T.C.
İSTANBUL20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/555 Esas
KARAR NO :2025/274
TALEP:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ:26/09/2024
KARAR TARİHİ:07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin mutfak gereçleri ve ürünleri malzemelerinin imalatını yaptığını, müvekkilinin ... ...-... Şubesi'ne ait; ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri Olan 165.000-TL bedelli çek, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 150.000-TL bedelli çek, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 220.000-TL bedelli çek, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 80.000-TL bedelli çek, ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait; ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çek, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 400.000-TL bedelli çekleri kaybettiğini, ancak nerede ve nasıl kaybettiğini hatırlayamadığını, müvekkilinin söz konusu çeklerini detaylı bir şekilde aramasına rağmen bulamadığını, zayi edilen çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve karşılığının bankadan tahsil edilmesi tehlikesi söz konusu olduğunu, bu sebeplerle; öncelikle dava konusu çeklerin kötüniyetli üçüncü kişiler tarafından muhatap bankaya ibrazının ve tahsilinin önlenmesi için belirtilen çekler bakımından ödemeden men yasağına karar verilmesini ve çekler bakımından çek iptali kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
FERİ MÜDAHİL: Feri Müdahil tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Davaya konu çeke ilişkin müdahale talep eden vekilin alacaklı konumunda olduğunu, davaya konu çekin .... İcra Dairesi ... Esas numaralı dosyası ile takibe geçildiğini, dava konusu çekin anılan icra müdürlüğünün kasasında olduğunu, davacı tarafın çekteki keşideci lehtar ve cirantalara karşı takibi sonuçsuz bırakmak amacıyla çekin borçluları ile danışıklı olarak, müdahale talep eden alacaklı müvekkilini zarara uğratmayı amaçladığını, bu sebeplerle; davacı tarafından çekin borçluları ile işbirliği yaparak müdahale talebinde bulunan müvekkilinin alacağını kavuşmasını engellemek maksadıyla kötüniyetle ikame edilmiş davanın reddine bu mümkün değilse bekletici mesele yapılmasına, dosyada karar verildiyse kararın tebliğine ve istinaf kanun yoluna başvurma yetkisi verilmesine, müdahale talebinin kabulüne, dosyada teminat mevcut ise müdahale talep eden vekilin zarara uğramaması ve davaya konu çeke ilişkin başlatılan takipte alacaklı konumda bulunması sebebiyle davacı tarafa iade edilmemesine, yetkili hamil ortaya çıktığından men kararının kaldırılmasına ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Ticaret Sicili Gazetesi ilanları, ...'tan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı, ... Bankası'ndan gelen müzekkere cevabı, ...'den gelen müzekkere cevabı, ...'tan gelen müzekkere cevabı, çek suretleri, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çekler hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.
... Bankası'nın 01/10/2024 tarihli müzekkere cevabında; ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çekin ...Bankası tarafından 30/09/2024 tarihinde ... Şubesi'ne ibraz edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizin 22/11/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekiline çeki elinde bulunduran ...'ne karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından dava konusu ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çek hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... aleyhine istirdat davası açıldığı anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. H.D. 2015/10199 Esas-2016/4757 Karar sayılı kararı)
Muhatap banka ... Bankası'ndan gelen 21/02/2025 tarihli müzekkere cevabında; ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 400.000-TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 24/02/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekiline çeki elinde bulunduran ...'a karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı vekilinin 07/03/2025 tarihli dilekçesi ile ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 400.000-TL bedelli çek hakkında arubulucuya başvurulduğuna dair beyanda bulunmuş ise de aradan geçen süre zarfında arabuluculuk görüşmelerinin tamamlanmış olduğu gözetildiğinde mahkememizin 22/01/2025 tarihli celsesinin 7 numaralı ara kararı gereği davacı vekiline açılan istirdat davasına ilişkin beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, aksi halde mevcut dosya durumuna göre yargılamaya devam edilerek karar verileceği hususu gözetildiğinde mevcut dosya kapsamına göre karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Muhatap banka ...'ndan gelen 26/11/2024 tarihli müzekkere cevabında; ... ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri Olan 165.000-TL bedelli çekin ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Muhatap banka ... Bankası'ndan gelen 28/11/2024 tarihli müzekkere cevabında; ... ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 80.000-TL bedelli çekin 30/09/2024 tarihinde... tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Muhatap banka ... Bankası'ndan gelen 29/11/2024 tarihli müzekkere cevabında; ... ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 220.000-TL bedelli çekin 30/09/2024 tarihinde ... Tekstil İnş. Taah. Nak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Muhatap banka ...'tan elen 28/11/2024 tarihli müzekkere cevabında; ... ...-... Şubesi'ne ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 150.000-TL bedelli çekin 31/09/2024 tarihinde ... Anonim Şirketi tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 22/01/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı ile; Talebe konu ... ... ... Şubesine ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, 220.000-TL bedelli çeki elinde bulunduran ... Tekstil İnş. Taah. Nak. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti aleyhine İSTİRDAT davası açmak üzere TALEP EDENE 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ve aksi halde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 22/01/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile; Talebe konu ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, ... Keşide Yeri olan 150.000-TL bedelli çeki elinde bulunduran ... A.Ş aleyhine İSTİRDAT davası açmak üzere TALEP EDENE 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ve aksi halde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 22/01/2025 tarihli celsesinin 3 numaralı ara kararı ile; Talebe konu ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, İSTANBUL Keşide Yeri olan 165.000-TL bedelli çeki elinde bulunduran ... ... San ve Tic. Ltd. Şti aleyhine İSTİRDAT davası açmak üzere TALEP EDENE 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ve aksi halde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 22/01/2025 tarihli celsesinin 4 numaralı ara kararı ile; Talebe konu ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, ... Keşide Yeri olan 80.000-TL bedelli çeki elinde bulunduran... aleyhine İSTİRDAT davası açmak üzere TALEP EDENE 2 haftalık kesin süre verildiği, istirdat davası açılmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılacağı ve aksi halde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiş olup, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından iptali istenen çeklerden biri olan ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiği, davacı tarafça istirdat davasının açıldığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istenen dava konusu diğer 5 adet çekin ilgili bankaya ibraz edildiği, davacı tarafın çekleri ibraz eden son hamile karşı istirdat davası açmaması üzerine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği (Yargıtay 11.HD 2015/11662 Esas, 2016/8538 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere) kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talep eden tarafından iptali istenen tüm çeklerin ibraz edildiği, talep edene verilen süre içerisinde ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çeki için istirdat davası açtığı ve talebin bu çek yönünden konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Talep eden tarafından iptali istenen tüm çeklerin ibraz edildiği, talep edene verilen süre içerisinde talebe konu ... Bankası ... ... Şubesine ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 400.000-TL bedelli çek, ... ... ... Şubesine ait ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, 220.000-TL bedelli çek, ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, ... Keşide Yeri olan 150.000-TL bedelli çek, ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, İSTANBUL Keşide Yeri olan 165.000-TL bedelli çek, ... ... ... Şubesine ait ... Çek Nolu, ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından Keşide edilen, 31/09/2024 Keşide Tarihli, ... Keşide Yeri olan 80.000-TL bedelli çekler yönünden istirdat davası açılmadığı anlaşıldığından bu çekler yönünden TALEBİN REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 187,80-TL eksik harcın talep edenden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Ödeme yasağı hakkında verilen kararın süresi içerisinde sadece ... Bankası ...-... Şubesi'ne ait, ... çek nolu, ... Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen, 31/09/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 200.000-TL bedelli çek hakkında istirdat davası açıldığı anlaşıldığından TTK 758 / 2 maddesi gereğince ödeme yasağının DEVAMINA,
5-Davaya konu diğer 5 adet çek yönünden ödeme yasağı kararının kaldırılmasına ve bu hususta muhatap bankalara müzekkere yazılmasına,
6-Teminatın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında konulan haciz nedeniyle iade edilmesine yer olmadığına,
7-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,
Dair, talep edenin vekilinin ve feri müdahil vekilinin yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır