T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/736 Esas
KARAR NO :2025/393
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/12/2024
KARAR TARİHİ:20/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 09/12/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında cari hesap şeklinde süregelen ticari ilişki kapsamında faturalarda gösterilen ürünlerin davalıya satıldığını ve teslim edildiğini, davalının bu ürünlere ilişkin borcunu ödemediğini, davacının .... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla 123.204,73 TL asıl alacak ve 12.402,33 TL faiz tahsili amacıyla icra takibi başlattığını, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının borca ve ferilerine itiraz ettiğini, akabinde 2024/... numaralı arabuluculuk sürecinin başlatıldığını ancak 29.11.2024 tarihli oturumda anlaşma sağlanamadığını, davacının alacağını tahsil etmek amacıyla haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili tarafından sunulan 17/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, davacı ile arasında cari hesap ilişkisi bulunmadığını, davacının iddialarının mesnetsiz ve delilsiz olduğunu, icra takibine dayanak yapılan fatura ve cari hesap alacağına ilişkin herhangi bir sevk irsaliyesi, sözleşme veya somut ticari ilişki belgesi sunulmadığını, yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığından TTK 89. maddesi anlamında cari hesap hükümlerinin uygulanamayacağını, fatura teslimine ve içeriğine dair mutabakat ya da karşılıklı teyit olmadığını, taraflar arasında düzenli mutabakat bulunmadığını, bu nedenle icra takibine ve huzurdaki davaya konu alacağın dayanaktan yoksun olduğunu, faturaların yalnız başına alacağın varlığını ispatlamadığını, Yargıtay kararları uyarınca faturanın yalnızca karine oluşturduğunu ve aksi her zaman ispat edilebildiğini, davacının icra inkar tazminatı talebine açıkça itiraz edildiğini, zira davaya konu alacağın likit olmadığını, yargılamayı gerektirdiğini, ayrıca davacının kötü niyetle takip başlattığını ve İİK m.67/2 uyarınca kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, ispat külfetinin davacıda olmasına rağmen delil sunulmadığını, bu nedenlerle takibin iptali ve davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER :
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, e-fatura, cari hesap, BA/BS formları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 123.204,73TL asıl alacak ve 12.402,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 135.607,06TL faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde ( 02.10.2024) yetkiye, borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 02.10.2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Dava konusu, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı oluşan toplam 123.204,73 TL tutarındaki cari hesap bakiye alacağının 12.402,33 TL işlemiş faiziyle birlikte davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64/3 maddesi ve Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerinin, 2023 yılı itibarıyla E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, elektronik defterlerin beratlarını yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, bu uygulamada yalnızca Envanter Defteri'nin noter onayına tabi olduğu ve davacının 2023, 2024 yılları envanter defteri açılış onayının yasal süreler içinde yapıldığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacı 120. Alıcılar hesap kodu altında davalı ile olan cari ilişkilerini takip etmekte olup, davacının ticari defterleri incelendiğinde, davalı adına düzenlenen ve davacının cari hesap alacağını oluşturan; 28.05.2024 tarihli ... no.lu 43.521,60 TL 10.06.2024 tarihli ... no.lu 32.842,09 TL 12.06.2024 tarihli ... no.lu 3.816,00 TL)7.2024 tarihli ... no.lu 12.420,00 TL 7.2024 tarihli ... no.lu 30.604,50 TL toplam 5 adet olmak üzere toplam 123.204,19 TL tutarlı faturanın davacı muhasebe kayıtlarında işlendiği görülmüştür. Bu faturalar 120 hesap kodu altında kaydedilmiş olup düzenlenen faturalardan kaynaklı, davacının takip tarihi (01.10.2024) itibarıyla davalıdan 123.204,73 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, iş bu alacağını da 128. Kodlu Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktardığı tespit edildiği, Davalı yan 07.04.2025 günü saat 14:30'da Mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış, ticari defter ve belge ibraz etmediği, Tarafların 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait BA-BS formları incelendiğinde; 2022 yılında, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 23 adet, KDV hariç toplam 266.914,08 TL tutarındaki faturaların, 2023 yılında, yine davacı tarafından davalı adına düzenlenen 36 adet, KDV hariç toplam 495.989,95 TL tutarındaki faturaların, 2024 yılında ise, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 5 adet, KDV hariç toplam 104.159,16 TL tutarındaki faturaların, Her iki tarafça da beyan edildiği, davacı tarafından BS formunda, davalı tarafından ise BA formunda bildirildiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, her üç yıla ait BA ve BS formlarının karşılıklı ve uyumlu şekilde düzenlendiği, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlendiği, Yapılan incelemeler neticesinde, davacının ticari defterlerinde yer alan faturaların tamamının, taraflar arasında mevcut ticari ilişkiye dayanarak düzenlendiği ve bu faturaların verilen ürün bedeli karşılığında oluşturulduğu, ayrıca, tarafların 2024 yılı BA-BS bildirimlerinde, söz konusu faturalar yönünden davacının BS, davalının da BA bildirimi verdiği, davalı yanın takipten önce yasal süre içerisinde ilgili faturalara yönelik somut bir itirazına rastlanmadığı, fatura içeriği ürünlerin teslimine ilişkin olarak davacı tarafından dosyaya" ..., ..., ..., ..., ... numaralı 5 adet teslim alan kısmı imzalı E-İrsaliyelerin sunulduğu, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından düzenlenen faturaların davalı tarafın bilgisi ve kabulü dahilinde olduğu, Netice olarak, raporda yapılan incelemeler doğrultusunda davacı yanın ticari defter ve kayıtları ile dosya kapsamına göre, davacı yan tarafından davalı adına tanzim edilen faturalardan kaynaklı davacının takip tarihi (01.10.2024) itibarıyla davalıdan 123.205,73 TL cari hesap ve 6.812,55 TL işlemiş faiz olmak üzere genel toplamda 130.018,28 TL alacaklı olduğu..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz taraflar tacir olduğundan görevli ve mahkememiz ve icra dairesi HMK 10 ve davalının yerleşim yeri itibari ile yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasında taraflar arasındaki ticari ilişki ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.
Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflar arasındaki ticari satıştan kaynaklanan faturalar ve cari hesaptan kaynaklanan toplam 123.204,73TL asıl alacak ve 12.402,33TL işlemiş faiz alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; davacının incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davalının verilen kesin süreye rağmen defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda davacı şirket tarafından davalı şirkete takibe konu 28.05.2024 tarihli ... no.lu 43.521,60-TL, 10.06.2024 tarihli ... no.lu 32.842,09-TL, 12.06.2024 tarihli ... no.lu 3.816,00-TL, 22.07.2024 tarihli ... no.lu 12.420,00-TL, 22.07.2024 tarihli ... no.lu 30.604,50-TL bedelli 5 adet toplam 123.204,19 TL tutarlı e-faturaları düzenlediği, davacı ve davalı şirketin e-fatura mükellefiyeti oldukları, davacı tarafın alacak talebine konu faturaları davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ ettiği, faturalara itiraz edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, dava konusu faturaların davalı tarafa teslim edildiği ve davalının 8 gün içerisinde itiraz etmediğinin tespiti edildiği faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği ancak bu yönde ispata yarar bir delil sunulmadığı, davalı şirket verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edilebileceğinden mahkememizce verilen kesin süreye rağmen kayıtlar sunulmadığından davacı kayıtları davalı kayıtları ile uyumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiş ayrıca dava konusu faturalar yönünden davacı ve davalının BA-BS bildirimi verdiği ve birbiri ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davalının, davacıya toplamda 123.204,73-TL tutarında asıl alacak yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamında davalının temerrüte düşürüldüğüne dair bir kayıt bulunmadığından TTK 1530 kapsamında işlemiş faiz alacağı değerlendirilmiş ve davacının 6.812,55TL işlemiş faiz talebinde bulunabileceği hesaplanmış olup dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı:%95,87 )
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 123.204,73TL asıl alacak ve 6.812,55TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 130.018,28TL üzerinden takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA,
2- Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 24.641,14TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 8.881,55-TL harçtan peşin olarak alınan 1.425,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.455,56-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 1.425,99TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin 3.451,32TL sinin davalıdan, 148,68TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dava kısmen reddedildiğinden ve davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 5.588,78TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri ve posta giderinden ibaret toplam 5.633,40TL yargılama giderinin kabul oranına göre 5.400,74TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana resen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
20/06/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı