T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/394 Esas
KARAR NO : 2025/130
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili tarafından sunulan 09/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı ... model, ... şasi nolu aracın 31.05.2021 tarihinde davalı şirketten satın alındığını, aracın garantisinin devam ettiğini, aracın satın alındığı tarihten itibaren farklı zamanlarda birden çok kez arızalandığını ve sürekli servise gittiğini, araçta motor, elektrik aksamı ve şanzıman arızası mevcut olduğunu, müvekkili şirketin farklı zamanlarda birden fazla kez ...yetkili servisine başvuru yaptığını ancak servisin soruna çözüm bulamadığını, araç alındığından beri tüm bakım ve onarımlarının yetkili serviste yapıldığını, yetkili servisin arızayı çözemediğini, arızalardan kaynaklı olarak araç satın alındığından beri 6 aya yakın bir süre serviste kaldığını, taraflarınca 27.03.2024 tarihinde davalı tarafa ihtarname çekildiğini, ... 1. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ve...tarihli ihtarnamesi ile davalı taraftan garantisi devam eden aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talep edildiğini, ihtarname çekilen tarihte araç yine arızalı şekilde serviste bulunduğu halde davalı tarafça ihtara cevap verilmediğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ve olumlu sonuç yapılamadığını, arızaların üretimden kaynaklandığını, arızaların kullanım sonucu ortaya çıktığını, ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğunu, bu nedenlerden dolayı; ... plaka sayılı aracın ayıpsız misli ile değişimi, bunun mümkün olmaması halinde aracın ayıpsız güncel bedelinin fatura tarihi olan 31.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi tarafımıza iadesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 09/09/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Ticari alım-satım işlemlerinde alıcının ihbar ve ayıp yükümlülüğü uyarınca mevzuatta belirtilen süre içerisinde ve usulüne uygun olarak satıcıya ayıp ihbarının yapılması gerektiği aksi halde dava hakkının ortadan kalkacağı Yargıtay içtihatlarınca da sabit olduğunu, ticari satımlarda, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarların, noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla veya telgrafla veyahut güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP Hesabı) sistemi ile yapılmasının şart olduğunu, buna rağmen somut olayda bu şartlara uyulmadığını, davacı tarafın talepleri terditli olup tüketicinin korunması hakkında kanun uyarınca seçimlik haklardan birinin belirlenmesi ve hasredilmesi gerektiğini, dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının “ayıp” olarak nitelendirdiği hususlar kullanım hatasına ve/veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, dava konusu aracın hangi şartlar altında ve ne şekilde kullanıldığı belirsiz olduğunu, kullanıcı hatası/dış etken faktörlerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini, ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte. dava konusu araçtaki arızanın basit bir onarım ile giderilebilecek nitelikte olması ve yetkili servis tarafından orijinal parçalarla yapılan onarım işlemi sebebiyle araçta değer kaybının meydana gelmeyeceği hususları bir arada değerlenidirildiğinde misli ile değişim kararının satıcıyı daha ağır zarara uğratacağının açık olduğunu, davacı tarafından öne sürülen faiz talebi hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerden dolayı; davacı firma tarafından ikame edilmiş haksız davanın reddine ve tüm yargılama giderlerinin davacı tarafın üstünde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER :
Fatura ve garanti belgesi, ... 1. Noterliği'nin ... tarih .. yevmiye nolu ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, Arabuluculuk tutanağı, ... yetkili servis kayıtları, Kasko değer listesi, keşif tutanağı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası ile yapılan 29/11/2024 tarihli keşifte özetle; Aracın adliye otoparkına davacı şirket yetkilisi marifetiyle getirtilerek incelendiği, aracın yürür vaziyette olduğu, iddia olunan elektrik aksamı ve şanjıman arızasının tespitinin ancak detaylı inceleme ile değerlendirilebileceğini, bilirkişi tarafından aracın fotoğraflarını çekildiği, gerekli notların alındığı, araçta iddia olunan arızaların tespiti için tercihen yetkili serviste ( ... ) de aracın orijinal makineye bağlanıp sorunlarının gözlemlenmesi ve soğutma sıvısı, basınç ve kaçak testi başta olmak üzere belli testlere tabi tutulması gerektiğini, yetkili servis ile yapılan telefon görüşmesinde incelemelerin ücrete tabi olabileceği bu bedelin 11.500,00 TL ye kadar çıkabileceği gözlemlenmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile alınan Bilirkişi ...tarafından sunulan 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...nolu dosya ve ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nosu ile tarafıma tevdii edilen dosya kapsamında tespite konu ... plaka sayılı ... otomatik ... şase ve ... motor nolu 2021 model 88.342 km deki siyah renk araç ile ilgili olarak; Aracın güncel piyasa rayicinin 4.750.000,00 TL olduğu, keşif esnasında yapılan tespitlerde herhangi bir arıza ve soruna rastlanılmadığı, aracın birden fazla kez arızası sebebiyle aynı yedek parçalarının değiştiği ve bu parçaların su pompası kayışı, v kayışı ve gergi olduğu(servis kayıtlarında belirli aralıklarla 4 kez değiştiği tespit edilmiştir), bu durum ile ilgili fabrikasyon imalat hatalı eski gergi ve kayış parçalarının iptal edilerek yeni parça koduyla yeni ürün gönderildiği ve dava konusu araca takılmış olduğu, arızaların giderilebilir nitelikte olduğu ve yetkili serviste garanti kapsamında giderildiği, bu arızalar sebebiyle davacı tarafın araçtan gerekli faydayı sağlayamadığı, araç üzerindeki oluşan bu arızaların önceden bilinmesinin mümkün olamayacağı, sonradan araç kullanılırken ortaya çıkabilecek arızalar olduğu dolayısıyla ayıplı olarak değerlendirileceği, ayıbın türünün gizli ayıp olduğu, TBK 227. maddesinde düzenlenen, "Ayıp halinde alıcının seçimlik hakları arasında yer alan misli ile değişime ilişkin hak, ancak aracın (gizli ya da açık) ayıplı teslimi halinde kullanılabilecek haklardandır." şeklinde belirtildiğini, misli ile değişim kararının hukuki bir değerlendirme olduğunun sonuç ve kanaatine varmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan dava konusu aracın ayıplı olmasından dolayı misliyle değişimi, olmadığı takdirde ayıplı aracın iadesi karşılığı piyasa rayiç bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava konusu aracın davalı ... satın aldığını aracı aldıktan sonra sürekli arızalandığını, tamir edilmesine rağmen arızanın giderilmediğini bu yüzden aracın ayıplı olması nedeniyle misliyle değiştirilmesi aksi halde iadesi karşılığı piyasa bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... dava konusu aracın ayıplı olmadığını, davacının ayıp ihbar yükümlülüğüne uymadığını, araçta ayıp söz konusu olmayıp araçtaki arızanın kullanım hatasından veya müşteri memnuniyetsizliğinden kaynaklandığını bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu ihtilaf dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı, araç ayıplı ise davalının aracı misliyle değiştirmekle yükümlü olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Mahkememizce da dava konusu araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için aracın bulunduğu yer mahkemesi olan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden hukuki yardım talebinde bulunulmuş ve Mahkemece yapılan keşif sonrasında düzenlenen Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre; Aracın güncel piyasa rayicinin 4.750.000,00 TL olduğu, keşif esnasında yapılan tespitlerde herhangi bir arıza ve soruna rastlanılmadığı, aracın birden fazla kez arızası sebebiyle aynı yedek parçalarının değiştiği ve bu parçaların su pompası kayışı, v kayışı ve gergi olduğu(servis kayıtlarında belirli aralıklarla 4 kez değiştiği tespit edilmiştir), bu durum ile ilgili fabrikasyon imalat hatalı eski gergi ve kayış parçalarının iptal edilerek yeni parça koduyla yeni ürün gönderildiği ve dava konusu araca takılmış olduğu, arızaların giderilebilir nitelikte olduğu ve yetkili serviste garanti kapsamında giderildiği, bu arızalar sebebiyle davacı tarafın araçtan gerekli faydayı sağlayamadığı, araç üzerindeki oluşan bu arızaların önceden bilinmesinin mümkün olamayacağı, sonradan araç kullanılırken ortaya çıkabilecek arızalar olduğu dolayısıyla ayıplı olarak değerlendirileceği, ayıbın türünün gizli ayıp olduğu, TBK 227. maddesinde düzenlenen, "Ayıp halinde alıcının seçimlik hakları arasında yer alan misli ile değişime ilişkin hak, ancak aracın (gizli ya da açık) ayıplı teslimi halinde kullanılabilecek haklardandır." şeklinde belirtildiğini, misli ile değişim kararının hukuki bir değerlendirme olduğu tespit edilmiştir.
