T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/396 Esas
KARAR NO:2025/557
ASIL DAVADA VE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/07/2024
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... nolu Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... İşletmecilik ve Seyahat Anonim Şirketi'nin maliki ve olay yerini terk eden ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın; 29.05.2023 tarihinde; İstanbul ili ... ilçesi Merkez Mah. ... Sokak'ta park halinde duran ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar tutarı 95.000,00-TL olarak tespit edildiğini ve .../2 nolu hasar dosyası kapsamında hak sahibine ödendiğini, bu tazminat bedelinin, 04.08.2023 tarihinde ödendiğini, ödeme tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık değişen oranlı avans faizi ile birlikte hesaplanacak tutarından ZMMS Poliçe Genel Şartları ve KTK uyarınca davalının sorumluluğu bulunduğunu, meydana gelen kaza sonrasında incelenen güvenlik kamerası video kayıtları, tanzim edilen kaza tespit tutanağı, mütalaa edilen bilirkişi raporlarından, şikayet evraklarından ve diğer sunmuş oldukları evraklardan da anlaşılacağı üzere ... plakalı sigortalı aracın olay yerini terk eden sürücüsü meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin, meydana gelen maddi zarar sonucunda ödemiş olduğu tazminat kapsamında, meydana gelen olayda sürücünün kusurlu olması nedeniyle KTK ve ZMMS Poliçe Genel Şartnamesi gereği sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, rücuen tazminat alacakları olan 95.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 04.08.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık değişen oranlı avans faizi ile birlikte tahsili için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer’ilerine itiraz ettiğini, bu kapsamda 20/05/2024 tarihinde yapılan toplantıda anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Araç sürücüsü ...'in ... plaka sayılı araca taksirle çarpmadığını ve olayın trafik kazası olmadığını kamera kayıtları ile sabit olduğunu, dosyada mübrez güvenlik kamera kayıtlarından anlaşılacağı üzere sürücü ...'in, ... plaka sayılı araca kasten çarptığını, her ne kadar sürücü frenlerinin tutmadığını iddia etmiş ise de, kamera kayıtlarından sürücünün zaten fren yapmadığını, direkt olarak ... plaka sayılı araca kasten çarptığını, hem bu araca hem de müvekkilinin aracına kasten zarar verildiğini, dava dilekçesinde ekinde yer alan 29.05.2023 tarihli kaza tespit tutanağı gerçeği yansıtmadığını, olayın trafik kazası olarak değerlendirilmesi ihtimalinde dahi müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, araç teslim fişinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin, ... plaka sayılı aracı, 17.04.2023-24.04.2023 tarihleri arasında olmak üzere sürücü ...'e kiraladığını, sürücünün, taahhüt ettiği süre zarfında aracı müvekkiline teslim etmediğini ve müvekkili ile sürücü arasındaki sözleşme şifahen uzattığını, sürücünün müvekkiline ait aracı, 13.06.2023 tarihinde müvekkiline teslim ettiğini ve 2 ay boyunca aracı kullandığını, sürücünün, taahhüt ettiği süre zarfında müvekkilinin aracını teslim etmediği gibi bu araç ile huzurdaki davaya konu olaya karıştığını, bu olaya ilişkin müvekkiline hiçbir bildirim yapmadığını, sürücünün, ... plaka sayılı araca çarptığını ve olay yerini terk ettiğini, sürücünün bahse konu araca çarpmasında, kaza mahalini terk etmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını ve hasar onarım bedelinin müvekkilinden talep edilmesinin doğru olmadığını, ... plaka sayılı aracın piyasa bedelinin, dava dilekçesinde ekli eksper raporu ile 450.000,00 TL olarak belirlendiğini ancak bu aracın hasar bedeli için 65.000,00 TL parça ve 30.000,00 TL işçilik bedeli olmak üzere toplamda 95.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, değeri 450.000,00 TL olan bir aracın, bahse konu kazada 95.000,00 TL'lik hasar bedelinin çıkması hayatın olağan akışına aykırı ve fahiş olduğunu, müvekkili şirketin, 29.05.2023 tarihli kazadan, aylar sonra, davacının müvekkili şirkete rücu işlemlerinin başlatılması ile bilgisi olduğunu, kaza sonrasında sürücü ...'in, kazayı müvekkili şirketten gizlediğini ve kazada hasar alan müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın tamiratını da kendi imkanları ile müvekkili şirketin muvaffakatı olmaksızın gizlice yaptırdığını, bu sebeplerle; öncelikle huzurdaki davanın ...'e ihbar edilmesine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... no'lu Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... İşletmecilik ve Seyahat Anonim Şirketi'nin malik ve olay yeri terkin sürücüsü olduğu ... plakalı aracın; 29.05.2023 tarihinde; İstanbul ili ... ilçesi Merkez Mah. ... Sokak'ta park halinde duran ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı bedeli 21.515,00-TL olarak tespit edildiğini ve .../4 numaralı hasar dosyası kapsamında hak sahibine ödendiğini, bu tazminat bedeli 22.08.2023 tarihinde ödendiğini, ödeme tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık değişen oranlı avans faizi ile birlikte hesaplanacak tutarından ZMMS Poliçe Genel Şartları ve KTK uyarınca davalının sorumluluğu bulunduğunu, meydana gelen kaza sonrasında incelenen güvenlik kamerası video kayıtları, tanzim edilen kaza tespit tutanağı, mütalaa edilen bilirkişi raporları, şikayet evrakları ve diğer sunmuş oldukları evraklardan da anlaşılacağı üzere ... plakalı sigorta konusu aracın olay yerini terk eden sürücüsü meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin, meydana gelen değer kaybı sonucunda ödemiş olduğu tazminat kapsamında, meydana gelen olayda sigortalı aracın sürücüsünün olay yerini terk etmiş olması nedeniyle KTK ve ZMMS Poliçe Genel Şartnamesi gereği sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, rücuen tazminat alacakları olan 21.515,00-TL'nin ödeme tarihi olan 22.08.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık değişen oranlı avans faizi ile birlikte tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer’ilerine itiraz ettiğini, bu kapsamda 25/02/2025 tarihinde yapılan toplantıda anlaşma sağlanamadığını, huzurda ikame edilen dava ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan dava arasında maddi bağlantı bulunduğunu, davalara konu icra takipleri aynı kazaya ilişkin ödenen tazminatın rücusuna ilişkin olmasından dolayı verilecek kararlar birbirini etkileyecek nitelikte olduğunu, bu sebepten huzurdaki davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 166/2 madde mucibince İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesi akabinde .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Araç sürücüsü ...'in ... plaka sayılı araca taksirle çarpmadığını ve olayın trafik kazası olmadığını kamera kayıtları ile sabit olduğunu, dosyada mübrez güvenlik kamera kayıtlarından anlaşılacağı üzere sürücü ...'in, ... plaka sayılı araca kasten çarptığını, her ne kadar sürücü frenlerinin tutmadığını iddia etmiş ise de, kamera kayıtlarından sürücünün zaten fren yapmadığını, direkt olarak ... plaka sayılı araca kasten çarptığını, hem bu araca hem de müvekkilinin aracına kasten zarar verildiğini, dava dilekçesinde ekinde yer alan 29.05.2023 tarihli kaza tespit tutanağı gerçeği yansıtmadığını, olayın trafik kazası olarak değerlendirilmesi ihtimalinde dahi müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, araç teslim fişinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin, ... plaka sayılı aracı, 17.04.2023-24.04.2023 tarihleri arasında olmak üzere sürücü ...'e kiraladığını, sürücünün, taahhüt ettiği süre zarfında aracı müvekkiline teslim etmediğini ve müvekkili ile sürücü arasındaki sözleşme şifahen uzattığını, sürücünün müvekkiline ait aracı, 13.06.2023 tarihinde müvekkiline teslim ettiğini ve 2 ay boyunca aracı kullandığını, sürücünün, taahhüt ettiği süre zarfında müvekkilinin aracını teslim etmediği gibi bu araç ile huzurdaki davaya konu olaya karıştığını, bu olaya ilişkin müvekkiline hiçbir bildirim yapmadığını, sürücünün, ... plaka sayılı araca çarptığını ve olay yerini terk ettiğini, sürücünün bahse konu araca çarpmasında, kaza mahalini terk etmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını ve hasar onarım bedelinin müvekkilinden talep edilmesinin doğru olmadığını, ... plaka sayılı aracın piyasa bedelinin, dava dilekçesinde ekli eksper raporu ile 450.000,00 TL olarak belirlendiğini, araç bedeli bu kadar düşükken ve araç eski iken 21.515,00-TL değer kaybının fahiş olduğunu, müvekkili şirketin, 29.05.2023 tarihli kazadan, aylar sonra, davacının müvekkili şirkete rücu işlemlerinin başlatılması ile bilgisi olduğunu, kaza sonrasında sürücü ...'in, kazayı müvekkili şirketten gizlediğini ve kazada hasar alan müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın tamiratını da kendi imkanları ile müvekkili şirketin muvaffakatı olmaksızın gizlice yaptırdığını, bu sebeplerle; öncelikle huzurdaki davanın ...'e ihbar edilmesine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ... Sigorta A.Ş.'den gelen hasar dosyası ve poliçe bilgileri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen ... plakalı araca ait hasar, kaza tespit tutanağı ve eksper raporu, kaza videosunu içerir CD, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, asıl davada 29/05/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacının sigortalısının olay yerini terk etmesi sebebiyle zarar görene ödenen hasar bedeline dair .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali ile birleşen davada 29/05/2023 tarihinde meydana gelen kazada davacının sigortalısının olay yerini terk etmesi sebebiyle zarar görene ödenen değer kaybı bedeline dair .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki olduğu ve zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 29/05/2023 tarihinde kusurlu olarak ve olay yerini terk eden sürücü sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucunda ... plakalı aracın zarar gördüğünü, araç malikine 04.08.2023 tarihinde 95.000,00 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dava yönünden ise araç malikine 22.08.2023 tarihinde 21.515,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine borçlu davalının haksız itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin olay yerini terk etmediğini, rücu hakkı için hem bedeni hem maddi zararın bulunması gerektiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin maliki olduğu araç sürücüsünün kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilin araca taksirle çarpmadığını, olayın trafik kazası olmadığını, kasten bilerek sürücünün çarptığını, bu sebeple olayın trafik kazası olmadığını, aracın dava dışı ...'e kiralandığını, husumet itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 20/05/2024 ve 25/02/2015 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanakları ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 95.000,00- TL asıl alacak, 6.630,21- TL işlemiş faiz ve 3.619,90-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 105.250,11-TL borcun ödenmesi amacıyla 01/02/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 24/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02/03/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 21.515,00- TL asıl alacak, 1.321,38- TL işlemiş faiz ve 4.099,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.935,44-TL borcun ödenmesi amacıyla 04/06/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 07/06/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 14/06/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Açıklamalara göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesi gereğince, davacı sigorta şirketi tarafından Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısına ödenen tazminatın, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu bulunan davalıdan rücuen tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.
Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Sigorta Alanında Uzman Bilirkişi ... tarafından 03/02/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' in dikkat ve özen yükümlülüğüne uymayarak, manevra ve manevraları düzenleyen genel kurallara aykırı hareket ederek trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, ani ve kontrolsüz manevra ile araç hakimiyetini kaybederek park halindeki ... plakalı araca çarparak kazaya neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama) maddesini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/L maddesinde (Park etmiş araca çarpma) tarif edildiği gibi park halinde olan ... plakalı aracın sağ yan taraflarına çarparak hasarlanmasına neden olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasının oluşumuna % 100 (Yüzde Yüz) oranında etkili olduğu, Olan Trafik kazasında, ... plakalı araç malikinin ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, park için ayrılmış alana aracını nizami olarak park etmiş olduğu, olan kazaya etkisinin olmadığı, Kazaya neden olan aracın fren tertibatında sorun olmadığının tespit edilmiş olmasından dolayı, araç maliki olan davalının kazaya etkisinin olmadığı, Dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen hasar miktarı olan 95.000,00 TL + KDV' nin piyasa koşullarına uygun olduğu, Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunmayacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Sigorta Alanında Uzman Bilirkişi ... tarafından 02/06/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek heyet raporuna göre; "Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' in dikkat ve özen yükümlülüğüne uymayarak, manevra ve manevraları düzenleyen genel kurallara aykırı hareket ederek trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, ani ve kontrolsüz manevra ile araç hakimiyetini kaybederek park halindeki ... plakalı araca çarparak kazaya neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama) maddesini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/L maddesinde (Park etmiş araca çarpma) tarif edildiği gibi park halinde olan ... plakalı aracın sağ yan taraflarına çarparak hasarlanmasına neden olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasının oluşumuna % 100 (Yüzde Yüz) oranında etkili olduğu, Olan Trafik kazasında, ... plakalı araç malikinin ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, park için ayrılmış alana aracını nizami olarak park etmiş olduğu, olan kazaya etkisinin olmadığı, Kazaya neden olan aracın fren tertibatında sorun olmadığının tespit edilmiş olmasından dolayı, araç maliki olan davalının kazaya etkisinin olmadığı, Dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen hasar miktarı olan 95.000,00 TL + KDV' nin piyasa koşullarına uygun olduğu, Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunmayacağı, Birleşen dava yönünden; Dava konusu ... plakalı, 2013 model ... marka /model aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 40.000,00 TL olacağı, Davacı şirket tarafından değer kaybı tazminatı olarak 21.515,00.- TL. Ödendiği, Aracın onarımının yapılmasının ekonomik olacağı, Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunmayacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davalı şirketin maliki bulunduğu ... plakalı aracın 22/08/2022 başlangıç ve 22/08/2023 bitiş tarihli, ... poliçe numaralı ZMMS sigorta Poliçesi ile teminat altında olduğu anlaşılmıştır.
KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. Maddesi (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hali" rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez.
Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Söz konusu maddeki bedeni hasar ibaresi ile kastedilen olay yerinin terk edilmesi için zorunlu hallerin neler olduğunun açıklanmasıdır. Dolayısıyla; olay yerini terk nedenine dayalı rücu sebebinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanmasına engel bir hal bulunmamaktadır.
Tüm bu açıklamalardan yola çıkarak somut olaya bakıldığında; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 22/08/2022 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınmasının gerekli olduğu, davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiği tutulan tutanaklardan anlaşılmaktadır. Davalı taraf aracın işleteni olmadıklarını, aracı kiraladıklarını bu sebeple husumet yöneltilemeyeceğini iddia etmiş ise de kiralama sözleşmesinin kısa süreli olması da dikkate alınarak davacının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesine göre Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği düzenlendiğinden davalının husumet ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığı, terkin yanında alkollü araç kullanmak yahut ehliyetsiz araç kullanmak gibi şartların gerekip gerekmediğine ilişkin olup Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceğinin düzenlendiği, Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez. Bu kapsamda davacı taraf zorunlu sebeplerle uzaklaştığına dair bir ispata yarar delil sunmadığından sigortanın rücu hakkının bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile yapılan ödemenin makul olduğu anlaşılmakla davalının, davacıya davaya konu icra takiplerindeki dosya alacakları yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takiplere vaki itirazların iptaline, takiplerin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, takip konusu haksız fiile dayalı olduğu, zararın yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davalının kötüniyet tazminat talebi yönünden; Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davalı, davacının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır. Bu nedenle davalıların kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-)Mahkememizin 2024/396 Esas sayılı dosyası yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 95.000,00-TL asıl alacak, 6.630,21-TL işlemiş faiz ve 3.619,90-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 105.250,11-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen bedeller üzerinden takip tarihinden itibaren aynı şartlarla devamına,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
c) Davalının kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 7.189,64-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.271,16-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.918,48-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 1.271,16-TL Peşin/nisbi Harcı, 17.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.139,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 19.837,76-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
B-).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Birleşen ... Esas sayılı dosya yönünden;
1-Davanın KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 21.515,00-TL asıl alacak, 1.321,38-TL işlemiş faiz ve 4.099,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.935,44-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen bedeller üzerinden takip tarihinden itibaren aynı şartlarla devamına,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
c) Davalının kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.839,96-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.224,56-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 26.935,44-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 615,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 16,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.246,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra karar kesinleştiğinde taraflara resen iadesine,
Dair, Mahkememizin asıl dosyası ... Esas yönünden davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır