T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/306 Esas
KARAR NO: 2024/581
DAVA: Ticari Şirket (Yönetim Kurulu Kararının Yokluğu ve Pay Defteri Kaydına İlişkin)
DAVA TARİHİ: 11/09/2019
KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Yönetim Kurulu Kararının Yokluğu ve Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 11/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi bir aile olarak kurulmuş olup, halen davalı şirket aile şirket olma vasfını sürdürdüğünü, ... ..., 2019 yılında oğullarına paylarının bir kısmını devretmek istemiş ve TTK'ya uyarınca gerekli işlemleri yaparak pay devir işlemlerini yaptığını, davalı şirket'in Yönetim Kurulu pek çok hukuka aykırılıklar barındıran kararı ile müvekkilleri ... ...'a yapılan pay devirlerini reddettiğini, söz konusu hukuka aykırılıklar dolayısıyla davalı şirket Yönetim Kurulunun verdiği pay devri red kararının hem yoklukla sakat olduğunu, davalı şirketin son genel kurulunda en az üç yönetim kurulu üyesi seçilmesi gerekirken esas sözleşmeye aykırı olarak bir yönetim kurulu üyesi seçildiğini, esas sözleşmeye aykırı olarak seçilen yönetim kurulu tarafından da kararlar alınarak şirketin sevk ve idare ettirildiğini, söz konusu genel kurulda tek yönetim kurulu üyesi seçilme kararının hukuka da aykırı olduğunu iş bu davada yoklukla sakat olduğu ileri sürülen kararın 16.07.2019 tarih ve 2019/3 karar sayılı yönetim kurulu kararı olduğunu, yönetim kurulunun 16.07.2019 tarihli 2019/3 sayılı yönetim kurulu kararında yoklukla sakat olduğundan ortada reddedilmiş bir pay devri bulunmadığını, TTK m.494/son hükmü de gözetilince pay devrinin bildirimin üzerinden de 3 (üç) ay geçtiğinden söz konusu pay devirlerinin şirket pay defterine kaydedilmesi gerektiğini, dava konusu yönetim kurulu kararının hem yoklukla malul hem de batıl olduğundan işbu durumun tespit edilmesini ve müvekkillerine yapılan pay devirlerinin pay defterine kaydedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 12/11/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı hisse devrinin tescili için dava açmışsa da, davanın açıkça dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki, davacının talebi, TTK/nun 493. maddesindeki mutlak ve sebebe bağlı olmayan red gerekçesiyle reddedildiğini, bilindiği gibi 493. madde iki red sebebi düzenlemekte olup, bunların ikincisi mutlaktır ve hisselerin şirketçe veya öngördüğü kişilerce alınması imkanını vermekte olduğunu, gerekçeyi okuduklarında ise bu devralmanın herhangi bir kısıtlama ya da şarta bağlı olmadığını, davacının tek yasal imkanı, 5. fıkraya göre değer tespiti için mahkemeye başvurmaktı ki, bunu da yapmadığını, dolayısıyla müvekkillerinin şirket yasa da açıkça tanınan bir hakkını kullandığını, neticeten; arz edilen ve açıklanan nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davalı ... Anonim Şirketi'nin Esas Sözleşmesi, Davalı şirketin 16/07/2019 tarih ve 2019/ ... sayılı yönetim kurulu kararı, Ticaret Sicil kayıtları, Davalı şirketin nama yazılı muvakkat ilmühaber suretleri, pay devrine ilişkin belgeler, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas 2019/... sayılı kararı, bilirkişi raporu.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas, 2019/... sayılı kararının incelenmesinde; Davacı ... ... tarafından davalı ... San. ve Tic. A.Ş. Aleyhine 03/04/2018 tarihli 2017 yılına ilişkin genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile İşletme Uzmanı Bilirkişi ... tarafından sunulan 01/12/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre;
a)Dava konusunun, davalı şirket Yönetim Kurulunun verdiği pay devrinin red kararının hem yoklukla sakat olduğundan hem de batıl olduğundan işbu durumun tespit edilmesini ve davacı yana yapılan pay devirlerinin pay defterine kaydedilmesi talebinden ibaret olduğu,
b)Davalı yan 22.09.2020 günü yapılan incelemeye gelmemiş ticari defterlerini ibraz etmediği,
c)Davacı, hisse senedi devraldığını iddia etmiş ise de bu devrin gerçek bir devir olup olmadığı ve bu devir için bir bedel ödediğini dosya içeriğindeki belge ve verilere göre ispat edemediği,
d)Diğer yandan davalı şirket Yönetim Kurulu'nun en az üç kişiden oluşması gerektiği dikkate alındığında, Şirket Yönetim Kurulu'nda en az iki yönetim kurulu üyesinin katılımıyla toplantı nisabının sağlanacağı ve yine en az iki üyenin olumlu oyuyla Yönetim Kurulu kararı alınabileceği, yine davalı şirket tarafından inceleme günü Pay Defterinin incelemeye sunulmadığından raporumuzun 4.5 maddesinde bahsi geçen hisse devirlerinin pay defterine işlenip, işlenmediği tarafımızdan tespit edilmemekle birlikte ilgili hisse devirlerin Sayın Mahkemeniz tarafından pay defterine işlendiği yönünde karar verilmesi durumunda ise davaya konu pay devrine ilişkin davalı şirket'in 16.07.2019 tarih ve 2019/3 Karar sayılı Yönetim Kurulu kararının eşit işlem ilkesine ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı şirket aleyhine açılan yönetim kurulu kararının yokluk veya butlanının tespiti ve pay devrinin pay defterine kaydı istemine ilişkindir.
Davacı taraf davalı şirket hissedarı olan annesinin paylarını bedelini ödeyerek ciro ve teslim yoluyla devraldığını, devrin pay defterine işlenmesine yönelik talebinin davalı şirket tarafından reddedildiğini, davalı şirketin yönetim kurulunun esas sözleşmeye aykırı şekilde tek kişiden oluştuğunu ve bu şekilde yasaya aykırı şekilde pay devrinin reddedildiğini, bu nedenlerle dava konusu yönetim kurulu kararının yokluğunun ve butlanının tespiti ile pay devrinin şirket pay defterine kaydına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise müvekkilleri şirketin yasa da açıkça tanınan bir hakkını kullanarak TTK'nın 493. maddesindeki mutlak ve sebebe bağlı olmayan red gerekçesiyle davacının pay devrinin pay defterine kaydı talebinin reddedildiğini, davacının tek yasal imkanının TTK 493/5. fıkraya göre değer tespiti için mahkemeye başvurmak olduğunu ancak bunu da yapmadığını, dolayısıyla açıklanan nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bozma öncesi yapılan yargılama neticesinde verilen 17/06/2021 tarihli karara göre; Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davalı şirketin 16/07/2019 tarih ve 2019/3 sayılı yönetim kurulu kararının yokluğunun tespitine ve TTK 494/3 maddesi gereğince davacı ... ... tarafından devralınan şirket hissedarı ...'a ait davalı şirket hisselerinin devrine onay verilmiş sayılmasına ve hisse devrinin şirket pay defterine kaydına karar verilmiştir.
Mahkememizin 17/06/2021 tarihli kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Hukuk Dairesi'nin 01/06/2022 tarih, 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 04/03/2024 tarih, 2022/... Esas, 2024/... Karar sayılı ilamıyla "Mahkemece davacıya yapılan hisse devirlerinin pay defterine işlenmesine ilişkin onay isteminin reddine dair 2019/3 sayılı yönetim kurulu kararındaki her bir gerekçenin tek tek irdelenerek 6102 sayılı Kanun'un 493 üncü maddesinde yer alan ret sebeplerine ve esas sözleşmeye uygun olup olmadıkları, davalı şirketçe yapılan önerinin usulünce yapılıp yapılmadığı hususlarında değerlendirme yapılarak tartışıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden bahisle" Mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma kararı sonrası dosya Mahkememizin yukarıdaki yeni esasına kaydedilmiş ve yapılan ilk celsede usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/03/2024 tarih, 2022/... Esas, 2024/... Karar sayılı ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin ...nün ... sicil numarasına kayıtlı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin ... / İstanbul olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu davalı şirketin 16/07/2019 tarih ve 2019/3 sayılı yönetim kurulu kararının incelenmesinde; şirket ortaklarından ... tarafından Davacı ... ...'a devredilen hisselerin şirket kayıtlarına tescili talebinin reddine ilişkin şirket yönetim kurulu başkanı ... tarafından tek başına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin esas sözleşmesinin incelenmesinde 7. maddede davalı şirketin yönetim kurulunun en az üç üyeden oluşacağı belirlenmiştir.
Davalı şirketin 03/04/2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının 6. maddesi ile davalı şirketin yönetim kurulunun tek kişiden teşekkül ettirilmesine ve yönetim kurulu üyeliğine ... 'in seçilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas, 2019/... sayılı kararının incelenmesinde; Davacı ... ... tarafından davalı ... San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 03/04/2018 tarihli 2017 yılına ilişkin genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin davanın iptali talep edilen genel kurul kararına ilişkin muhalefet şerhi bulunmadığından reddine karar verildiği, istinaf incelemesinden geçen hükmün Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 04.10.2023 tarihli, 2022/... E. ve 2023/... K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı Kanun'un 421 inci maddesinin birinci fıkrasında, sözleşmede aksine ağırlaştırıcı bir hüküm bulunmadığı takdirde, ana sözleşmeyi değiştiren kararların, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda, toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınacağı, ilk toplantıda öngörülen toplantı nisabının sağlanamaması durumunda ise en geç bir ay içinde şirket sermayesinin en az üçte birinin temsili ile ikinci bir toplantının yapılabileceği şeklinde genel kural ortaya konulduktan sonra maddenin diğer fıkralarında özellikli bazı durumların gösterildiği, yönetim kurulu üye sayısının üç kişiden bir kişiye indirilmesine ilişkin esas sözleşme değişikliğinin nitelikli karar nisabı gerektiren durumlardan olmadığı, öncesinde ilanı yapılan 03.08.2018 tarihli 2017 yılına ait olağan genel kurul toplantısı tutanağında, karara bağlanan esas sözleşme değişikliği ilanına yer verilmemiş ise de toplantıya tüm pay sahiplerinin katıldığı, davacının asaleten katıldığı toplantıda gündemin 6 ncı maddesine muhalefet şerhi koymadığı gibi tek kişiden oluşan yönetim kurulu üyeliği için de adaylığını koyduğu, bu itibarla yönetim kurulunun tek kişiden oluşmasında kanuna ve esas sözleşmeye bir aykırılık bulunmadığı, bu hususta yukarıda bahsedilen davacı tarafça davalı ... A.Ş. aleyhine 03/04/2018 tarihli 2017 yılına ilişkin genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin açılan dava olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas, 2019/... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmesi ve kararın Yargıtay tarafından onanması üzerine dava konusu yönetim kurulu kararın yokluğundan söz edilemeyeceği açıktır.
TTK'nın 493. maddesinde pay devrinin reddi hususuna ilişkin düzenlemeye göre;
"(1) Şirket, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir.
(2) Pay sahipleri çevresinin bileşimine ilişkin esas sözleşme hükümleri, şirketin işletme konusu veya işletmenin ekonomik bağımsızlığı yönünden onayın reddini haklı gösteriyorsa, önemli sebep oluşturur.
(3) Bundan başka, devralan, payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça beyan etmezse şirket, devrin pay defterine kaydını reddedebilir.
(4) Paylar; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir.
(5) Devralan, paylarının gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; bu hâlde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar.
(6) Devralan, gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu fiyatı reddetmezse, şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılır.
(7) Esas sözleşme devredilebilirlik şartlarını ağırlaştıramaz." denilmektedir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve uyulan bozma ilamı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya yapılan hisse devirlerinin pay defterine işlenmesine ilişkin onay isteminin reddine dair davalı şirketin 2019/3 sayılı yönetim kurulu kararında davacının şirkete ve grup şirketlere karşı davalar açması ve haksız isnatlarda bulunması, şirketin bölünmesini sağlayana kadar davalar açmaya devam edeceğini beyan etmesi ve bu davranışlarını devam ettirmesi, şirketin işletme konusu veya işletmenin ekonomik bağımsızlığı yönünden pay devri talebinin reddini gerektiren önemli sebep olarak görülerek TTK 493/1,2 maddeleri gereğince davacının pay devri kaydı talebinin reddine karar verilmiş olup, davalı şirket tarafından davacı tarafın davalı şirkete yönelik eylemlerinin TTK 493/2 maddesi gereği şirketin esas sözleşmesinde belirlenen amacını yerine getirebilmesi ve ekonomik bağımsızlığını devam ettirebilmesi yönünden risk teşkil etmesi davalı şirket açısından haklı ve önemli bir sebep oluşturduğundan dolayı davalı şirket yönetim kurulu tarafından TTK 493/1,2 maddeleri uyarınca davacı tarafın pay devri talebinin reddine karar verilmesi davalı şirketin esas sözleşmesine ve yasaya uygun olup, yine davalı şirket tarafından TTK 493/4,5 maddeleri uyarınca devralının payların gerçek değerinin Mahkeme kanalıyla tespit ettirilmesi halinde payların devralınacağı önerisinin usulüne uygun şekilde yerine getirildiği anlaşılmakla, davalı şirketin yasada belirtilen koşullara uygun olarak davacının pay devri talebinin reddine karar verilmesi yasa ve şirket esas sözleşmesi kapsamında haklı ve yerinde olduğundan davacı tarafça açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN REDDİNE,
2- Davacı tarafça yatırılan peşin harcın alınması gereken 427,60-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 60,43-TL karar harcının davacı taraftan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı tarafça yargılama sırasında yapılan 6 adet tebligat-posta masrafı 387,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5- Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.