T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/707 Esas
KARAR NO:2025/310
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ :27/11/2024
KARAR TARİHİ:16/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 27/11/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... numaralı “... Tüm Oto Sigorta Poliçesi” ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...'a ait park halindeki ... plaka sayılı araç 03.04.2023 tarihinde davalının işleteni olduğu dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracı alkollü şekilde kullanırken kusurlu olarak çarpması sonucunda hasar gördüğünü, hasar sonrası trafik ekiplerince rapor düzenlendiğini, kazadan sonra yapılan alkol testinde dava dışı ...'ın 1.75 promil alkollü olduğu tespit edildiğini, hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine, gerekli tahkikat başlatıldığını ve Sigortacılık Kanunu 22. maddesi uyarınca hasar ve kusur durumunun tespiti için bağımsız ve uzman eksper tayin edildiğini, hasar ihbarı üzerine; ... Risk Değerleme Ve Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Limited Şirketi tarafından hazırlanmış olan 17.04.2023 tarihli ve ... Rapor Numaralı Kasko Kesin Ekspertiz raporu hazırlandığını, sigortalıya aracın onarımı için 134.999,12 TL ödendiğini, davacı müvekkili şirket tarafından, davaya konu hasar bedelinin ödenmesi akabinde; trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığını ve ... Sigorta A.Ş. tarafından 120.000 TL ödeme yapıldığını, hasar bedeli olan 134.999,12 TL'den davalı sigortacısından tahsil edilen 120.000 TL’nin mahsubu ile bakiye 14.999,12 TL yönünden davalıya rücu edildiğini, davacı müvekkili şirket tarafından, davaya konu hasara sebebiyet veren ... plaka sayılı araç maliki olan ... Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. aleyhine .... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ... Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. anılan takibe itiraz ettiğini, davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü – ... E. sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına, davalının haksız itirazından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı vekili tarafından sunulan 27/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazaya karışan araç, ... A.Ş. tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile müvekkili şirkete kiralandığını, müvekkili şirket tarafından ise Bireysel Paylaşımlı Kira Sözleşmesi ile 3. Kişi olan ...'a kiralandığını, kazaya karıştığı iddia edilen dava konusu ... plakalı araç, bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesiyle üçüncü kişi ...'a kiralanan bir araç olduğunu, ... söz konusu aracı, 02/04/2023 tarihinde 23:20 saatinde "İstanbul, ..., ... ..., ... Sokak" lokasyonundan teslim aldığını, ...'ın araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiği de şüphesiz olduğunu, bu husus araç kiracısı ... tarafından imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, akdedilen sözleşmedeki hükümlerinde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğu belirtildiğini, bu sebepledir ki üçüncü kişi kiracının aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesi hukuken mümkün olmadığını, . bu yönden de müvekkili adına davanın reddini talep ettiklerini, davanın ...'a ihbarına, davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davanın usul ve esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER :
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, kasko poliçe, hasar fotoğrafları, ruhsat, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, araç kiralama sözleşmesi, araç trafikten men/muhafaza altına alma tutanağı, sürücü belgesi, alkol raporu, ödeme belgeleri, hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 14.999,12TL rücuen tazminat alacağı ve 5.219,08TL faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (29/05/2024) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 29/05/2024 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, Dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, Hasar Ekspertiz Raporunda belirtilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu , Dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; Hasar Ekspertiz Raporunda tespit edilen 135.000,00 TL+ KDV hasar miktarının piyasa koşullarına göre uygun olduğu, Davacının, KDV hariç gerçekleşen 135.000,00 TL hasar miktarına karşılık tahsil etmiş olduğu 120.000,00 TL düştüğünde, talep edebileceği bakiye hasar miktarının 15.000,00 TL olduğu..." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz taraflar tacir olduğundan ve araçlar ticari olduğundan görevli ve davalının yerleşim yeri itibari ile yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
6102 sayılı TTK m. 1472(1) hükmüne göre, Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Anılan yasal düzenleme gereği, sigortacı sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Davacı sigorta şirketinin yasal halefiyet hakkından yararlanabilmesi için sigortalısına, sigorta bedeli veya tazminatını ödemesi gerekir. Başka bir anlatımla, sigortacının sigorta ettirenin dava hakkına halef olabilmesi için herşeyden önce tazmin edilen ziyan ve hasarın, sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden ileri gelmiş olması icap eder.
Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Karayolları Trafik Kanun'un 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Davacı alacaklı 03/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kasko poliçesi ile sigortalısı olan ... plakalı aracın hasarlandığını, poliçe kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin davalının işleteni olduğu aracın kazada %100 oranında kusurlu olduğundan bahisle tahsili için icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
... plakalı otobüs tipi aracın 07/06/2022-07/06/2023 tarihleri arasında ve (03/04/2023 kaza tarihini kapsar) kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu ve sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya aracın onarımı için 134.999,12TL ödeme yapıldığı, davalı trafik sigortacısı ... Sigorta' dan 120.000,00TL rücu ödemesi alındığı bakiye 14.999,12TL kaldığı anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağı ile 03.04.2023 tarihi saat 00:45'de, sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken, ... durağı önüne geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile önce ... durağında park halinde bulunan ... plakalı otobüsün ön sağ kısımlarına daha sonra o sırada yolda geçmekte olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı sayılı otobüsün sağ yan kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmış olup ... plakalı araç sürücüsü ...' ın aracı ile seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, araç hakimiyetini kaybederek ... durağında park halindeki ... plakalı araca çarparak kazaya neden olduğundan meydana gelen trafik kazasında % 100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda, kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç için 03/04/2023 tarihli kaza sebebi ile davacı sigorta tarfından dava dışı sigortalıya aracın onarımı için 134.999,12TL ödeme yapıldığı, davalı trafik sigortacısı ... Sigorta' dan 120.000,00TL rücu ödemesi alındığı bakiye 14.999,12TL kaldığı ve araç işleteni davalıdan tahsili için icra takibi başlatılmış olup kazaya karışan ... plakalı aracın 01/06/2021 tarihinde davalı şirket tarafından uzun süreli kiralama yolu ile kiralanarak teslim alındığı, davalı şirket tarafından ... plakalı aracın bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesi ile uygulama üzerinden kiralama faaliyetinde kullanıldığı görülmüş olup davalı aracın işleteninin kiraladığı dava dışı ... olduğunu, sorumluluğunun bulunmadığını savunmuş ise de incelenen sözleşme kapsamında davalının araç üzerindeki hakimiyeti devam ettiği, kısa süreli kiralandığı, uzun dönem kira ilişkisi bulunmadığı, işleten sıfatının davalıya ait olduğundan husumet itirazı kabul edilmemiş ve alınan bilirkişi raporu ile hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edildiği ve davacı sigortanın halefiyet gereği rücu hakkı bulunduğu anlaşılmakla davalının, davacıya 14.999,12-TL bakiye hasar ve 1.475,67TL işlemiş faiz (19.04.2023-21.05.2024 tarihleri arasında yasal faiz) yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda (yasal faiz işletilerek) kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; davacı tarafın başlattığı.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 14.999,12TL asıl alacak ve 1.475,67TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.474,79TL üzerinden takip talebindeki şartlarda (yasal faiz uygulanarak ) kaldığı yerden DEVAMINA,
2-Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 2.999,82TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 1.125,39-TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 697,79-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 16.474,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı, peşin harç, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 6.526,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra yatırana resen iadesine,
Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/05/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ..
e-imzalı