Davanın ayıplı olduğu iddia edilen aracın ayıpsız misliyle değişimine ilişkin olması nedeniyle dava değerinin aracın değeri olduğu bu nedenle öncelikle aracın fatura değeri üzerinden eksik harç tamamlatılmış, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile dava konusu aracın dava tarihindeki piyasa rayiç değeri 4.750.000,00-TL olarak tespit edildiği, kasko değer listesine göre aracın dava tarihi olan 2024 yılına ilişkin değer bilgisinin bulunmadığı bir önceki yıl olan 2023 yılına göre Kasko değerinin 4.333.339,00-TL belirlendiği bu nedenle bilirkişi tarafından dava tarihi itibariyle aracın değerinin 4.750.000,00-TL olduğu yönündeki tespitin yerinde ve doğru olduğu anlaşıldığından bu değer üzerinden eksik harç tamamlatılmıştır.
Dava konusu aracın plaka kaydı üzerinden yapılan sorgu sonrası hasar kaydı gözüktüğünden hasar dosyasının celbi için ...'ya yazılan müzekkere cevabına göre; hasar dosyasının saklama süresi dolduğundan gönderilemediği ayrıca dava konusu aracın 2021 model olması ve hasar tarihinin 2007 yılına ilişkin olması göz önüne alındığında hasarın dava konusu araç ile ilgili olmadığı anlaşıldığından aracın değerine etki edecek bir hasar bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça aracın model ve tipi olarak ... model olarak belirtildiği ancak aracın satışına ilişkin davalı tarafça düzenlenen 31/05/2021 tarihli faturaya göre aracın ... model olduğu ve faturadaki ...paketiyle aracın satıldığı anlaşıldığından dava konusu aracın tam model ve tipinin ... olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller, talimat Mahkemesince araç üzerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın davalıdan satın aldığı dava konusu ... marka ve modeldeki ... plakalı aracın farklı zamanlarda birden çok kez arızalandığı ve sürekli servise gittiği, aracın serviste tamir edilmesine rağmen aynı arızaları tekrarladığı, bu hususta davacı tarafça davalıya hitaben ... 1. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile aracın ayıplı olması nedeniyle ayıpsız misli ile değişimi talebine ilişkin gönderilen ihtarnamenin davalı şirkete 01/04/2024 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği ve aracın ayıpsız misli ile değişiminin talep edildiği, davalı tarafça aracın ayıplı olmadığı, kullanım hatası veya müşteri memnuniyetsizliğinden kaynaklandığı yönünde savunmada bulunulduğu, dava konusu aracın tamir gördüğü yetkili servis olan ... tarafından gönderilen servis kayıtlarına bakıldığından dava konusu aracın benzer arızalardan dolayı sürekli servis kaydı açıldığı, uzun süreler serviste kaldığı, tamir edilmesine rağmen aynı arızaları (şanzıman, yağ soğutucu, su pompa kayışı gibi) tekrarladığı, ... tarafından düzenlenen 06/06/2024 tarihli araç kabul formunda aracın uzamış garanti kapsamında olduğunun belirtildiği ve dava konusu aracın tamirine ilişkin 25/07/2024 tarihli servis faturasının davalı ...'ya fatura edildiği, bu haliyle dava konusu aracın ihtarname ve dava tarihi itibariyle garanti kapsamında olduğu ve bu kapsamda davacı tarafça araçtaki gizli ayıptan kaynaklı giderilemeyen arızadan dolayı ayıp ihbarının süresinde yapıldığı anlaşılmış, davalının aksi yöndeki ayıp ihbar yükümlülüğüne uyulmadığı yönündeki savunmalarına itibar edilmemiş ve Davalı tarafın zamanaşımı def'inin satım sözleşmesinden kaynaklı davada genel zamanaşımı süresinin dolmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bu haliyle dava konusu araçtaki yetkili servis tarafından giderilemeyen arızaların sürekli olduğu ve tekrarladığı, buna ilişkin servis kayıtlarının bulunduğu açık olup, dava konusu araçtaki arızanın onarıma rağmen giderilemediği sabittir, dava konusu araç üzerinde talimat mahkemesince yapılan keşif sonrası makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporundaki tespitlerle dava konusu araçtaki üretimden kaynaklı olan arızanın ayıp ve ortaya çıkış şekli itibariyle gizli ayıp özellikleri taşıdığı tespit edilmekle, dosya kapsamındaki deliller ve keşif sırasındaki mahkeme gözlemi itibariyle makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen olaya uygun ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava konusu aracın ayıplı olduğu, araçta arızanın meydana geldiği tarihler itibariyle aracın kilometresi ve modeli göz önüne alındığında bu arızanın oluşumunda kullanıcı etkisinin olmadığı, bunun aksi yönde davalı tarafından arızanın kullanım hatasından kaynaklandığına ilişkin bir ispat ortaya konulmadığı, bu haliyle dava konusu aracın ayıplı mal olduğu, meydana gelen arızaların üretim hatasından kaynaklandığı, araçta kullanım amacını karşılamayan, alıcının makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran bir gizli ayıbın bulunduğunun tespit edildiği, davalıdan 0 km'de alınan aracın sürekli ve aynı arızaları tekrarlar nitelikte ayıplı olması sebebiyle aracı satın alan davacının bu ayıba katlanma yükümlülüğünün bulunmadığı, yetkili serviste yapılan işlemlere rağmen arızanın giderilemediği ve araçtaki ayıbın devam ettiği bu nedenle alıcının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine ilişkin talebinin haklı nedene dayandığı, davalı tarafça bilirkişi tarafından başka araçtan çıkan parçaların incelenmesine yönelik itiraza ilişkin aynı arızayı geçiren farklı aracın parçasının aynı üretim bandından çıkan aynı parçanın kullanıldığı dava konusu araçta da aynı arızanın gerçekleşmesine neden olabileceği bu nedenle aynı arızaya geçiren farklı araçtan çıkan parçanın emsal alınarak kanaat ortaya konulmasında hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, kaldı ki dava konusu aracın tamirine ve parça değişimine rağmen aynı arızaları tekrarladığı sabit olup, araçtaki ayıbın üretim hatasından kaynaklı olması ve araçtaki arızanın türü ve niteliği itibariyle tekrarlamayacak şekilde giderilemediğinin sabit olması karşısında araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu bu nedenle davalının ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına ve zamanaşımına yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, bu haliyle dava konusu aracın ayıplı olduğu sabit olduğundun davacının onarım seçimlik hakkını kullanmasına rağmen araçtaki arızanın ve ayıbın giderilmemesi nedeniyle davacının aracın misliyle değiştirilmesi hakkını satıcıya karşı kullanabileceğinden dava konusu ayıplı araç nedeniyle davalı satıcı ... sorumlu olduğundan davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar verilerek dava konusu ... şasi numaralı, ... motor numaralı... marka ve modeldeki ... plakalı aracın davalı tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, Dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde İ.İ.K.'nun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, ayıplı aracın takyidatsız olarak davacı tarafından davalıya iade ve teslimine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davacı tarafça Davalı aleyhine açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a) Dava konusu ... şasi numaralı, ... motor numaralı ... marka ve modeldeki ... plakalı aracın davalı tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
b) Dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin mümkün bulunmaması halinde İ.İ.K.'nun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına,
c) Ayıplı aracın takyidatsız olarak davacı tarafından davalıya iade ve teslimine,
2- Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın ve tamamlama harcının alınması gereken 324.472,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 243.353,85-TL karar harcının davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Dava türünün ayıplı malın misliyle değişimi olması nedeniyle zorunlu arabuluculuğa tabi olmasa da davacı tarafça davadan önce arabuluculuğa gidilmesi tarafların arabuluculuk görüşmesi sonrasında anlaşamamaları nedeniyle arabulucuya kamudan ödenen giderin yargılama gideri olarak sayılmasına ve ödenen 3.600,00-TL arabulucu ücretinin haksız çıkan davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 27.991,65-TL peşin harç, 53.127,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 81.546,25-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- Davacı tarafça yargılamanın yürütülmesi nedeniyle yapılan 17 adet tebligat-posta gideri 473,50-TL, bilirkişi ücreti 10.000,00-TL, keşif harcı 3.030,30-TL, talimat posta masrafı 149,00-TL olmak üzere toplam 13.652,80 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nisbi 513.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2025
Başkan
e-imza*
Üye
e-imza*
Üye
e-imza*
Katip
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.