T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/95 Esas
KARAR NO: 2024/154
DAVA: Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/01/2023
KARAR TARİHİ: 16/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davalı ... tarafından davacı müvekkil aleyhine 06.01.2023 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilin takip alacaklısı şahsa karşı böyle bir borcu bulunmadığını, davalı ile müvekkil arasında 21.12.2021 tarihinde araç kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye teminat olarak müvekkile işbu dava konusu boş senet imzalatıldığını, 21.12.2021 tarihinde, davalı şahsın sahibi olduğu naz car rental (davalıya ait işletme) ile müvekkil arasında, ... marka... model ... plakalı aracın 12 ay süreyle kiralanmasına yönelik "uzun dönem araç kiralama sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmeye göre kira bedeli %18 kdv hariç aylık 4.000-tl olarak belirlendiğini, davalı taraf, sözleşmeye teminat olarak müvekkilime boş senet imzalattığını, aracı hasarsız bir şekilde iade ettikten sonra, davalı tarafça müvekkilime karşı 24.12.2022 tarihinde toplam 36.028,00-tl tutarında fatura çıkartıldığını, davalı taraf tamamen kötü niyetli bir şekilde, araç kiralama sözleşmesi yapılırken müvekkiline imzalatılmış olan teminat senedini hukuka aykırı bir şekilde doldurarak icra takibine koyduğunu, taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine konu ... plakalı araç daha önce 21.12.2020 tarihinde yine müvekkilim tarafından 12 aylığına kiralanmış olup, aynı araç için 21.12.2021 tarihinde 12 aylık bir kira sözleşmesi daha imzalanmış olup, sözleşme sonunda araç sorunsuz ve hasarsız bir şekilde davalıya teslim edildiğini, müvekkili söz konusu aracı yaklaşık 2 yıl süreyle sorumluluk bilincinde ve özenli bir şekilde kullanmış olup, bu süre içerisinde araca zarar vermediğini, davalı taraf ise araçta normal kullanım sonucu meydana gelen eskimeleri bahane ederek uydurma bir fatura oluşturmuş ve teminat senedini hukuka aykırı bir şekilde doldurarak icra takibine koyduğunu, araç kiralama, ticari bir işlem olduğu için kiraya verilen tüm araçlarda... kaskosunun bulunmasının şart olduğunu, taraflar arasında akdedilen araç kiralama sözleşmesinde de belirtildiği üzere kira sözleşmesine konu araç ...kaskolu olup, 6.000-tl muafiyetli olduğunu, araçta meydana gelen hasarların 6.000-tl'yi aşan kısmı ise sigorta şirketi tarafından karşılandığını, araçta meydana geldiği iddia edilen 36.028,00-tl hasarın muafiyet bedelini aşan kısmı kasko kapsamında kaldığını, buna rağmen davalı tarafın, tamamen kötü niyetli bir şekilde hem 6.000-tl muafiyet bedelini hem de 36.028,00-tl hasar miktarını fazlasıyla aşar şekilde 46.850,00-tl bedelli teminat senedini icraya koymuştur. sadece bu durum dahi, müvekkilinin davalı tarafa bir borcu bulunmadığını ortaya koyar nitelikte olduğunu, meydana geldiği iddia edilen hasarlar kasko kapsamında kalmasına rağmen, araçta normal kullanım sonucu meydana gelen eskimelerin konu edildiği uydurma hasarlardan oluşan bir faturaya dayanılarak, müvekkilimin sorumlu olmadığı bu hasarlar için, araç kiralama sözleşmesinin eki olan teminat senedinin 46.850,00-tl olarak doldurularak icra takibine koyulması tck madde 209/1 hükmüne göre açıkça suç teşkil ettiğini, davalı tarafın kötü niyetli ve hukuka aykırı icra takibi sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davaya konu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir haciz neticesinde müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için iik madde 72/3 hükmüne dayanarak ihtiyati tedbir kararı verilerek .... icra müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasına konu icra takibinin durdurulmasını talep ettiğini, iş bu nedenlerle .... icra müdürlüğü’nün 2023/... esas numaralı dosyasında başlatılan icra takibinin öncelikle ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve davalının % 20’tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER :06.01.2023 Tarihli Ödeme Emri, 21.12.2021 Tarihli Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi, Tarihli Uzun Dönem Araç Kiralama Sözleşmesi, 4.12.2020-26.12.2022 Tarihlerini Kapsar İşlem Geçmişi Dökümü, Takibe Koyulan 46.850,00-TL Tutarlı senet örneği,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından davalı aleyhine açılan araç kiralama sözleşmesinden kaynaklı olarak düzenlenen bonoya ilişkin olarak borçlu olmadığının tespiti istemini konu almaktadır.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Somut olayda, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.”
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığından HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İSTANBUL 17. SULH HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Mahkememizce verilen görevsizlik kararına karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmuşsa ve Mahkememizin görevsiz olduğunun tespit edilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi halinde bu ret kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde tarafların Mahkememize başvurarak dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine aksi takdirde HMK 20. maddesi uyarınca Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-HMK'nın 20. maddesindeki yasal şartlar yerine getirildiğinde dosyanın görevli Mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararı istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın merci tayininde görevli ... MAHKEMESİ ... . HUKUK DAİRESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
5-Karar kesinleştiğinde merci tayini ile görevli mahkeme... Sulh Hukuk Mahkemesi olarak tespit edildiği takdirde dosyanın re'sen görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
6-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/02/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.