştirildiği, iki ihale bedeli arasındaki farkın 25.501,00 TL olduğu, davalı vekiline ... plakalı aracın ihale bilgileri, ihale masrafları, cezai şart ve hizmet bedelleri ile iki ihale arası fark bedelinden kaynaklı zararlara ilişkin kayıtları sunmak üzere kesin süre verildiği ancak sadece iki ihale bilgilerinin dosyaya sunulduğu, ihale masrafları, cezai şart ve hizmet bedelleri ile iki ihale arası fark bedelinden kaynaklı zararlara ilişkin kayıtların dosyaya sunulmadığı, bu nedenle iki ihale bedeli arasındaki fark olan 25.501,00 TL'nin icra dosyası kapsamında talep edilebileceği, sözleşmede bulunan açık hüküm nedeniyle asıl alacak talebi yönünden davalının davacıyı temerrüde düşürmesine gerek bulunmadığı, ancak usulüne uygun temerrüt ihtarı bulunmaması nedeniyle işlemiş faiz alacağının talep edilemeyeceği, icra takibine konu senedin teminat senedi olması nedeniyle kambiyo vasfına haiz olmadığı bu nedenle ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki temel ilişkinin yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla ihtiyati haciz vekalet ücretinin talep edilemeyeceği Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının icra dosyası kapsamında iki ihale bedeli arasındaki fark olan 25.501,00 TL borcunun bulunduğu, davacının icra dosyasına 22/01/2024 tarihinde 73.166,56 TL ödeme yaptığı ve yapılan ödemenin içerisinde icra vekalet ücreti, başvurma harcı, tahsil harcı, masraflar, takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş olan faiz alacağı da bulunmaktadır. Davacının borçlu olduğu 25.501,00 TL tutara ilişkin olarak tahsil harcı (%9,10) 2.320,59 TL, başvurma harcı 269,85 TL, icra vekalet ücreti 6.630,26 TL, masraflar 515,25 TL, takip tarihinden ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek işlemiş faiz 157,20 TL( icra takip tarihi olan 28/12/2023 tarihinden ödeme tarihi olan 22/01/2024 tarihine kadar 25.501,00 TL asıl alacağa yasal faiz oranında işleyecek işlemiş faiz miktarı 157,20 TL) davacı tarafın ödemekle sorumlu olduğu borç tutarının 25.501,00 TL+6.630,26 TL+2.320,59 TL+269,85 TL+515,25 TL+157,20 TL= 35.394,15 TL olduğu, davacı tarafından icra dosyasına yapılan tahsilat tutarı toplamı 73.166,56 TL olmakla davacının davalıdan istirdadını isteyebileceği miktar (73.166,56 TL-35.394,15 TL) 37.772,41 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Bu nedenle davacı tarafça açılan istirdat davasının kısmen kabulü ile; davacı tarafça .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına ödenen 37.772,41 TL'nin ödeme tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan istirdat davasının KISMEN KABULÜ ile; davacı tarafça .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına ödenen 37.772,41 TL'nin ödeme tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.580,23-TL harçtan daha önceden ödenen 1.249,51-TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.330,72-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.858,68-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 1.741,32-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 1.249,51-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.677,11-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 227,00-TL posta giderinden ibaret toplam 227,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 117,20-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan bakiye kalan gider avansının davacıya re'sen iadesine,
9-Davacı tarafça dosyaya sunulan senet aslının talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kabul edilen ve reddedilen miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*