T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/550 Esas
KARAR NO :2025/603
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:24/09/2024
KARAR TARİHİ:10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 17.07.2024 tarihinde ... plakalı traktör sürücüsü ... ... ilçesi istikametinden ... ilçesi istikametine seyir halindeyken belirtilen yer ve mevkiye yolun sağında durarak gidiş istikametine göre yolun sol tarafında bulunan tarla yoluna girmek için aniden sola manevra yaptığı esnada arkadan aynı istikamette seyir etmekte olan ... plakalı traktör sürücüsü ...’ın ... plakalı traktörün sol arka lastik jant kısmından çarpması ile ... plakalı traktör sürücüsü ... ters devrilen traktörün altında sıkışması nedeni ile olay yerinde vefat ettiğini, kazanın sonucunda ... plakalı traktörde sürücü olan, müvekkili ...’nin eşi ... vefat ettiiğini, desteğinin ölümü nedeni ile müvekkili maddi açıdan mağdur olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ...’in 2918 sayılı karayolları trafik kanunda belirtilen asli kusurlardan 84-j ‘’ Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama ‘’ kuralını ihlal ettiğini, ... plakalı traktör sürücüsü ... ... sayılı karayolları trafik kanununda belirtilen diğer kusurlardan 52/1- b ‘’ aracın hızını aracın teknik özelliğine görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği kurallarını, ihlal ettiği görüş ve kanaati bildirildiğini, ... (...) Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. Numaralı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda; ... plakalı traktör sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun da belirtilen asli kusurlardan 84/(j) ‘’Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak’’ kuralını ihlal etmesi sebebiyle asli kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ...‘ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b bendinde yer alan ‘’ araçların hızların, kullandıkları aracın yükü ve teknik özellikğine görüş hava yol trafik durumunun gerektiği şartlara uymamak ‘’ kuralını ihlal etmesi sebebiyle tali kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı traktör sürücüsü olan ...'in ve desteğinden yoksun kalan üçüncü kişi konumunda kalan müvekkilinin ise herhangi bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı traktör sürücüsü ...'ın kaza tarih ve saati itibariyle (17.07.2024) itibariyle geçerli bir zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmadığını, ... plakalı traktörün kaza anında geçerli bir Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi bulunmadığından 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. Maddesine göre, davalı ... Hesabı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçelerinin kaza tarihi itibariyle kişi başına ölüm halinde sağladığı 1.800.000,00-TL limit ile müvekkilinin eşinin vefatı nedeniyle uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararından sorumlu olduğunu, müvekkilinin yaşı müteveffanın yaşı geliri ve tüm diğer faktörler birlikte değerlendirildiğinde karşı taraf müvekkilinin uğradığı maddi zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili ... 20.12.1956 tarihinde doğduğunu, müvekkili muhtemel hesap tarihi itibariyle 68 yaşında olacağını, yeniden evlenme ihtimali bulunmadığını, bu sebeple tazminat hesaplaması yapılırken yeniden evlenme indirimi uygulanmaması gerektiğini, ... Hesabına ödeme yapmasına ilişkin teminat limitleri içinde 8 iş günü içerisinde ödeme yapması ihtarı 7 adet ekiyle birlikte e-posta yoluyla 05.08.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, 05.08.2024 tarihinde ihtarı tebliğ edildiğini, talepleri haksız bir şekilde reddeden davalı ... Hesabı Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi gereği 8 iş günü içerisinde taraflarına ödeme yapmayarak 16.08.2024 tarihinde temerrüde düştüğünü, bu tarihten itibaren avans faiz işletilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, 17.07.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'in eşi ...'in vefat etmiş olması sebebiyle müvekkilinin uğradığı maddi zararın davalı ... Hesabından müştereken ve müteselsilen tazmini için iş bu davayı açma zaruretimiz hasıl olduğunu, 16.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. Ve 163. Maddeleri ile 2918 sayılı KTK’nın 88/1. maddesi gereği teselsül hükümleri uyarınca davalı ... Hesabından müştereken ve müteselsilen tahsiline, ve yargılama giderleri ile tek davacı var vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurum tarafından davadan önce eksik evrak talep edildiğini, eksik evrak taleplerine dair e-posta üzerinden bildirim yapıldığını, ancak talep edilen eksiklikler tamamlanmadığını, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları uyarınca vefat nedeniyle hak sahibi olduğunu iddia eden kişi tarafından sigorta kuruluşuna sunulması zorunlu evraklar genel şartlarda sayıldığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları madde B.2. Tazminat ve Giderlerin Ödenmesine ilişkin düzenleme uyarınca; Sigortacı hak sahibinden münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri talep edebileceği düzenlendiğini, davadan önce yapılan başvuruda, talebin değerlendirilebilmesi için evrakların tamamlanması istenmişse de, eksik evrakların tamamlanması yerine doğrudan dava yoluna başvurulduğunu, davacının talebi müvekkili kurum tarafından reddedilmiş durumda olmadığını, özel dava şartı yokluğundan usulden ret sebebi olduğunu, davacıların desteği müteveffanın kaza sırasında yayaların uymakla yükümlü olduğu kuralları ihlal ettiğini ve kazaya kendi kusuru ile sebep olduğu anlaşıldığını, savcılık aşamasında alınan kusur raporu yetersiz olduğunu, sigortası olmadığı iddia edilen araç sürücüsü ...'ın ifadesinde, hızlı olmadığı, 2-3 viteste seyir halinde olduğunu, müteveffanın çok hızlı geldiğini ve üzerine manevra yaptığı açılandığını ve tutarlı bir ifade olduğunu, destekten yoksun kalma tazminat talep hakkı miras hukukuna bağlı bir hak olmadığını, destek olduğu iddia edilen müteveffanın gerçekten baktığı/destek olduğu kişiler tarafından ileri sürülebileceğini, öncelikle desteğin davacıya yardım edebilmesi için yeterli bir gelire sahip olması, bunun yanı sıra fiilen de davacıya düzenli bir şekilde yardım ediyor olduğunun ve yardımın devam edeceğinin ispatlanması gerektiğini, zarar, sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılandığı ölçüde müvekkili kurumun da sorumluluğu sona erdiğini, aksi halde davacı tarafından haksız kazanç elde edilmiş olacağını, yapılacak yargılama neticesine aleyhe hüküm kurulması halinde, ... Hesabı’nın sorumluluğu kaza tarihi itibariyle vefat hallerinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminat limiti ile sınırlı olduğunu, aleyhlerinde karar verilmesi durumunda ... Hesabı’nın sorumluluğu kaza tarihindeki poliçedeki teminat limitini aşamayacağını, müteveffa, B sınıfı ehliyete sahip olduğunu kullandığı traktör sınıfına uygun olarak sürücü belgesi bulunmadığını, emniyet kemerinin takılı olmadığını ve bu sebeple kaza sırsında araçtan düştüğünü, gerekli güvenlik önlemlerini almadan seyahat ettiğini, en az %20 müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, öncelikle ihbar talepleri uyarınca davanın ... isimli sürücü ve araç işletenine ihbarını, davanın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na ihbarını ve yapılacak yargılama neticesinde davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, ... ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Ölü muayene tutanağı, ... (...) Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. Numaralı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu, nüfus kayıt örneği, olay yeri inceleme tutanağı, e-mail yazışmaları, ihtarname, kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, SGK dökümleri, sosyal ve ekonomik durum araştırması raporu, adli tıp raporu, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava 17/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu müteveffa ...'in vefat etmesi nedeniyle müteveffanın desteği olan davacının destekten yoksun kalma tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, varsa miktarı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/07/2024 tarihinde ... plakalı traktör sürücüsü ... seyir halindeyken sola doğru manevra yaptığı sırada ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı traktöre çarpması sonucunda davacının desteği ...'in vefat ettiğini, ... plakalı traktörün kaza tarihinde geçerli bir zorunlu mali mesuliyet sigortasının bulunmadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi 16/08/2024 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından usulüne uygun başvurunun bulunmadığını, davanın işleten, sürücü ve SGK'ya ihbarı gerektiğini, davacının müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını ispatlaması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 13/08/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yatırmalarının zorunlu olduğu, ... Hesabı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı'na başvurulabileceği öngörülmüştür. ... Hesabı'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; Aynı mahiyetteki düzenleme, ... Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ... Hesabı'na husumet yöneltilebilmesi için bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.
17.07.2024 günü saat 20.27 sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı traktör ile ... istikametinden ... yönüne doğru (11-51) sayılı il yolu üzerinde seyir halinde iken olay mahalline geldiği esnada aracının ön kısmıyla, aynı yol üzerinde ön ilerisinde seyir halinde olup yolun sol tarafında bulunan tarlaya doğru sola manevra yapan ve karşı yön bölümüne geçen müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı traktörün sol arka teker kısımlarına çarpması neticesinde dava konusu trafik kazası meydana geldiği, kaza sonucunda davacının murisi ...'in vefat ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan ATK Trafik İhtisas Kurulunun 16/12/2024 tarihli raporunda sürücü ... sevk ve idaresindeki traktör ile meskun dışı mahalde seyir halinde iken dikkatini yola vermesi ve seyrini kontrollü sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, nizamlara aykırı olarak karşı yön bölümüne geçmenin devamlı düz çizgi ile yasaklandığı yol bölümünde ifadesinde belirttiği üzere ön ilerisinde yavaşlayan araca karşı sola manevra yaparak karşı yön bölümüne geçtiği esnada aynı aracın da sola manevra yapması sonucu meydana gelen olayda %50 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki traktör ile meskun dışı mahalde seyir halinde iken dikkatini yola vermesi ve seyrini kontrollü sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, karşı yön bölümüne geçmenin devamlı düz çizgi ile yasaklandığı yol bölümünde nizamlara aykırı olarak sola manevra yapıp karşı yön bölümüne geçtiği esnada gerçekleşen olayda %50 kusurlu olduğunun tespit edildiği, düzenlenen raporun dosya kapsamına uygun de denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.
Aktüerya bilirkişi ... tarafından hazırlanan 01/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...İddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda tarafımca; TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre kusur oranlaması olmadan hesaplama yapıldığı, Müteveffanın payının hesaplanarak devre dışı bırakıldığı, Paydaş eş ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 626.403,60 TL, kaza tarihi itibariyle cari ZMMS Kişi başı Ölüm ve Sakatlık Teminat 1.800.000,00 TL olduğu..." şeklinde rapor düzenlemiştir.
Aktüerya bilirkişi ... tarafından hazırlanan 25/08/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda;"...İddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda tarafımca; TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre kusur oranlaması olmadan hesaplama yapıldığı, Müteveffanın payının hesaplanarak devre dışı bırakıldığı, Paydaş eş ... 'in hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 744.769,50 TL, kaza tarihi itibariyle cari ZMMS Kişi başı Ölüm ve Sakatlık Teminat Limitinin 1.800.000,00 TL olduğu..." şeklinde rapor düzenlemiştir.
Yargıtay 17. HD'nin güncel son içtihatlarında ve Yargıtay 17. HD'nin 2019/3292 E. 2021/1848 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere tazminat hesaplamasında bakiye ömrün belirlenmesi için TRH 2010 tablosunun esas alınması ve hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen işleyecek devredeki gelirlerin her yıl için %10 arttırılıp %10 iskonto edilmesi suretiyle tazminat hesaplamasının yapılması gerektiği kabul edilmiş olup Mahkememizce aktüer bilirkişi ... alınan ek raporda belirtilen hesaplama yöntemi ile hesaplama yapıldığı ve dosya kapsamına ve Yargıtay içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmış olup davacı ...'in müteveffa eşini kaybetmesi nedeniyle destekten yoksun kalma zararının 744.769,50 TL olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ve davacı tarafından sunulan talep arttırım dilekçesi ile davacı tarafından talebinin 744.769,50 TL'ye arttırıldığı, kazaya neden olan ... plakalı traktörün kaza tarihinde geçerli ZMM sigorta poliçesinin bulunmaması nedeniyle davalı ... Hesabı'nın meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacının 05/08/2024 tarihinde davalı ... Hesabına başvuru yaptığı ve 8 iş günü sonrası 16/08/2024 tarihi olduğundan 16/08/2024 tarihinde temerrüde düştüğü ve kazaya neden olan araç traktör olduğundan ve ticari araç olmadığından yasal faiz istenebileceği, müteveffanın ehliyeti olduğundan ve kaza tespit tutanağına göre koruyucu ekipman kullanması zorunlu olmadığından müterafik kusurun bulunmadığı kanaatiyle davanın kabulü ile; davacının 744.769,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 16/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile, davacıya verilmesine, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının 744.769,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 16/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile, davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 50.875,20-TL karar harcından peşin yatırılan 2.972,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 47.902,60-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 115.715,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 427,60-TL peşin harç, 2.545,00-Tl Tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.400,20-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.750,00-TL ATK fatura bedeli ve 883,00-TL posta giderinden ibaret toplam 9.633,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.10/10/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı