T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/374 Esas
KARAR NO :2025/234
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:31/10/2023
KARAR TARİHİ:22/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk sigortası akdedildiğini, ... plakalı sigortalı aracın ehliyetsiz sürücü sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığını, davalı sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz bir şekilde araç kullanmak sureti ile kazaya sebep olduğunu, vuku bulan trafik kazası neticesinde zarar gören üçüncü kişilerin tazminatları trafik sigortası poliçesi ile müvekkili sigorta şirketi tarafından karşılandığını, müvekkili şirketin davalıdan rücu hakkı bulunduğunu, müvekkili şirketin davalı hakkında .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, bu nedenlerle itirazın 25.113,79 TL alacak açısından iptali ile takibin 09/03/2023 tarihinden itibaren alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, davalının en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... adlı araç kiralama şirketinin sahibi olduğunu, davaya konu işlemi ticari saiklerle yaptığını ve tacir sıfatına haiz olduğunu, bu nedenle görev itirazlarının olduğunu, 04.09.2022 tarihinde ... plakalı aracın dava dışı ...(...) ve ...(...) adlı şahıslara kiralandığını, İş bu kiralama işlemi yasal zorunluluk gereği Emniyet Genel Müdürlüğü'nün .... Sistemine bildirildiğini, Söz konusu aracın kiralanması esnasında araç kiralamak isteyen şahıs ehliyetini müvekkile ibraz ettiğini, kiralayana ait ... numaralı ehliyet incelendiğinde, 28.10.2030 yılına kadar geçerli olduğunun görüldüğünü, Müvekkilinin kendisine ehliyetin ibrazının akabinde aracı söz konusu şahsa kiraladığını, Yani müvekkil ticari faaliyetleri kapsamında, geçerli bir ehliyete sahip şahsa araç kiralama işlemi yaptığını, bu nedenlerle davanın öncelikle görev yönünden usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... plaka sayılı aracın tramer kayıtları, ... ve ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları, ...
no'lu sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...Valiliğinin 01/11/2024 tarihli müzekkere cevabı, ...'in yurda giriş-çıkış kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... Tüketici Mahkemesinin .... Sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyanın Mahkememize tevzi olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in maliki olduğu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresinde iken trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsü ehliyetsiz ve ağır kusurlu olması nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesinin ihlal edildiğini ve davalıya rücu hakkının doğduğunu, trafik kazası sonucunda zarar görenlere 09/03/2023 tarihinde 25.113,79 TL ödendiğini, bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, davalının araç kiralama işi ile uğraştığını, trafik kazasını aracı kiralayan ... isimli kişinin yaptığını bu nedenle hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, araç sürücüsü ... isimli kişinin geçerli bir ehliyetinin bulunduğunu, bu nedenle ödenen bedelin rücusu için koşulların oluşmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 12/09/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin husumet itirazının; davacı sigorta şirketinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesi uyarında sigortalısından rücuen tahsili istemine yönelik açıldığı sigorta sözleşmesinde aracın sigortalısının davalı ... olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin zamanaşımı definin ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin yetki itirazının; sözleşmeden kaynaklı para alacağı nedeniyle TBK 89 ve HMK 10. Maddeleri gereğince davacı/alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan ve davacının seçimlik yetki hakkını kullanarak dava açtığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından borçlular ... ve ... aleyhine 25.113,79 TL asıl alacak ve 544,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.658,72 TL borcun ödenmesi amacıyla 05/06/2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin davalıya 17/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 23/06/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları hakkında Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 88. Maddesinde;“… b) Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir…” denilmektedir.
11.05.1955 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 9003 sayı ve 6547-02.05.1955 kanun numaralı 19 Eylül 1949 Tarihinde Cenevre’de Aktolunan “Karayolları Trafik Sözleşmesi” İle “Halen İşgal Altındaki Memleketler Veya Topraklara Mütedair Protokol”A İltihakımız Hakkında Kanun’un Ek 10. Maddesinde Beynelmilel (Uluslararası) Sürücü Belgesinin düzenlenme şekli belirlenmiş olup aynı kanunun maddesinde; “…İş bu Ehliyetname, Ehliyetnameyi veren Devlet toprakları hariç olmak üzere, bütün akıd Devletler topraklarında verildiği tarihten itibaren bir sene müddetle ve vesikanın son sayfasında tasrih olunan nakil vasıtası veya vasıtalarını kullanmak kaydıyle muteberdir…” denilmektedir.
