T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/325 Esas
KARAR NO:2025/451
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :29/05/2024
KARAR TARİHİ:09/07/2025
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 262.950.82-TL'lik borç için aslen .... İcra Müdürlüğünün 2010/... Esas, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalardan takip yapıldığını, bu icra dosyalarındaki alacağı teminat altına almak için ipotek işlemi yapıldığını, ipotek belgesinde de açıkça borca karşılık teminat olarak ibaresi yazıldığını, alacaklı vekilinin Av. ... olduğunu, müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş.'nin davalı alacaklı İflas Halinde ... Dış Tic. A.Ş.'ye olan 262.950.82-TL borcuna karşılık diğer müvekkili ...'a ait ... ili ... ilçesi ... köyü 2510 ada 31 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerine teminat olarak yine borç miktarı kadar 13.05.2010 tarih ve 4843 yevmiye numarası ile ipotek tesis edildiğini, ipotek belgesinde ipotek alıcısı Av. ...'nın olduğunu, hem şirketin avukatı hem de bu işlemler olurken yetkililerden bir tanesi olduğunu, müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş.'nin borcunu süresinde ödeyemeyince .... Noterliğinin 07/03/2012 Tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, akabinde de .... İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını, alacaklı vekili ile müvekkili şirket yetkilisi ... arasında yapılan görüşme neticesinde tüm dosyaların ibra edilmesi karşılığında 100.000 USD ... Dış Tic. A.Ş. firmasına nakit ödendiğini ve 30.000 USD ... Dış Tic. A.Ş. firması avukatı Av. ...'ya 30.09.2012 tarihli ... seri numaralı keşidecisi ... İnş San. ve Dış Tic. Ltd. Şti firması olan çek ile ödendiğini, taraflar arasında yapılan anlaşma doğrultusunda ödemelerin yapılması ile beraber ana borç için ilk açılan .... İcra Müdürlüğünün 2010/... Esas, ... Esas ve .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarına harçları yatırılarak dosyalar kapatıldığını ve çeklerin icra kasasından iade alındığını, çeklerden kaynaklı açılan .... Sulh Ceza Mahkemesinin ... Esas ve ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından şikayetten vazgeçildiğini ve dosyaların düşürüldüğünü, taraflar arasındaki tüm uyuşmazlıkların çözümü sağlanırken müvekkili ...'a ait ... ili ... ilçesi ... köyü 2510 ada 31 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerindeki ipoteğin hem tapudan hem de icradan şerhlerinin kaldırılması işlemi yapılacağı da anlaşma metnine yazılmışken bu işlemlerin yapılmadığını, anlaşmanın sağlandığı 2012 tarihinden 2024 tarihine kadar da bu dosyalarda herhangi bir işlem yapılmadığını, .... İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı dosyasına 150/c şerhinin kaldırılması talep edildiğinde ... Dış Tic. A.Ş. firmasının iflas ettiğini ve tüm yetkilerin iflas müdürlüğünde olduğu bildirildiğini, .... İflas Müdürlüğünün ... iflas dosyasına yapmış oldukları ipoteğin ve 150/c şerhinin kaldırılması talebine iflas müdürlüğü öncelikle defter kayıtlarını inceleteyim, rapora göre hareket ederiz dediğini, akabinde masrafların müvekkili tarafından yatırılarak dosyanın bilirkişiye verildiğini, bilirkişi raporunda 2014 yılından 2018 tarihine kadar olan defter kayıtlarını incelediğini ve bu borcun ödendiğine dair herhangi bir kaydın görünmediğini beyan ettiğini, iflas dosyasına başvuru yapılıp hatalı bilirkişi raporu dosyaya sunulunca bu kez sanki ödemeler yapılmamış gibi ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyadan ipoteğin paraya çevrilmesi takibi yaptıklarını, .... İflas Müdürlüğüne borcun 2012 yılında kapandığı belirtilmesine rağmen kayıtlara baktırmadan direkt alacak devam ediyormuş gibi ipoteğin paraya çevrilmesi takibi açıldığını, bu takibin tamamen usulsüz ve dayanaksız şekilde açıldığını, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu kalmadığını, bu sebeplerle; öncelikle İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin Mahkemece karar verilinceye kadar tedbiren durdurulmasına, mümkün olmadığı takdirde ise Mahkemece karar verilinceye kadar tedbiren satış işlemlerinin durdurulmasına, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı ve devamında açılan ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyalardan dolayı borçlu olunmadığının tespitine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... Dış Tic A.Ş. hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından 13/04/2018 tarihinde iflas kararı verildiğini, tasfiye sürecinin ise basit usulde .... İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyasından yürütüldüğünü, masa menfaatini korumak, aktifini arttırmak amacıyla müflisin hak ve alacakları iflas masasınca tespit edildiğini, bu alacaklar yönünden hukuki yollara başvurulduğunu, müflis şirketin, davacı şirketin borcu nedeniyle, maliki ... olan ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 3083 parsel sayılı taşınmaz üzere anapara ipoteği tesis ettirdiğini, ipoteğin paraya çevrilmesine yönelik başlatılan takipte davacılar tarafından "Aynı Takip .... İcra Müdürlüğü 2012/... Esas Sayılı dosyası ile açılmıştır. Ve alacaklı vekili ile yapılan anlaşma gereğince ödemeler yapılarak borç kapanmıştır." beyanı ve davada borcun ödendiğine yönelik iddiaların ispat külfeti davacılarda olduğunu, bu sebeplerle; cevap dilekçesinin süresinde olduğunun kabulüne, davanın reddine, İİK'nun 72/4. maddesi uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacının .... İcra Dairesinin 2012/... Esas sayılı icra dosyasından ve devamında açılan İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... icra dosyasından dolayı davalı tarafa borçlu olup olmadığından ibaret menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı ... Dış Tic. A.Ş hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden 13/04/2018 tarihinde iflasına kararı verildiği, kararın 08/06/2018 tarihinde kesinleştiği ve .... İflas Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasında tasfiye işlemlerinin yürütüldüğü görülmüştür.
Mahkememiz dosyasında davanın açılma tarihinin 29/05/2024 olduğu, davalı şirket adına .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile 13/04/2018 tarihinde iflas kararı verildiği, davanın iflas kararından sonra açıldığı anlaşılmıştır.
HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 nolu kararı ile, 28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 46. maddesi ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanuna eklenen geçici 14. madde uyarınca, “1)İflas yoluyla adi takipten doğan ;a) İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 156.Madde),b)İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 156. madde),2) Kambiyo senetlerine mahsus iflas yolu ile takipten doğan; a)İflas davası (İcra ve İflas Kanunu 173. madde), b) İtirazın kaldırılması ve İflas davası ( İcra ve İflas Kanunu 174.Madde)3) Doğrudan doğruya; a) Alacaklı tarafından talep edilen iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 177.Madde)b)Borçlu tarafından talep edilen İflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 178. madde),c)Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin iflas davaları ( İcra ve İflas Kanunu 179. Madde),4) İflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik davalar ( İflas tarihinden önce açılıp yargılama sırasında kayıt kabul davasına dönüşen alacak davaları hariç olmak üzere kayıt kabul ve kayıt terkin davaları )( İcra ve İflas Kanunu 235. madde) ,5) Takasa itiraz davaları ( İcra ve İflas Kanunu 201. Madde), 6) İflasın kaldırılması talepleri ( İcra İflas Kanunu 182.Madde),7) İflasın kapanması talepleri ( İcra ve İflas Kanunu 254.Madde), 8) İtibarın yerine gelmesi talebi ( İcra ve İflas Kanunu 313 ve 314. maddeleri )9) Adi konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 285 İle 308/ h Maddeleri )10)İflastan sonra konkordatodan kaynaklanan talepler ( İcra ve İflas Kanunu 309.Madde),11) Malvarlığının terki suretiyle konkordatodan kaynaklanan talepler (İcra ve İflas Kanunu 309/a ila 309/1 maddeleri ),12 ) Sermaye şirketleri ve kooperatifin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması talepleri (İcra ve İflas Kanunu 309/ m ila 309/ ü Maddeleri ) Hususlardan kaynaklanan davalara ; 1-Üç ve daha az asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı asliye ticaret mahkemesinin,2-Üçten fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde ise 1,2 ve 3 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesine, 7101 sayılı Kanunun 46. maddesiyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa eklenen geçici 14.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kapsamda görülmekte olan davalar bakımından İflasın ertelenmesi ve konkordato talepleri hakkında talep tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanmasına, mahkemelerin derdest dava dosyalarının bu karara dayanarak anılan mahkemeye göndermeyeceğine, iş bu kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren açılacak davaların ise anılan mahkemelere tevzi edilmesine karar verildi “ kararı alınmıştır. HSK 1.Dairesinin 03/04/2018 tarih 538 nolu kararı ile, İstanbul 1,2 ve 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri iflas ve konkordato konusunda görevli mahkemeler haline gelmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 07/02/2019 tarih, 2018/3154 Esas, 2019/230 Karar sayılı emsal mahiyette kararı).
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir.
Bu haliyle eldeki dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında oluşan borç sebebiyle borcu teminat altına almak amacıyla davacı üzerine kayıtlı taşınmaz üzerinde tesis edilen ipotek sebebiyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takip sonucunda borcun ödenmesi sebebiyle icraya konu alacaktan dolayı borçlu olmadığına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle ihtisas mahkemesi olarak 1,2 veya 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesinin gerektiği açık olup dava konusu mahkememizin görev alanında değildir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul 1,2 veya 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, TTK 5/2, HMK 114/1-c maddeleri ve HSK 1. Dairesi'nin ... tarihli ... sayılı kararı gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın HSK 1. Dairesi'nin 03/04/2018 tarihli 538 sayılı kararı gereğince görevli ve yetkili olan İSTANBUL 1, 2 veya 3 NUMARALI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır