T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/627 Esas
KARAR NO :2025/332
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ:09/09/2019
KARAR TARİHİ:27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile eski unvanı ... ve Dış tic. Ltd. Şti. olan davalı ... Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 13.11.2012 ve 17.10.2017 tarihli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmeleri imzalanarak kredi kullandırıldığı ve diğer davalıların da bu sözleşmelere müteselsil kefil oldukları, davalıların geri ödemeleri yapmaması üzerine .... Noterliğinin 08.03.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarının muhataplara tebliğ edilmesi üzerine davalıların ihtara herhangi bir itirazları olmadığı ve ihtarda dökümü yapılan 31.991,84 TL. alacağın da 24 saat içinde ödenmesi gerektiği bildirildiği halde ödeme yapılmadığından alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe borçluların itiraz ettikleri, bunun üzerine arabuluculuğa başvurulmuş ise de herhangi bir anlaşma sağlanamadığından itirazın iptali için bu davanın açılma gereğinin doğduğu, davalıların yetki itirazlarının; para borçlarının yerinde ifa edilmesi gerektiğinden İstanbul merkez mahkeme ve icralarının yetkili olmaları nedeniyle yerinde olmadığı, davalıların borçlu olmadıkları itirazlarının da sözleşme ihtarname kapsamında borçlu bulunduklarından yerinde olmadığı, faiz oranlarının sözleşme ve yasalara uygun olduğu, davalı itirazlarının alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu, İddiasında bulunarak, Açıklanan nedenlerle haksız ve kötü niyetli, alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20 sinden aşağı olmamak kaydıyla, icra inkar tazminatına ve tüm yargılama gider ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Ödeme emrinin henüz tebliğ edilmediği ancak ödeme emrinde belirtilen asıl alacağa, işlemiş faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettikleri, yetkili icra müdürlüğünün İstanbul Anadolu icra müdürlüğü olması nedeniyle yetkiye itiraz ettikleri, Savunmasında bulunarak, Açıklanan nedenlerle, gereğinin yapılmasına karar verilmesi, karşı talebinde bulundukları görülmüş, Müvekkilinin yerleşim yerlerinin davanın açıldığı tarihte Sultanbeyli olması nedeniyle yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu mahkemeleri olduğundan yetki itirazında bulundukları, takibe konu ihtarname içeriğinde belirtilen çek karnesinden doğan borçları kabul etmenin mümkün olmaması nedeniyle takibe süresinde itiraz edildiği ve davacının bu davayı kötü niyetli olarak ikame etmiş olması nedeniyle davanın reddinin gerektiği, Savunmasında bulunarak, açıklanan nedenlerle, haksız davanın usulden reddine, aksi kanaate varılırsa davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğü 2019/... esas sayılı icra dosyası, arabuluculuk tutanağı, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi, .... Noterliğinin 08/03/2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve tebliğ şerhleri, banka defter ve kayıtları, hesap özetleri, ... CBS 2020/... soruşturma sayılı dosyası, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 230.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 220.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ...Bankası 250.000,00 TL bedelli, ... seri no'lu çek aslı, ... ... 300.000 TL TL bedelli ... seri no'lu çek aslı, .... Noterliği'nin 03/12/2018 tarihli ve ... yevmiye nolu vekaletname belge aslı, ... ... Başvuru Değerlendirme Formu aslı, şube görüş formu aslı, imza sürküsü aslı, faaliyet belgesi aslı, .... Noterliği'nin 20/09/2017 tarih.i ve ... yevmiye nolu Tescil Talepnamesi belge aslı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden celp edilen evrak asılları, .... Noterliği'nin 17/05/2012 tarihli ve ... yevmiye numaralı İmza Sirküleri belge aslı, ... ... Bankası Çek Beyannamesi asılları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı banka tarafından davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili davalı borçlunun müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla genel kredi ve teminat sözleşmesinden kaynaklanan banka alacağına ilişkin yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile yetkili mahkemenin HMK 6. Maddesi gereğince davalıların yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ihtarnamede belirtilen borç kalemlerini kabul etmediklerini, imzası davalıya ait olmayan çek karnelerinin karşılıksız çıkması nedeniyle ödenen asgari tutarların yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklı ...Bankası tarafından borçlular ... Sağlık Ürün. San. Ve Tic. Ltid. Şti., ..., ... aleyhine 31.991,82 TL asıl alacak, 818,01 TL işlemiş faiz, 40,83 TL faizin %5 gider vergisi ve 1.135,16 TL masraf olmak üzere toplam 33.985,82 TL borcun ödenmesi amacıyla 28/03/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiğine ilişkin tebligat parçasının bulunmadığı, borçluların 03/04/2019 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, itirazın süresinde yapıldığı, borçlular yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği, anlaşılmıştır.