İstanbul ...Göç İdaresi Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında, ... plakalı araç sürücüsü ...'in en son 20.09.2022-19.09.2023 tarihleri arasında ikametinin bulunduğunun bildirildiği, ... Emniyet Müdürlüğüne yazılan 12/11/2024 tarihli müzekkere cevabında, 08/03/2022 tarihinde yurda giriş kaydının, 10/08/2023 tarihinden yurt çıkış kaydının bulunduğunun bildirildiği, davalı tarafından sunulan ...'in sürücü belgesinin dış ülkeden alınmış sürücü belgesi veya beynelmilel(uluslararası) sürücü belgesi niteliği taşımadığı, bu belgeyi yurda giriş yapıldığı tarihten (08/03/2022) itibaren en fazla 6 ay süreyle araç kullanabileceği, 24/12/2022 kaza tarihinde sürücü belgesi ile araç kullanabileceği süre dolmuş olmakla kaza tarihinde ehliyetsiz olarak araç kullandığı Mahkememizce kabul edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası, sigorta poliçesi, müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirilerek hasar bedelinin varlığı ve miktarı, hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı, davalının hasar bedelinden sorumlu olup olmadıkları, 2918 sayılı KYTK’nun 95/2. maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4 maddeleri gereğince davacı sigorta şirketinin rücu koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının tespiti için dosyanın makina mühendisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş, makina mühendisi bilirkişi ... ve sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 11/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' in aracı ile gece vakti seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kendisiyle aynı istikamette ön ilerisinde ilerlerken yola giren yayadan dolayı duraksayan aracın seyir durumunu dikkate almadan bu araca arkadan önlemsizce çarptığı anlaşılmakla, D-100 Kuzey Karayolu üzerinde seyir halinde iken, yolun icap ve şartları ile aracının teknik özelliklerine uygun süratle seyretmesi, kazanın meydana geldiği yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması, aracının hızını yol ve hava şartlarına göre zamanında tedbir alabileceği düzeye göre ayarlaması, dikkatini yola vererek aracının önünde ilerlerken duraksayan ... plakalı araçla arasında güvenli ve yeterli takip mesafesine uyması, çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken bu kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, ... plakalı aracın arka kısımlarına kendi aracının ön kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/b-c (hızlarını önlerindeki araçla arasındaki mesafeyi göz önünde bulundurarak güvenli seviyede tutmamak), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/C ( takip mesafesi) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/d maddesinde (arkadan çarpma) tarif edildiği gibi ... plakalı araca arkadan çarpmış olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen kazada ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; servis raporunda ifade edilen 16.921,41 TL+ KDV= 19.967,26 TL (KDV) hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu, davacının talep etmiş olduğu 18.194,26 TL hasar miktarının makul olduğu, dava konusu ... plakalı, 2008 model ... marka /model aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla 20.000,00 TL olacağı, davacının talep etmiş olduğu 6.919,53 TL değer kaybı tazminat miktarının makul olduğu , davacının 18.194,26 TL hasar, 6.919,53 TL değer kaybı tazminatı olarak talep etmiş olduğu toplam 25.113,79 TL zarar miktarının makul olduğu, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/c maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu, davalının 25.113,79.- TL. Zarar bedeli ve 544,93.- TL. İşlemiş faiz sorumluluğu bulunacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B.4. Maddesinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, belirtilen maddenin B bendinde tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken, ehliyetnağmeye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmişse, sigortacının, sigortalıya rücu imkanın bulunduğu düzenlenmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının 18.194,26 TL hasar, 6.919,53 TL değer kaybı tazminatı olarak talep etmiş olduğu toplam 25.113,79 TL zarar miktarının kadri maruf olduğu tespit edilmiş olup düzenlenen raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Dosya kapsamındaki tüm delillerden, ... plakalı araç sürücüsünün kaza tarihinde geçerli sürücü belgesinin bulunmadığı bu nedenle davacının sigortalısına rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla, ödenmesi gereken zarar miktarının 25.113,79 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a)Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına,
b)Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.715,52-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 300,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.414,92-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 25.113,79-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvuru harcı ve 300,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 570,45-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 779,50-TL posta giderinden ibaret toplam 9.779,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının karar tebliğ işlemleri yapıldıktan sonra halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*