T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/516 Esas
KARAR NO : 2025/107
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 10/09/2024
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 10/09/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalıya sağlanan hizmetler karşılığında düzenlenen toplam 13.968,06 TL tutarındaki iki adet faturanın bedeli ödenmediğini, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı taraf, gönderilen ödeme emrine itiraz ederek borcu olmadığı iddiasıyla takibi durdurmuş, ancak bu itirazlar haksız ve kötü niyetli olduğunu, faturalar ise yasal süresinde itiraza uğramadığından Türk Ticaret Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince kabul edilmiş sayıldığını, ayrıca, hizmetin yapıldığına dair konşimento ve diğer deliller dosyaya eklendiğini, davalı ile yapılan cari hesap anlaşmasına göre, faturaların 15 günlük vade süresinde ödenmemesi durumunda aylık 963 vade farkı veya yasal ticari faiz uygulanacağı kararlaştırıldığını, 6102 sayılı TTK'nın 1530/2. maddesi uyarınca, ödeme süresinde yapılmayan ödemeler ihtara gerek olmaksızın temerrüde düştüğünü, toplam 16.400,41 TL borcuna yönelik itirazının iptali, takibin devamına karar verilmesi, borca avans faizi işletilmesi, %20 inkar tazminatı ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLER :
.. 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, bilirkişi raporu, fatura örneği, ... 40. Noterliği'nin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname, gümrük kayıtları, BA/BS formları ve tüm dosya kapsamı.
..8. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında toplam 16.400,41TL faturalardan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (23/08/2024) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Dava konusunun, taraflar arasındaki ticari ilişkiler çerçevesinde, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş olan 2 adet faturalardan kaynaklı 13.968,06-TL tutarlı alacağı ve 2.432,65 TL İşlemiş faiz ödenmesi talebiyle yürütülen takibe karşı yapılan itirazın iptali, dava konusunu oluşturduğu, Davacı, 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2024 yılında E-Defter kullanıcısı olup, 2024 yılında tuttuğu elektronik defterlerin beratları, yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı ve, 2024 yılı Envanter defteri açılış tasdikinin süresinde yapıldığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve takibe konu edilen 08.04.2024 tarihli ... nolu 12.709,82 TL tutarlı ve 20.08.2024 tarihli ... no.lu 1.258,24-TL tutarlı faturalar davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturalardan kaynaklanan alacaklar nedeniyle, davacının davalıdan takip tarihi (19.08.2024) itibarıyla toplam 13.968,06 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, Davalı yan 16.12.2024 günü Saat: 14:30'da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış olup ticari defter ve belge ibraz etmediği, Davacı tarafından düzenlenen ... no.lu fatura içeriğinin “Taşıma Hizmet Bedeli” olduğu, ... nolu fatura içeriğinin ise “Noter masrafından” ibaret olduğu, davalı tarafından faturalara ve içeriği hizmetin alınmadığına ilişkin 8 gün içinde herhangi bir itiraz yapılmadığı, 08.04.2024 tarihli ... no.lu 12.709,82 TL tutarlı fatura davalı tarafından Maliyeye BA formu ile bildiriminin yapıldığı görüldüğünden ve faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan faturalara konu Taşıma Hizmetinin davalının bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu, Sonuç olarak; Davacı tarafından davalı adına düzenlenen ve takibe konu edilen faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından düzenlenen fatura içeriğinin “Taşıma Hizmet Bedeli” ve “Noter Masrafından” ibaret olduğu, davalı tarafından faturalara ve içeriği hizmeti alınmadığına ilişkin 8 gün içinde herhangi bir itiraz yapılmadığı görüldüğünden Taşıma Hizmetinin davalının bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğundan davacının davalıdan takip tarihi (19.08.2024) itibariyle 2 adet faturadan kaynaklı 13.968,06 TL Asıl, 1.479,21-TL İşlemiş faiz olmak üzere toplamda 15.447,27-TL alacaklı olduğu..." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz taraflar tacir olduğundan görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ...Esas -... Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ticari ilişki ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.
Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflar arasındaki hava taşıma hizmet sözleşmesi kapsamında temin ettiği hizmetlerden 08/04/2024 tarihli 12.709,82TL ve 20.08.2024 tarihli 1.258,24 TL tutarlı faturalardan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; davacının incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davalının verilen kesin süreye rağmen defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda davacı şirket tarafından davalı şirkete takibe konu e-faturaları düzenlediği, davacı ve davalı şirketin e-fatura mükellefiyeti oldukları, davacı tarafın alacak talebine konu faturayı davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ ettiği, faturalara itiraz edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, dava konusu faturaların davalı tarafa teslim edildiği ve davalının 8 gün içerisinde itiraz etmediğinin tespiti edildiği faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği ancak bu yönde ispata yarar bir delil sunulmadığı, davalı tarafın 08/04/2024 tarihli 12.709,82TL bedelli faturayı BA bildirimi ile vergi dairesine bildirdiği, davalı şirket verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edilebileceğinden mahkememizce verilen kesin süreye rağmen kayıtlar sunulmadığından davacı kayıtları davalı kayıtları ile uyumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiş olup ve davalının, davacıya 13.968,06-TL tutarında asıl alacak ve 1.479,21TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.447,27 alacak yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: %94,19 )
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 13.968,06TL asıl alacak ve 1.479,21TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.447,27TL üzerinden takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA,
2) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 2.793,61TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Alınması gereken harç 1.055,20TL olduğundan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 627,60 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 427,60TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 15.447,27TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri ve posta giderinden ibaret toplam 5.060,40 TL yargılama giderinin kabul oranına göre 4.766,39TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
7-Dava kısmen reddedildiğinden ve davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 953,20TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Arabuluculuk başvuru dosyasından yapılmış olan 3.600,00-TL yargılama masrafının 3.390,84TL sinin davalıdan, 209,16TL sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
10-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran iadesine,
Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/02/2025
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.