T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"Kısmen Kabul - Kısmen Red"
ESAS NO:2024/677 Esas
KARAR NO :2025/293
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:15/11/2024
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından 20.09.2023 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan "... adresinde yapılan çalışma esnasında davalı tarafça gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen dağıtım tesisi hasarı ve enerji kesintisi müvekkili şirketin yüklenici şirketi tarafından giderildiğini, işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıplar müvekkili şirketin maddi zararına sebebiyet verdiğini, hasardan doğan bedellerin ödenmemesi üzerine davalı ... aleyhine, hasar tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz dahil 3.008,37-TL'nin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını ve borçluya Örnek No: 7 ödeme emri gönderildiğini, davalı ... ödeme emrini tebellüğ ettikten sonra gösterilen ana para, borca dayanak belge, faiz, faiz oranı ve sair fer'iler toplamndan oluşan borcun tamamına itiraz ederek takibin haksız yere durdurulduğunu iddia ederek; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, davalı aleyhine % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazı yapılan alanda müvekkili idarenin çalışma yapmadığını, kazı yapanın dava dışı ... İnşaat Madencilik San.tic.ltd.şti-... İnşaat İç Ve Dış Tic.ltd.şti.adi Ortaklığı olduğunu,müvekkili idare ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşmenin 17 ve 22 no'lu maddelerine İnşaat İşleri Genel Teknik Şartnamesinin 3.5, 10.1 ve 10.2 no'lu maddelerine, Kanalizasyon Özel Teknik Şartnamesinin 4.5 nolu maddesine, İdari Şartnamenin 18 ve 54 nolu maddelerine, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9,12,20,25,26 nolu maddelerine istinaden yüklenici yaptığı işlerle ilgili olarak ortaya çıkabilecek her türlü kaza, hasar, şikayet, zarar ve ziyandan dolayı maddi, manevi, hukuki ve cezai olarak sorumlu olacağını, ayrıca yüklencinin sigorta kapsamı içinde veya dışında kalan hareket ve fiilerinden dolayı meydana gelecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlüğünün de yükleniciye ait olduğunu, işbu davada husumetin müvekkili idareye yönetilmesinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası, arabuluculuk son tutanağı, İ.B.B Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
nın 22/11/2024 tarihli altyapı kazı ruhsatı verilmediğine dair müzekkere cevabı, hasar tespit tutanakları, hesaplama dokümanları, hasar dosyası, işletme müdürlüğü AG/OG AOB hizmet alım sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava hukuksal niteliği itibariyle, davalı borçlu tarafından gerçekleştirilen haksız eylem neticesinde davacı şirketin tesisinde oluşan zararın tazmini için başlatılan icra takibine vaki olmuş itirazın İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık 20/09/2023 tarihinde "..." adresinde gerçekleştirilen alt yapı çalışmaları nedeniyle oluşan zarar arasında uygun illiyet bağı olup olmadığı, davalının sorumlu olup olmadığı, var ise tespit edilen zarar kalemlerinin davalının haksız fiiline nazaran kadri maruf olup olmadığı ve talep edip edemeyeceği, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı konularında toplanmaktadır.
Elektrik mühendisi bilirkişinin 20/02/2025 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Dosyadaki hasar mahalline ilişkin fotoğraflardan; davacı şirketin kabloyu yeterli derinlikte döşemediği kablonun üzerine koruyucu tuğla koymadığı, ikaz bandı sermediği, kablo güzergahına işaret levhaları çakmadığından davacı şiketin kablou ... Kablo Tesis Teknik Şartnamesi ve Enerji Kabloları Uygulama Usul ve Esaslarına uygun tesis edilmemiştir. Ayrıca, kazı yapan davalılara kabloların planlarını ve nezaretçi vermediği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, davacı şirketin, kazma, kürek, kepçe darbelerine dayanıklı ... rümuzlu çelik zırhlı kabloların yerine NYY rümuzlu çelik zırhsız kablolar kullanması arızalan çoğaltmıştır. Bu nedenlerle kablo hasarının oluşmasında davacı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin, %30 müterafik kusurlu olduğu, davacı şirketin, ..., ... Mahallesi, ... Sokak, No:41-43 adresinde 4x16 mm2 yeraltı elektrik kablosunu davalı ... Müdürlüğü tarafından 20.09. 2023 tarihinde hasara uğratıldığı davacı şirket görevlileri tutanakla tespit edildiği, davalı ... Müdürlüğü’’nün yüklenicisi dava dışı ... İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti + ... İnş. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı üzerinde gözetim ve denetim görevi olup, yüklenicisi dava dışı ... İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti + ... İnş. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı üzerinde denetim görevini yapmadığından davalı ... Müdürlüğü’nün kusurlu ve sorumlu olduğu, davalı ... Müdürlüğü da kablo hasarının meydana gelmesinde %70 oranında kusuru bulunduğu, ... birim fiyatlarına göre kablonun onarım bedelinin 1.861,29 TL olarak hesaplandığı, davacı şirket %30, davalı kurum %70 kusurlu olduğundan, davalı ... Müdürlüğü Hasar bedelinin 1.861,29TLx0,70= 1302,90 TL’den sorumlu olduğu, davacı şirketin asıl alacağının 1.302,90 TL, icra takip tarihine kadar birikmiş faiz 134,10 TL olmak üzere davacı şirketin toplam alacağının 1.437,00 TL olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği" nin 4. Maddesinde tanımlandığı üzere "altyapı" kavramı "içme suyu kanalizasyon projeleri, elektrik doğalgaz, telefon, kablolu televizyon bağlantı hatları gibi telekomünikasyon projeleri hafif yaylı toplu taşıma ve metro projeleri, termal ısınma ve enerji besleme projeleri ve benzerleri gibi raylı toplu taşıma sistemleri ile yollar ve kaplamaları" ifade etmekte ve kazı çalışmalarına başlanılmadan alt yapı kazı müsaadesi alınması zarureti olduğu, yüklenicinin kazıyla ilgili belediyeden alt yapı kazı müsaadesi almadan ve bölgede alt yapısı olabilecek kurumdan gözcü talep etmeden, kabloya hasar verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda anlatılan gerekçelerle yüklenicinin kazı çalışmalarına başlanılmadan alt yapı kazı müsaadesi alınması zarureti olduğu, yüklenicinin kazıyla ilgili belediyeden alt yapı kazı müsaadesi almadan ve bölgede alt yapısı olabilecek kurumdan gözcü talep etmeden, alt yapı araştırması yapmadan kazıya başlanılmış olması ve çalışmalar sırasında kazı çalışması yapanın daha dikkatli olması, çalışmalarını ona göre yönlendirmesi ve gerekiyorsa elle kazı yapması gerektiğinden , meydana gelen olayda yüklenicinin kazı yaparken dikkatsiz çalıştığı ve gereken tedbirleri almadığı anlaşılmıştır. Hasar yerine ilişkin fotoğraflar dikkate alındığında; ... Kablo Tesis Şartnamesinde, ‘’ Kablo kanalın açılması, kanal dibine kum serilmesi, kablonun üzerine kum serilmesi, kuınun üzerine tuğla yerleştirilmesi, üzerine tuvanen malzemenin doldurulması, ikaz bandının serilmesi, zeminin eski haline getirilmesi" hükmü olmasına rağmen, dosyadaki arıza yeri fotoğraflarının incelenmesinden dava konusu mahalde davacı şirketin kablonun üstüne ve altına kum sermediği, kablonun üzerine koruyucu tuğla koymadığı, ikaz bandı olmadığı yani kabloyu ... Şartnamesine uygun döşemediği anlaşıldığından bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının olayın özelliklerine uygun olduğu anlaşılmakla davacının %30 oranında davalının %70 oranında kusurlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı ... vekilince müvekkiline husumet düşmeyeceği iddia edilmiş ve bilirkişi raporunda davalı ...'nin ihbar olunan ile düzenledikleri sözleşme gereğince kazı çalışmalarından dolayı sorumluluğun yüklenici olan ... İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti + ... İnş. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı olduğu belirtilmişse de düzenlenen TİP sözleşmelerinin ve eki şartnamelerin ilgili maddeleri ile yüklenici firma tarafından yapılacak çalışmalar esnasında verilecek her türlü hasarlardan yüklenicinin sorumlu olacağı hükmü getirilmiş ise de işveren konumunda olan ...'nin yüklenici firma tarafından yapılan işlerin yönetmelik ve şartnamelere uygun olarak yapılmasını denetlemek ve kontrol etmekle gözetim ve denetim yetkisi bulunmaktadır. Kaldı ki taraflar arasında düzenlenen bu sözleşme hükmü taraflar arasında geçerli olup üçüncü kişileri bağlamayacaktır. Bu itibarla davalı ... meydana gelen zarardan TBK. 66 maddesi anlamında müteselsilen sorumlu olup hukuki değerlendirme Mahkememize ait olmakla bilirkişi raporunda belirtilen bu değerlendirmeye katılınmamıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; düzenlenen bilirkişi raporu kusur ve hesaplama bakımından denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olmakla hükme esas alınmış, dava konusu hasarla ilgili olarak davacı tarafından onarılarak çalışılır hale getirilen işlerin ... birim fiyatlarına göre hesaplama yapıldığı, davacının oluşan hasar tutarı bakımından .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosya için; 1.302,90 TL asıl alacak ve 134,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam alacağının 1.437,00 TL olduğu, davacı tarafça talep edilen dağıtılamayan enerji bedeli talebi yönünden Yargıtay 4. HD'nin 2015/10383 E. 2015/12692 K., Yargıtay 3. HD 2012/19781 E. 2012/24032 K.) Sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere;" tüketilmeyen elektrik santrallerde otomatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek enerji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türüdür. Kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti (inkıta) süresi belirlenemez ve bu sebeple de satılamayan enerji bedeline hükmedilemez." "Hasar nedeniyle enerji nakil enerjisinin beslediği mahalde bir miktar elektrik kesintisinin olduğu muhakkaktır. Davacı elektrik enerjisi üreten bir şirket değildir, sadece dağıtımını yapmaktadır. Dolayısıyla kesinti nedeniyle henüz üreticiden bir elektrik almamıştır. Öte yandan mesken ve işyerlerine kullanılan elektrik miktarı günün değişik saatlerinde farklılık göstermektedir. Kablodaki hasar nedeniyle bir mahaldeki kesintinin hasar görmeyen enerji nakil hattından beslenmesi olanağı da mevcuttur. Kullanılan enerjinin kesinti süresinin kesin olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı dikkate alındığında satılamayan enerji bedeli talep edilmesi usul ve yasaya uygun değildir."(İzmir BAM 4. HD 2018/563 E. 2019/524 K.) içtihatlar gereğince gerçek zarar ilkesine göre davacının dağıtılamayan enerji bedeli talebi yönünden alacak kalemi olarak dahil edilmemiş, davacının eşik kesinti süresi aşım bedeli talebi yönünden Elektrik Dağıtımı Ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliğine göre, abonelerin, yıllık eşik değerlerin aşılmasında veya günlük süreleri aşan kesintilerde dağıtım şirketi tarafından ilgili kullanıcıya tazminat ödenmesi gerekmektedir. Yani, sözü geçen yönetmelik, davacı şirketin abonelere tazminat ödemesine ilişkindir. Bu nedenle, davacı şirketin eşik kesinti süresi aşım bedelini davalıdan talep edebilmesi için sözü geçen bedeli ilgili kullanıcılara ödediğini somut belgelerle kanıtlaması gerekmekte olup, dosyada bu konuda bilgi ve belge bulunmadığı ve ispatlanamadığı anlaşılmakla gerçek zarar ilkesi gereğince eşik kesinti süresi aşım bedeli talebi yönünden alacak kalemi olarak dahil edilmemiş ve davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalılar tarafından 1.302,90 TL asıl alacak ve 134,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.437,00 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 1.302,90 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Faiz yönünden; Dava konusu hasar haksız fiil şeklinde gerçekleşmiş olup, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Faiz bu tarihten itibaren başlayacaktır. 3095 sayılı Yasa’nın 2/3. maddesi uyarınca, gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacaklarda, istek halinde T.C.Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmekte olup, davacı vekili tarafından avans faiz talep edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporunda yapılan hesaplama denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olmakla hükme esas alınmıştır.
İcra İnkar Tazminatı talebi yönünden; uyuşmazlığın haksız fiile dayalı olduğu tartışmasızdır. Diğer bir anlatımla alacak likit olmayıp kimin ne kadar ve hangi sebeple sorumlu bulunduğu yargılamayı gerektirdiğinden davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalılar tarafından 1.302,90 TL asıl alacak ve 134,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.437,00 TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 1.302,90 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen 427,60-TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.719,72-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 1.880,28-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.437,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.571,37-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 770,00-TL posta giderinden ibaret toplam 5.770,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 2.756,33-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*