T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/507 Esas
KARAR NO: 2024/550
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/09/2024
KARAR TARİHİ: 06/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 04/09/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında borçlu görünen ... ...'ın borcundan dolayı 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri usulsüz olarak muhtara tebliğ edildiğini, son olarak 89/3 haciz ihbarnameleri müvekkillerinden ...'a 19/08/2024 tarihinde, ...'e ise 16/08/2024 tarihinde yine usulsüz olarak direkt muhtara teslim edilerek tebliğ edildiğini, taraflarınca 21/08/2024 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosunun 2024/... numaralı dosya ile başvuruda bulunulduğunu, anlaşmama son tutanağı ekte sunulduğunu, işbu nedenlerle yasal süre içerisinde huzurdaki menfi tespit davasını ikame etme zorunluluğu doğduğunu, müvekkillerine gönderilen haciz ihbarnamelerine ilişkin tebligatların tümü usulsüz olduğunu, müvekkillerinden ...'a İcra müdürlüğü tarafından gönderilen ilk 89/1 haciz ihbarnamesi posta memuru tarafından adreste bulunan hiç kimseye sorulmadan; beyanı ve imzası alınmadan adresten 13/06/2024 tarihinde iade edildiğini, akabinde müdürlük nezdinde TK 21/2 şerhi konularak hazırlanan ikinci 89/1 haciz ihbarnamesi posta memuru tarafından adrese gidilmeden, herhangi bir komşunun beyanı ve imzası alınmadan ayrıca kapıya da haber kağıdı yapıştırılmaksızın, muhtara tebliğ edildiğini, yine icra müdürlüğünün TK 21/2 uyarınca usul ve yasaya aykırı şekilde hazırladığı ilk 89/2 haciz ihbarnamesi , adrese uğranılmadan herhangi bir kimsenin beyanı ve imzası alınmadan, kapıya haber kağıdı yapıştırılmadan direkt olarak mahalle muhtarına tebliğ edildiğini, işbu tebligat da ilki gibi usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkillerinden ...'e İcra müdürlüğü tarafından gönderilen ilk 89/1 haciz ihbarnamesi posta memuru tarafından "No:11 Daire 2'ye soruldu" şeklinde isim dahi belirtilmeksizin beyanı ve imzası alınmadan adresten 07/06/2024 tarihinde iade edildiğini, akabinde müdürlük nezdinde TK 21/2 şerhi konularak hazırlanan ikinci 89/1 haciz ihbarnamesi posta memuru tarafından adrese gidilmeden, herhangi bir komşunun beyanı ve imzası alınmadan ayrıca kapıya da haber kağıdı yapıştırılmaksızın, tabiri caizse direkt muhtara tebliğ edildiğini, takip borçlusu ... ... müvekkillerin abisi olduğunu, müvekkillerin ailevi nedenlerle küs olduğu abileriyle uzun yıllardır da görüşmediğni, müvekkilleri takip borçlusuna hiçbir borcu da bulunmadığını, müvekkillerinin ikisi de ev hanımı olduğunu, bugüne kadar sigortlalı bir işte dahi çalışmadıklarını, müvekkillerinin takip borçlusu ile bugüne dek hiçbir hukuki ve ticari ilişkisi olmadığını, bununla birlikte müvekkilerinin kişisel verileri davalı tarafından hukuka aykırı şekilde elde edilerek dosyaya üçüncü şahıs olarak eklenmiş ve kendilerine haciz ihbarnameleri gönderildiğini, bu hususta davalı tarafa hem hukuki hem cezai yasal yollara başvurma haklarını saklı tuttuklarını, davalı müvekkillerinin takip borçlusuna borçlu olduğunu ispat etmek zorunda olduğunu, davalı, müvekkilleri ile takip borçlusu arasında alacak / verecek ilişkisini ve müvekkillinin borcunu ödemediğini de ispat etmesi gerektiğini, icra dosyasında; alacağın varlığına ilişkin, yani takip borçlusunun müvekkillerinden alacaklı olduğunu gösteren bilgi ve belge bulunmadığnıı, davacı üçüncü kişi olan müvekkillerin, iddiasını ispat ederken ileri sürdüğü vakıaların aydınlatılması için davalı alacaklının doğruluk ödevine uygun hareket ederek takip borçlusunun, müvekkillinden neden alacaklı olduğunu açıklaması gerektiğini, müvekkillerinin takip borçlusuna borçlu olmadığını, İcra ve İflas Kanunu’nun 89/3. maddesinde belirtilen sürede müvekkillerinin takip borçlusu ... ...'a borçlu olmadığının tespit edilmesi için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, müvekkillerinin dava dışı takip borçlusu ... ...'a borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının icra takibi yapmış olması nedeniyle müvekkillerinin herbiri lehine dava değerinin % 20sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, kambiyo senedine dayalı ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibinden kaynaklı İİK 89. madde hükmüne dayanılarak açılmış Menfi Tespit davasıdır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;
" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.
Somut olayda; davacı taraf ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında borçlu görünen ... 'ın borcundan dolayı 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri usulsüz olarak muhtara tebliğ edildiğini, 89/3 haciz ihbarnamesinin ...'a 19/08/2024 tarihinde, ...'e ise 16/08/2024 tarihinde yine usulsüz olarak tebliğ edildiğini, dava dışı takip borçlularına hiçbir borcunun olmadığının iddia etmiştir. İİK'nın 89. maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemeler olup tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görev yönünün belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih 2023/5228 E., 2023/6468 K Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair içtihatı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih 2016/3568 E., 2016/6425 K. Sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 24/04/2019 tarih, 2017/1863 E., 2019/814 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2023 tarih, 2023/273E., 2023/212 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 03/02/2022 tarih 2021/2171 E.-2022/168 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 06/01/2022 tarih 2022/35 E.,2022/16 K., 10/11/2022 tarih 2022/1569 E.-2022/1571 K. sayılı içtihatları da bu yöndedir. Bu nedenle davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup mahkememizin görev alanında değildir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/09/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.