Mahkememizin istinaf kaldırma ilamı öncesi 2019/... E. 2020/... K. Sayılı ilamı ile davacı tarafın takip konusu genel kredi sözleşmesinden dolayı davalılardan bilirkişi tarafından tespit edilen miktar ve faiz oranı yönünden alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla, düzenlenen uzman bilirkişi raporunun da mahkememizce dosya kapsamına uygun olması ve denetime elverişli bulunması nedeniyle hükme esas alınarak davacı tarafın davalılardan takip konusu genel kredi sözleşmesinden dolayı davacı bankanın davalı borçlu hakkında başlattığı icra takibi kısmen haklı olup, bilirkişi tarafından tespit edilen alacak kalemleri doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile; davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen ayrı ayrı iptali ile, takibin 31.983,84 TL asıl alacak, 653,06 TL işlemiş faiz, 32,65 TL BSMV, olmak üzere toplam 32.669,55 -TL üzerinden takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar 19.421,42 TL matrah üzerinden %46,80 ve 12.570,40 TL matrah üzerinden %33 temerrüt faizi ile faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si (6.396,76 TL) oranındaki icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 02/03/2023 tarihli 2021/333 E. 2023/361 K. Sayılı ilamı ile; "davalılar ... ... Şirketi ve ...'in istinaf başvurularının HMK'nın 349/2. maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine, Davalı ...'in istinaf başvurusu yönünden; Mahkemece alınan bankacı bilirkişi raporunda icra takibi ile talep edilen alacak kalemlerinin ayrıştırıldığı, asıl alacak içerisinde sekiz adet çekin ödenen yasal sorumluluk bedellerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, davacı banka tarafından yasal sorumluluk bedelleri ödenen çeklerdeki keşideci imzasının asıl borçlu şirket yetkilisine ait olmadığı, bankanın çeklerdeki keşideci imzalarını kontrol etmesi gerektiği beyan edilmiştir. Her ne kadar Mahkemece, davalının genel kredi sözleşmesini müşterek müteselsil kefil olarak imzaladığı, sözleşmenin 9.21.a ve b maddelerine göre banka tarafından çek yasal sorumluluk bedellerinin ödenmesi halinde, gayrinakdi alacağın nakde dönüşeceği ve talep edilebileceği, TTK'nın 801. maddesinde cirosu mümkün bir çeki ödeyecek muhatap cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de, cirantaların imzaların geçerliliğini araştırmak zorunda olmadığı gerekçesi ile davalının savunması aşılarak, bilirkişi tarafından yapılan hesaplama uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; takip konusu çeklerin keşide ve ibraz tarihlerinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 812. maddesinde yer alan; "sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğerki, senette düzenleyen olarak gösterilen kişiye, kendisine verilen çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun yüklenmesi mümkün olsun" şeklindeki düzenleme uyarınca öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasında, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğunun kusur aranmayan bir sorumluluk olduğu, muhatap bankanın sahte çek nedeniyle ödeme yapması durumunda, kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamayacağı, muhatap bankanın sahte imza nedeniyle ödeme yapmamasının kanunun bankaya yüklediği bir yükümlülük olduğu kabul edilmekte olup ( Bkz. Emsal Yargıtay 11. HD; 12.03.2018 Tarihli, 2016/8943 Esas ve 2018/1854 Karar sayılı kararı), bu minvalde Mahkemece eksik inceleme ve hatalı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur. Bu doğrultuda Mahkemece dava konusu çeklerdeki imzanın keşideciye ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması, dosya ile ilgisi nedeniyle ... CBS'nin 2020/... soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin sorulması, davacı vekilinin davanın konusuz kaldığına dair beyan dilekçesinin değerlendirilmesi ile sonucuna göre bir karar verilmesi" nedenleriyle davalı ... yönünden yargılama yapmak üzere dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. Mahkememizin 19/12/2023 tarihli .... Sayılı ilamıyla davacı tarafça davalı ... aleyhine açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı tarafça vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 19/09/2024 tarihli 2024/563 E. 2024/1346 K. Sayılı ilamı ile; "Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde, dava ve takip konusu edilen alacağın bir kısmını oluşturan ve sekiz adet çekin ödenen yasal sorumluluk bedelleri olan 14.272,84 TL yönünden çekteki keşideci imzasının sahte olduğu iddia edilmiş olup, bu iddia borcun sebebinden doğan bir def'i niteliğinde