T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/412 Esas
KARAR NO :2025/168
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:18/07/2024
KARAR TARİHİ:21/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 18/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğine uygun bir şekilde faktoring işlemi yaptığını, müvekkili şirket dava konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde Faktoring Sözleşmesi, Alacak Bildirim Formu, Fatura tavsik edilerek ...'den ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkili şirket Faktoring Usul ve Esaslarına ilişkin Kanun ve Yönetmelikle bağlı olduğnu ; kanun hükmü gereğince faktoring işlemlerine esas çeke ilişkin alacağın devralınması için mal veya hizmet alımını gösterir faturanın tavsik edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ... (TCKN:...) ile ... (TCKN:...) arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tavsik edilmiştir. Davaya konu çek ; bir faktoring şirketi olan müvekkili ile ... arasında imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden ve ticari ilişkiyi gösterir faturalarla birlikte tevdi alındığını, çekin bedeli de müvekkili tarafından müşteriye ödendiğini, müvekkili şirket alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlenmiş olup alacaklı sıfatını kazandığını, bilgileri verilen çek müvekkili şirket tarafından işleme alındıktan sonra müvekkili şirketin ... Şubesinden İstanbul Şişli'de bulunan Genel Müdürlüğe gönderildiğkten sonra Genel Müdürlükte çekin akıbetine ulaşılamadığını, yapılan tüm arama ve araştırmalar sonucunda çek bulunamadığını, davaya konu ... A.s./... şubesine ait, 10.12.2024 tarihli, ... seri numaralı 190.000,00 tl bedelli, çek hakkında ödemeden men kararı verilmesine çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... müzekkere cevapları, çek görüntüsü, ilan ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Talep, T....nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çeklerin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
TTK madde 761 - (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. (3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.
TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.
Muhatap banka ... A.Ş. tarafından talep konusu çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar usulüne uygun şekilde yapılmış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize ve muhatap bankaya çek ibraz olunmamıştır. Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş ve çeklerin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlamıştır. Bu nedenle talep konusu olan çekin iptaline karar verilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile, ... İstanbul/ Maltepe ... şubesine ait, keşidecisi ...olan 10.12.2024 keşide tarihli, ...seri no'lu, 190.000,00-TL bedelli çekin TTK 764. Maddesi uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken harç 615,40TL olmakla peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
5-Talep eden tarafından sunulan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde talep edene iadesine,
6-Talep eden tarafından bu talep sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
7- Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra ilgilisine resen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı 21/03/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı