T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/52 Esas
KARAR NO: 2024/93
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 12/12/2023
KARAR TARİHİ: 05/02/2024
İstanbul 41. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/12/2023 tarih, 2023/335 Esas, 2023/384 Karar sayılı Görevsizlik kararı üzerine Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olan borç takibinin 2017 yılında kesinleştiğini, müvekkilinin dosyaya yönelik herhangi bir itirazda bulunmadığını ve üzerine kayıtlı taşınır taşınmaz mallara haciz işlemi yapıldığını, ancak 2018 yılında alacaklı vekili tarafından müvekkilinin babası olan ... adına yaşadığı ve ikametgahı bulunan ... ili ... ilçesi ... Mahallesine ... olmak üzere sanki müvekkilinin babasında alacağı varmış gibi haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ancak babanın 80 yaşın üzerinde olması ve tebligatın kendisine hiç ulaşamamış olması sebebi ile yapılan tebligatın usulsüz ve geçersiz olduğunu, müvekkilinin mirasçısı olan ...'ün haciz ihbarlarına sözde cevap vermedi diye borçlu kaydı yapıldığını ve müvekkili ile kardeşlerine kalan mirasın tamamı dosyada satışa çıkarılmaya çalışıldığını, müvekkilinin ve kardeşlerine babaları ...'den kalan mal varlığının şuan bu dosyada borçlu olması sebebi ile satışının hatalı olduğunu, miras bırakan ...'ün oğlu ve bu dosyanın ilk borçlusu ...'e herhangi bir borcu kesinlikle olmadığını, o tarihte müvekkilinin işleri oldukça zor durumda ve hakkında birçok icra takibi başladığını, bu şekilde ekonomisi kötü ve borç içerisinde olan ...'ün babasından alacağı olması gibi bir durumun kesinlikle söz konusu olmadığını, ...'ün ilgili dosya da borçlu kaydı yapılması ve ...'ün de alacağı varmış gibi işlem yapılmasının yanlış olduğunu ve bu işlemin iptali gerektiğini, yapılan hata ve bir diğer yanlış ise tebligatın tebliğ edilme şeklinin kesinlikle geçerli olmadığını, iptali gerektiğini, baba ...'e yapılan ilk 89-1 tebligatının tebliğ mazbatasına bakıldığında 29/08/2018 tarihinde köy muhtarı olan ve aynı zamanda ...'ün üvey erkek kardeşi olan ...'e yapıldığını, ancak 89-1 gönderilen ... oğlu ve köy muhtarı olan ... ile 10 yılı aşkın süredir konuşmadığını, muhtar ...'ün konuşmadığı babası ...'e gelen tebligatı bilerek aldığını ancak babasına vermediğini, ikinci haciz ihbarnamesi yani 89-2 müvekkilinin babası olan ...'e bizzat 04/10/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, devamında üçüncü haciz ihbarnamesi olan 89-3 ise yine ilk tebligatta olduğu gibi 07/11/2018 tarihinde baba Ahmet'in konuşmadığı oğlu olan, köy muhtarı ...'e yapıldığını, tebligatın da geçersiz olduğunu, ilk tebligatın direk muhtara yapılmış gibi kesin hale getirildiğini, ..., ...'ün ilk eşinden olan çocuk olması sebebi ile ...'ün ikinci eşinden olan çocuklardan ... ve kardeşleri ile anlaşamadığını, bu sebeple babası ... ile de konuşmadığını, ancak yapılan bu tebligatın ilk seferde ve son seferde muhtara verilerek tebliğ edilmiş sayılması tebligat kanunu gereği hatalı olduğunu, müvekkilinin babası yani miras bırakanı adına hatalı ve geçersiz tebligatla yapılan borcu kabul etmediğini, aynı zamanda müvekkili ...'ün de babası, miras bırakanda hiçbir alacağı olmadığını, böyle bir alacak varmış gibi babasınında ilgili icra dosyasına borçlu kaydı yapılmasının yanlış olduğunu, bu noktada babasının tüm mal varlığına haciz konulduğunu ve diğer kardeşlerinin hakkının gasp edildiğini, tüm bu sebeplerle; teminatsız olarak ... 20. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının ihtiyati tedbir ile durdurulmasına, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinin iptali ile kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın takip konucu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, dava sonuçlanmadan davaya konu gayrimenkulün satılması halinde davanın kabulü, akabinde müvekkilinin zararının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, kambiyo senedine dayalı ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden kaynaklı İİK 89. madde hükmüne dayanılarak açılmış Menfi Tespit davasıdır.
... 41. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/12/2023 tarih, ... Esas, ...Karar sayılı Görevsizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.
Davacı taraf babası ...'e yapılan usulsüz ve geçersiz tebligatların iptali ile davacının babasından bir alacağının olmadığının tespit edilmesi ile borçlu kaydı yapılan babasının borçlu kaydının silinmesi ve miras bırakan babasının ...'e hiçbir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;
" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.
Somut olayda dava konusu ihtilaf davacı tarafça babası ...'e yapılan usulsüz ve geçersiz tebligatların iptali ile davacının babasından bir alacağının olmadığının tespit edilmesi ile borçlu kaydı yapılan babasının borçlu kaydının silinmesi ve miras bırakan babasının ...'e hiçbir borcunun olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, İİK'nın 89.maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemeler olup; tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görev yönünün belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih 2023/5228 E., 2023/6468 K Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair içtihatı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih 2016/3568 E., 2016/6425 K. Sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 24/04/2019 tarih, 2017/1863 E., 2019/814 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2023 tarih, 2023/273E., 2023/212 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 03/02/2022 tarih 2021/2171 E.-2022/168 K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 06/01/2022 tarih 2022/35 E.,2022/16 K., 10/11/2022 tarih 2022/1569 E.-2022/1571 K. sayılı içtihatları da bu yöndedir. Bu nedenle davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında değildir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İSTANBUL 41. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Mahkememizce verilen görevsizlik kararına karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmuşsa ve Mahkememizin görevsiz olduğunun tespit edilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi halinde bu ret kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde tarafların Mahkememize başvurarak dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine aksi takdirde HMK 20. maddesi uyarınca Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-HMK'nın 20. maddesindeki yasal şartlar yerine getirildiğinde dosyanın görevli Mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararı istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın merci tayininde görevli İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 37. HUKUK DAİRESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
5-Karar kesinleştiğinde merci tayini ile görevli mahkeme ... 41. Asliye Hukuk Mahkemesi olarak tespit edildiği takdirde dosyanın re'sen görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
6-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.