olduğundan, borç başka bir müteselsil borçlu tarafından ödenerek dava konusuz kalmış olsa dahi, Mahkemece yargılama giderleri yönünden yapılacak değerlendirmede incelenmesi ve buna göre dava tarihi itibariyle haklılık durumu tespit edilerek bir karar verilmesi gerekirken, Dairemizin kaldırma kararında işaret edilmesine ve devam edilen yargılamada bu yönde ara kararlar kurularak bir kısım imza incelemesi raporlarını içerir icra dava dosyaları ile deliller celp edilmesine rağmen herhangi bir inceleme ve davadaki haklılık durumu yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğu" nedenleriyle davalı ... yönünden yargılama yapmak üzere dosyanın Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasına yazılan müzekkereye yanıt verildiği, dosyanın .... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile kamu davasının açıldığının bildirildiği, .... Ağır Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 04/04/2023 tarihli dilekçesi ile dava konusu borcun ödendiği ve dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yönünde beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce istinaf kaldırma ilamı sonrasında çeklerdeki keşideci imzasının keşideciye ait olup olmadığı yönünde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda grafolog bilirkişi tarafından düzenlenen 25/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda inceleme konusu olan ... Şubesine ait, keşidecileri “... ...San ve Dış Tic Ltd Şti olan ... numaralı 8 adet çekte “... ...San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.” adına atılmış keşide imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Düzenlenen raporun hükme ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde, dava ve takip konusu edilen alacağın bir kısmını oluşturan ve sekiz adet çekin ödenen yasal sorumluluk bedelleri olan 14.272,84 TL yönünden çekteki keşideci imzasının sahte olduğu iddia edilmiş olup, Mahkememizce yapılan imza incelemesinde davacı tarafça icra takibine konu edile ... Şubesine ait, keşidecileri “... ...San ve Dış Tic Ltd Şti olan ... numaralı 8 adet çekte keşideci imzasının şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden takip konusu çeklerin keşide ve ibraz tarihlerinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 812. maddesinde yer alan; "sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğerki, senette düzenleyen olarak gösterilen kişiye, kendisine verilen çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun yüklenmesi mümkün olsun" şeklindeki düzenleme uyarınca öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasında, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğunun kusur aranmayan bir sorumluluk olduğu, muhatap bankanın sahte çek nedeniyle ödeme yapması durumunda, kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamayacağı, muhatap bankanın sahte imza nedeniyle ödeme yapmamasının kanunun bankaya yüklediği bir yükümlülük olduğu kabul edildiğinden davacı tarafça ödenen çek yasal sorumluluk bedellerini davalıdan talep edemeyeceği Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı vekilinin beyan dilekçesi ile icra takibine konu alacağın yargılama sırasında ödendiği anlaşıldığı ve TBK'nun, müteselsil kefalate ilişkin 166. Maddesi gereğince '' Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur.'' hükmü uyarınca diğer davalının borcu ödemesi ile davalı ...'in de borcundan kurtulduğu,
davacı tarafça davalı ... aleyhine açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı tarafça vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HMK'nın 331. maddesinde; "davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesi yer almaktadır. Dava tarihi itibariyle haklılık durumunun değerlendirilmesinde davacı tarafça ödenen çek yasal sorumluluk bedellerinden kaynaklı olarak davalı tarafın sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla reddedilen miktar yönünden (14.272,84 TL) davalı lehine vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı ... aleyhine açılan dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 580,40-TL harçtan mahsubu ile 35,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 14.272,84-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
4-Davacı tarafça vekalet ücreti talep edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... tarafından yapılan 65,10-TL posta giderinden ibaret toplam 65,10-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 35,24 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 27/05/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*