T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Kısmen Kabul - Kısmen Red"
ESAS NO:2024/431 Esas
KARAR NO:2025/68
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/07/2024
KARAR TARİHİ:11/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında .... Noterliğinin 20.04.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme ile davacının 392.000,00-USD kdv hariç satış bedeli ve 3.920,00-USD kdv olmak üzere toplam 395.920,00-USD satış bedeli ödemesi karşılığında davalının "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Ada nolu, ... Parsel nolu, ... ... - ... Sok." konumlu, 16 bağımsız bölüm no'lu taşınmazın mülkiyetini davacıya teslim ve devretmesi kararlaştırıldığını, davacının davalıya kdv dahil satış bedelini ödediğini, davalının davacıya taşınmazı teslim ettiğini, Rus vatandaşı olan ve Türkiye'de yerleşik olmayan davacı taşınmazı satın alarak gayrimenkul edinme usulüyle Türk vatandaşlığı edinimi için ilgili başvurularda bulunduğunu ve süreç sonucunda Türk vatandaşı olduğunu, sözleşmenin 4.1.2. Maddesinde , davalı KDV kanunu m. 13/1-i kapsamında sayılan yasal şartlar oluşmadıkça kdv muafiyetini davacıya iade etmek zorunda olmadığını, kdv kanunu m. 13/1-i uyarınca ve sözleşmenin 4.1.2. maddesinin mefhum-u muhalefetinden de anlaşılabileceği üzere, kdv kanunu m. 13/1-i kapsamında sayılan yasal şartlar oluştuğundan davalı müvekkilinin ödediği 3.920,00-USD KDV bedelini iade etme ve faturayı kdvsiz düzenlemekle yükümlü olduğunu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi kanununun 13. maddesinin 1. fıkrasının i bendindeki şartların gerçekleşmesine karşın davalı 3.920,00-USD tutarındaki kdv muafiyetini davacıya iade etmediğini, davacı iadesi gereken kdv bedeli .... İcra Dairesi ... Esas dosyası ile talep ettiklerini, davalı taraf işbu icra takibine itiraz ettiğini, usulü hatalar sebebiyle takibe devam edilemediğini, eksiklikler giderilerek .... İcra Dairesi'nin ... Esas dosyasına gerçekleştirilecek tahsillerde tekerrür olmaması kaydıyla, davacıya iadesi gereken kdv bedeli talep edildiğini, davalı taraf ilgili icra dosyası üzerinden gerçekleşen takibe de itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma sağlanamadığı iddia ederek; davalının .... İcra Dairesi ... Esas dosyasındaki haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ve takibin devamına, davalının icra takibine konu alacağın %40'ı oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf faiz talep etmiş olmasına rağmen faizin başladığı gün ve nedeni icra takibinde gösterilmediği için faiz ve miktarı Usd cinsinden talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı yasa gereği, 04.04.2022 tarihinde sözleşme imzalanmadan önce bedelin gönderildiği ve 11.05.2022 tarihli Döviz Alım Belgesi ile TCMB Sermaye Hareketleri Genelgesinin 13. maddesi gereği TL'ye dönüştürüldüğünü, ödenmesi gerektiğinde öncelikle yapılan masrafın mahsubu ile TL olarak ödenmesi gerektiğini, 20.04.2022 tarihinde Gayrimenkul Satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, imza anında ve bedelin Türkiye'ye getirilmesi anında davacı tarafın kdv iadesinden yararlanacağının belirtmediğini, Döviz Alım Belgesinde yer alan bedelin tapuda harca esas değer olarak kabul edidiğini,T.C. Çevre Bakanlığı ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlan 21.01.2022 tarihi belgede, tapu resmi senedinin "döviz alım belgesi"nde gösterilen TL değeri esas alınması gerektiğinin belirtildiğini, Türk Vatandaşlığı Kanunun Uygulanmasına ilişkin Yönetmelik Hakkında Klavuz'da beyan değerine esas döviz satış tutarı içerisnde taşınmaz satış bedeli veya satış vaadi sözleşmesinde peşin ödene bedel harici bir ödeme kalemi (KDV, komisyon, masraf, vergi, harç v.b.) yer almayacağının belirtildiğini, Tapu Harcının Döviz Alım Belgesindeki tutar olduğunun yasa gereği olduğu, KDV istisnası alabilmesi için KDV ve ünite bedellerinin ayrı ayrı ödenmesi gerektiğini, davacı tarafından yapılan ödemenin KDV ayrıştırılmadan ötürü DAB'ın bölünemediğini, bu durumun davacı tarafından biliniyor olması gerektiğini, davacını hatsı ve kusuru neticesinde bu durumu ortaya çıktığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında imzalanan 20.04.2022 Tarihli Düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 31.07.2024 tarihli müzekkere cevabı, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün 22.08.2024 tarihli müzekkere cevabı, dekont, fatura, takyidatlı tapu kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine KDV iadesinden kaynaklanan alacak nedeniyle İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 20/04/2022 tarihinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin düzenlendiğini, 392.000,00 USD satış bedeli ve 3.920,00 USD KDV olmak üzere toplam 395.920,00 USD satış bedeli karşılığında taşınmazın teslim ve devrinin kararlaştırıldığını, davacının Rus vatandaşı olup gayrimenkul edinme yoluyla Türk vatandaşlığını kazandığını, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 13/1-i maddesindeki koşullar gerçekleşmesine rağmen 3.920,00 USD KDV muafiyetinin iade edilmediğini, bu nedenle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından icra takibinde faiz talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından 04/04/2022 tarihinde ödeme yapıldıktan sonra 20/04/2022 tarihinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin düzenlendiğini, davacının parayı Türkiye'ye getirilmesi anında KDV iadesinden yararlanacağını belirtmemiş ve anapara ve KDV olmak üzere ayrı ayrı ödemediğini, tapuda döviz alım belgesi üzerinde görünen bedel üzerinden satış yapılması gerektiğinden KDV iadesini geri alma şartlarını davacı taraf kendi kusuru ile ortadan kaldırdığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 19/07/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 3.920,00 USD asıl alacak ve 102,87 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.022,87 USD borcun ödenmesi amacıyla 25/06/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 09/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05/07/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyanın tarafların iddia ve savunmaları toplanan deliler gözetilerek; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi kanunu m. 13/1-i maddesi kapsamında davacının KDV muafiyetinin şartlarının oluşup oluşmadığı ve davacının davalıdan icra takip dosyası kapsamında alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda vergi alanında uzman bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği, vergi alanında uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalının davacıya düzenlediği faturada; faturanın 31.12.2022 tarihinde düzenlendiği, "... ... Daire satışı" olarak KDV hesaplanmadığı, daire satış bedelinin 395.264,44-USD olarak belirtildiği, Konut satış faturasının 31.12.2022 tarihinde tanzim edildiği, 3.09.2023 tarihinde kat irtifakı şeklinde satışın yapıldığı, dolayısıyla KDV kanunu 10. Madde kapsamında, vergiyi doğuran olay faturanın düzenlendiği 31.12.2022 tarihi olduğu, teslim edilen taşınmazın konut olmasından Tebliğin "12.1.1." bölümündeki İstisna Kapsamına Giren Taşınmazlar kapsamında olduğu, teslim edilen taşınmazın ilk teslim olmasından Tebliğin "12.1.2." bölümündeki Konut veya İş Yerinin İlk Teslimi kapsamında olduğu, davacının Tebliğin "12.1.3." bölümündeki İstisnadan Yararlanacak Alıcılar (yabancı uyruklu gerçek kişiler) kapsamında olduğu, 04/04/2022 tarihli ve 395.895-USD tutarlı ödeme dekonta ilişkin ödemenin teyit edildiği, davacının ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nünden 16/09/2022 tarihinde konut istisna yazısı aldığı, dolayısıyla KDV'de vergiyi doğuran olay gerçekleşmeden (Vergiyi doğuran olay 31.12.2022 tarihinde gerçekleşiği,) istisna belgesi aldığından davacının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi kanunu m. 13/1-i maddesi kapsamında davacının KDV muafiyetinin şartlarının oluştuğu, davacının davalıdan KDV tutarı olan 3.920,00 USD alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı ... ile davalı ... Şirketi arasında .... Noterliğinin 20.04.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmede satış vaadi bedelinin KDV hariç 392.000,00 USD, KDV bedeli 3.920,00 USD, KDV dahil satış bedelinin 395.920,00 USD olarak belirlendiği, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 13/1-i uyarınca konut olarak inşa edilen binaların ilk tesliminde uygulanmak ve bedeli döviz olarak Türkiye’ye getirilmek kaydıyla, Türkiye’de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere yapılan konut veya iş yeri teslimlerinin katma değer vergisinden muaf olduğunun düzenlendiği, davalının davacıya düzenlediği faturada; faturanın 31.12.2022 tarihinde düzenlendiği, "... ... Daire satışı" olarak KDV hesaplanmadığı, daire satış bedelinin 395.264,44-USD olarak belirtildiği, sözleşmeye konu taşınmazın konut olması ve ilk teslim olmasından dolayı istisna kapsamına giren taşınmazlardan olduğu, davacının Türkiye'de yerleşmiş bulunmayan yabancı uyruklu kişi olduğu, taşınmaz edinimi ile birlikte Türk vatandaşlığını kazandığı, bu kapsamda istisnadan yararlanacak alıcılar kapsamında olduğu,
davacının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 13/1-i maddesi kapsamında KDV muafiyetinin şartlarının oluştuğu, davacının davalıdan KDV tutarı olan 3.920,00 USD alacaklı olduğu anlaşılmakla düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olmakla her ne kadar takipten önce işlemiş faiz talep edilmişse de; somut olayda davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürmediğinden temerrüt şartları oluşmadığından davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından 3.920,00 USD alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 3.920,00 USD yönünden asıl alacağa takip tarihinden itibaren Dolar döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ödenmek üzere kaldığı yerden devamına, faize yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit ve belirli olduğundan takip tarihindeki kur üzerinden belirlenen asıl alacağın %20'si (26.483,52 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuşturç
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından 3.920,00 USD alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 3.920,00 USD yönünden asıl alacağa takip tarihinden itibaren Dolar döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ödenmek üzere kaldığı yerden devamına, faize yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine
b) Takip tarihindeki kur üzerinden belirlenen asıl alacağın %20'si (26.483,52 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 8.854,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.609,66-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.245,00-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul red oranına göre 3.507,84-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 92,16-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 3.401,65-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 10,38-TL tamamlama harcı ve 1.599,28-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.037,26-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yatırılan 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 108,00-TL posta giderinden ibaret toplam 5.108,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 4.977,23-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı 11/02/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*